{"id":695,"date":"2023-12-07T13:19:37","date_gmt":"2023-12-07T10:19:37","guid":{"rendered":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/?p=695"},"modified":"2023-12-07T13:19:37","modified_gmt":"2023-12-07T10:19:37","slug":"kolluk-kuvvetlerince-yakalanan-sahsin-telefonuna-gelen-arama-uzerine-kolluk-tarafindan-sesin-hoparlore-verilerek-konusmalardan-delil-elde-edilmesi-hukuka-aykiridir","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/2023\/12\/07\/kolluk-kuvvetlerince-yakalanan-sahsin-telefonuna-gelen-arama-uzerine-kolluk-tarafindan-sesin-hoparlore-verilerek-konusmalardan-delil-elde-edilmesi-hukuka-aykiridir\/","title":{"rendered":"Kolluk kuvvetlerince yakalanan \u015fahs\u0131n telefonuna gelen arama \u00fczerine, kolluk taraf\u0131ndan sesin hoparl\u00f6re verilerek konu\u015fmalardan delil elde edilmesi hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r."},"content":{"rendered":"\n<p><strong>YARGITAY CEZA GENEL KURULU<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2016\/1062 E.&nbsp;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>2019\/441 K.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;\u0130\u00e7tihat Metni&#8221;<br>Karar\u0131 Veren<br>Yarg\u0131tay Dairesi : 20. Ceza Dairesi<br>Mahkemesi :A\u011f\u0131r Ceza<br>Say\u0131s\u0131 : 579-182<br>Uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan san\u0131k &#8230;&#8217;\u00fcn, TCK&#8217;n\u0131n 188\/3, 62, 52, 53, 54 ve 63. maddeleri uyar\u0131nca 8 y\u0131l 4 ay hapis ve 80 TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, hak yoksunlu\u011funa, m\u00fcsadereye ve mahsuba ili\u015fkin \u0130stanbul Anadolu 3. A\u011f\u0131r Ceza Mahkemesince verilen 09.06.2015 tarihli ve 579-182 say\u0131l\u0131 h\u00fckm\u00fcn, san\u0131k ve m\u00fcdafisi taraf\u0131ndan temyiz edilmesi \u00fczerine dosyay\u0131 inceleyen Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesince 14.03.2016 tarih ve 15937-1471 say\u0131 ile;<br>&#8220;A- Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu&#8217;nun 2013\/610-2014\/512, 2013\/841-2014\/513 ve 2014\/166-514 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da belirtildi\u011fi \u00fczere; adli arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektiren olayda arama karar\u0131 al\u0131nmadan arama yap\u0131lmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131d\u0131r. B\u00f6yle bir arama sonucu bulunan ve su\u00e7un maddi konusunu olu\u015fturan deliller ya da su\u00e7un maddi konusu &#8216;hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f&#8217; olaca\u011f\u0131ndan, ikrar bulunsa bile Anayasa&#8217;n\u0131n 38. maddesinin 6. f\u0131kras\u0131 ile CMK&#8217;n\u0131n 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi, 217. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131, 230. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendi uyar\u0131nca h\u00fckme esas al\u0131namaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolluk kuvvetleri taraf\u0131ndan \u015f\u00fcphelenilerek durdurulan san\u0131\u011f\u0131n kendi r\u0131zas\u0131 ile net 3.7 gram esrar\u0131 teslim etmesi sonras\u0131nda adli arama karar\u0131 al\u0131nmadan yap\u0131lan \u00fcst aramalar\u0131nda 9 adet naylon po\u015fette net 56 gram, c\u00fczdanda ise plaka halinde net 2 gram esrar maddesi bulundu\u011fu, CMK&#8217;n\u0131n 116, 117 ve 119. maddelerine uygun \u015fekilde &#8216;adli arama karar\u0131&#8217; ve &#8216;yaz\u0131l\u0131 adli arama emri&#8217; al\u0131nmadan r\u0131za ile teslim edilen madde d\u0131\u015f\u0131nda, hukuka ayk\u0131r\u0131 arama sonucu ele ge\u00e7irilen uyu\u015fturucu maddelerin, &#8216;su\u00e7un maddi konusu&#8217; ve &#8216;su\u00e7un delili&#8217; olamayaca\u011f\u0131, herhangi bir karar bulunmaks\u0131z\u0131n ortam dinlemesi y\u00f6ntemiyle elde edilen telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin h\u00fckme esas al\u0131anamayaca\u011f\u0131 ve soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda dinlenen kendisinde uyu\u015fturucu madde ele ge\u00e7meyen Birtan Yava\u015f\u00e7\u0131&#8217;n\u0131n 5271 say\u0131l\u0131 CMK&#8217;n\u0131n 148\/4. maddesi h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re m\u00fcdafii haz\u0131r bulunmaks\u0131z\u0131n kolluk\u00e7a al\u0131nan ve daha sonradan d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc ifadesinin uyu\u015fturucu madde temin etme su\u00e7unun subutuna yeterli olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla san\u0131\u011f\u0131n r\u0131zas\u0131 ile teslim etti\u011fi net 3.7 gram a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131ndaki 1 paket esrar\u0131, satma veya ba\u015fkas\u0131na verme gibi kullanma d\u0131\u015f\u0131nda bir ama\u00e7 i\u00e7in bulundurdu\u011funa ili\u015fkin ba\u015fkaca delil elde edilemedi\u011fi anla\u015f\u0131lmakla, bu haliyle san\u0131\u011f\u0131n eyleminin kullanmak i\u00e7in uyu\u015fturucu madde bulundurma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu g\u00f6zetilmeden, san\u0131k hakk\u0131nda uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan h\u00fck\u00fcm kurulmas\u0131,<br>B- Kabule g\u00f6re;<br>1- H\u00fck\u00fcmden sonra 24.11.2015 tarih ve 29542 say\u0131l\u0131 Resm\u00ee Gazete&#8217;de yay\u0131mlanarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren Anayasa Mahkemesi&#8217;nin 08.10.2015 tarihli 2014\/140 esas ve 2015\/85 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile, 5237 say\u0131l\u0131 TCK&#8217;n\u0131n 53. maddesinin baz\u0131 h\u00fck\u00fcmlerinin iptal edilmesi nedeniyle, bu maddenin uygulanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan, san\u0131\u011f\u0131n durumunun yeniden belirlenmesinde zorunluluk bulunmas\u0131,<br>2- Su\u00e7a konu uyu\u015fturucu maddenin TCK&#8217;n\u0131n 54\/4. maddesi yerine TCK&#8217;n\u0131n 54\/1. maddesi uyar\u0131nca m\u00fcsaderesine karar verilmesi,<br>3-\u0130stanbul Kriminal Polis Laboratuvar\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;nce al\u0131nan tan\u0131k numunenin de m\u00fcsaderesine karar verilmesi gerekti\u011finin g\u00f6zetilmemesi&#8221; isabetsizliklerinden bozulmas\u0131na oy \u00e7oklu\u011fuyla karar verilmi\u015f,<br>Daire \u00dcyesi R. G\u00fcndo\u011fdu; &#8220;Kolluk g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan durumundan \u015f\u00fcphelenilerek durdurulan san\u0131\u011f\u0131n kendi r\u0131zas\u0131 ile \u00fczerinde bulunan 3.7 gr. esrar teslim etti\u011fi ve devam\u0131nda \u00fczerinde bulunan montunun \u00fcst yoklamas\u0131nda 9 adet naylon po\u015fette net 56 gram daha esrar maddesi ele ge\u00e7irildi\u011fi, karakola getirilen san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde yeniden arama yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve yap\u0131lan aramada c\u00fczdan i\u00e7inde plaka halinde net 2 gram daha esrar ele ge\u00e7irildi\u011fi,<br>Kolluk g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan san\u0131\u011f\u0131n karakola getirilmeden \u00f6nce \u00fczerinde yap\u0131lan araman\u0131n 2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Salahiyet Kanun&#8217;un 4\/A maddesi kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 ve hukuka uygun oldu\u011fu ancak daha sonra karakolda yap\u0131lan araman\u0131n adli arama karar\u0131 al\u0131nmadan yap\u0131lmas\u0131n\u0131n hukuka uygun olmad\u0131\u011f\u0131 hukuka uygun olarak yap\u0131lan aramada ve san\u0131\u011f\u0131n kendi r\u0131zas\u0131yla verdi\u011fi uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irili\u015f bi\u00e7imleri ile san\u0131\u011f\u0131n karakolda tan\u0131k Birtan Yava\u015f\u00e7\u0131 ile yapm\u0131\u015f oldu\u011fu telefon konu\u015fmas\u0131 birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, san\u0131\u011f\u0131n eyleminin uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7unu olu\u015fturdu\u011fu&#8221; d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle kar\u015f\u0131 oy kullanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise 05.05.2016 tarih ve 274163 say\u0131 ile;<br>&#8220;&#8230;Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile Y\u00fcksek Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesi aras\u0131ndaki uyu\u015fmazl\u0131k; somut olayda san\u0131\u011f\u0131n \u00fcst aramas\u0131nda ele ge\u00e7en su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddelerin, hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilip edilmedi\u011fi, buna ba\u011fl\u0131 olarak h\u00fckme esas al\u0131n\u0131p al\u0131nmayaca\u011f\u0131 ve at\u0131l\u0131 su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015fup olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 noktalar\u0131nda toplanmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>30.11.2014 tarihli olay tutana\u011f\u0131 ile dosya i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re somut olay \u015fu \u015fekilde meydana gelmi\u015ftir. Su\u00e7 tarihi olan 30.11.2014 pazar g\u00fcn\u00fc saat 20.00 s\u0131ralar\u0131nda cadde \u00fczerinde kolluk g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan durumundan \u015f\u00fcphelenilmesi \u00fczerine san\u0131\u011f\u0131n durduruldu\u011fu, kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131lmak istenildi\u011fi s\u0131rada san\u0131\u011f\u0131n montunun sa\u011f cebinden \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 i\u00e7erisinde net 3,7 gram esrar maddesini r\u0131zas\u0131yla g\u00f6revlilere teslim etmesi \u00fczerine, yap\u0131lan kaba \u00fcst aramas\u0131nda, montunun sa\u011f ve sol ceplerinden toplam (9) adet po\u015fetlere sar\u0131l\u0131 net 56 gram esrar\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fi, hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131lmak \u00fczere polis merkezine g\u00f6t\u00fcr\u00fclen san\u0131\u011f\u0131n c\u00fczdan\u0131ndan da ayr\u0131ca al\u00fcminyum folyoya sar\u0131lm\u0131\u015f \u015fekilde net 2 gram esrar\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fi, bu s\u0131rada san\u0131\u011fa ait telefonun &#8216;Birtan&#8217; diye kay\u0131tl\u0131 numara taraf\u0131ndan s\u00fcrekli arand\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclmesi \u00fczerine, s\u00f6z konusu telefonun hoparl\u00f6r\u00fc a\u00e7\u0131larak san\u0131\u011fa aramay\u0131 yan\u0131tlamas\u0131n\u0131n istenildi\u011fi, arayan ki\u015finin san\u0131\u011fa &#8216;Arif&#8217; diye hitap etti\u011fi ve san\u0131\u011f\u0131 Do\u011fa Koleji \u00f6n\u00fcnde bekledi\u011fini, kendisine 100&#8217;l\u00fck menfez laz\u0131m oldu\u011funu, bo\u015f gelmemesini s\u00f6yledi\u011fi, bunun \u00fczerine harekete ge\u00e7en kolluk g\u00f6revlilerinin bulu\u015fma noktas\u0131na giderek san\u0131\u011f\u0131 bekleyen &#8230; isimli \u015fahs\u0131 yakalay\u0131p polis merkezine getirdikleri anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Ceza muhakemesinin amac\u0131; sosyal d\u00fczenin korunmas\u0131 ile ki\u015filerin hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine sayg\u0131 aras\u0131nda bir denge kurulmas\u0131 suretiyle hukuken ge\u00e7erli kan\u0131tlarla hi\u00e7bir duraksamaya yer vermeden maddi ger\u00e7e\u011fin ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131d\u0131r. Ceza muhakamesi hukukumuz &#8216;delil serbestli\u011fi&#8217; ilkesini benimsemi\u015f, delilleri de\u011ferlendirmede de hakime tam bir serbestlik tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Delillerin hukuka uygun y\u00f6ntemlerle toplanmas\u0131 zorunludur. Anayasa&#8217;n\u0131n 38. maddesinin 6. f\u0131kras\u0131 ile CMK&#8217;n\u0131n 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi, 217. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131, 230. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendi ve 289. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (i) bendi uyar\u0131nca, hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmi\u015f delillerin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131nda \u015f\u00fcphe yoktur. Ancak, a\u015fa\u011f\u0131da arzetmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z nedenlerle su\u00e7 konusu ve delili olan uyu\u015fturucu maddelerin, hukuka uygun y\u00f6ntemlerle elde edildi\u011fi, buna ba\u011fl\u0131 olarak h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131nda bir isabetsizlik bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve at\u0131l\u0131 su\u00e7un unsurlar\u0131n\u0131n olu\u015ftu\u011fu de\u011ferlendirilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>1- Kollu\u011fun bir arama emri veya karar\u0131 gerekmeden arama yapabilece\u011fi haller bulunmaktad\u0131r. Bunlar, Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin karar al\u0131nmadan yap\u0131lacak arama ba\u015fl\u0131kl\u0131 8, 9, 25 ve 27. maddelerinde say\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<br>&#8216;&#8230;Su\u00e7 \u00fcst\u00fc halinde yap\u0131lan aramalarda, &#8230;su\u00e7 i\u015flenen yerlerde delillerin aranmas\u0131, bulunmas\u0131, el konulmas\u0131 i\u00e7in. , &#8230;5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanunu&#8217;nun 24. maddesindeki kanunun h\u00fckm\u00fc ve amirin emrini yerine getirme, 25. maddesindeki me\u015fru savunma ve zorunluluk hali ve 26. maddesindeki hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ile di\u011fer kanunlar\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hukuka uygunluk sebepleri halinde yap\u0131lan aramalarda, toplum i\u00e7in veya ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan hayati tehlikeyi ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla veya kapal\u0131 yerlerden gelen yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00fczerine, konut, i\u015fyeri ve yerle\u015fim yeri ile eklentilerine girmek i\u00e7in, h\u00e2kim veya savc\u0131 karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>5271 say\u0131l\u0131 CMK&#8217;n\u0131n m.2\/1-j. bendi; su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2lini, o s\u0131rada i\u015flenmekte olan su\u00e7la s\u0131n\u0131rl\u0131 tutmam\u0131\u015ft\u0131r; ayr\u0131ca su\u00e7\u00fcst\u00fc say\u0131lan halleri de tan\u0131mlam\u0131st\u0131r. Bu maddeye g\u00f6re su\u00e7\u00fcst\u00fc hali; i\u015flenmekte olan su\u00e7 yan\u0131nda, hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan su\u00e7 ile su\u00e7un i\u015flenmesinden hemen sonra takip edilen veya su\u00e7un az \u00f6nce i\u015flendi\u011fine dair e\u015fya ya da delille yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u da i\u00e7ermektedir. CMK md. 90\/1-2. ile md. 2\/1 &#8211; (j) bendi birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, bu gibi hallerde herhangi bir ki\u015fi veya makam\u0131n yaz\u0131l\u0131 emrine gerek bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Nitekim bozma karar\u0131na konu somut olayda, pazar g\u00fcn\u00fc saat 20.00 s\u0131ralar\u0131nda cadde \u00fczerinde kolluk g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan durumundan \u015f\u00fcphelenilmesi \u00fczerine san\u0131\u011f\u0131n durduruldu\u011fu, kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131lmak istenildi\u011fi s\u0131rada san\u0131\u011f\u0131n montunun sa\u011f cebinden \u00e7\u0131kartt\u0131\u011f\u0131 net 3,7 gram esrar\u0131 r\u0131zas\u0131yla g\u00f6revlilere teslim etmesi \u00fczerine, kaba \u00fcst aramas\u0131na ge\u00e7ildi\u011fi, montunun sa\u011f ve sol ceplerinden toplam 9 adet po\u015fetlere sar\u0131l\u0131 net 56 gram esrar\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fi, hakk\u0131nda i\u015flem yap\u0131lmak \u00fczere polis merkezine g\u00f6t\u00fcr\u00fclen san\u0131\u011f\u0131n c\u00fczdan\u0131ndan da ayr\u0131ca al\u00fcminyum folyoya sar\u0131lm\u0131\u015f \u015fekilde net 2 gram esrar\u0131n ele ge\u00e7irildi\u011fi anla\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu haliyle san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalanm\u0131\u015f oldu\u011fu ve yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131n\u0131n da 2559 say\u0131l\u0131 Yasa&#8217;n\u0131n 4\/A maddesi kapsam\u0131nda kald\u0131\u011f\u0131 ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fcnde zorunluluk bulunmaktad\u0131r. Art\u0131k su\u00e7\u00fcst\u00fc hali bulundu\u011fundan ve san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7 delillerini yok etmesi s\u00f6z konusu olabilece\u011finden, su\u00e7 delillerinin tesbit edilmesinden sonra, kolluk g\u00f6revlileri n\u00f6bet\u00e7i Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na derhal bilgi vermi\u015flerdir. Su\u00e7 delillerine el koyma i\u015fleminin de \u0130stanbul Anadolu 5. Sulh Ceza Hakimli\u011fi&#8217;nin 01.12.2014 tarihli ve 2014\/2806 de\u011fi\u015fik i\u015f say\u0131l\u0131 karar\u0131 ile onayland\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, yap\u0131lan i\u015flem hukuka uygun olup elde edilen kan\u0131tlar\u0131n h\u00fck\u00fcmde de\u011ferlendirilmesinde bir engel bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2-Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinde, sunulan kan\u0131tlar\u0131n kabul edilebilir olup olmad\u0131\u011f\u0131na karar verme usul\u00fcn\u00fc g\u00f6steren ve hangi kan\u0131tlar\u0131n kabul edilebilir oldu\u011funu, hangilerinin kabul edilemez oldu\u011funu belirleyen bir kural olmad\u0131\u011f\u0131 gibi Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de &#8216;\u0130\u00e7 hukukta yeterli hukuki temeli bulunmadan veya hukuka ayk\u0131r\u0131 vas\u0131talar kullan\u0131larak elde edilmi\u015f materyallerin yarg\u0131lamada kan\u0131t olarak kullan\u0131lmas\u0131 kural olarak, ba\u015fvurucuya gerekli usul\u00fc g\u00fcvencelerin sa\u011flanm\u0131\u015f olmas\u0131 ve materyelin bask\u0131, zorlama ve tuzak gibi yarg\u0131lamay\u0131 lekeleyebilecek nitelikli ve kaynakl\u0131 olmamas\u0131 \u015fart\u0131yla, s\u00f6zle\u015fmenin 6. maddesinin (1) numaral\u0131 f\u0131kras\u0131ndaki adil yarg\u0131lanma standartlar\u0131na ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturmaz&#8217; (Chalkley\/ Birle\u015fik Krall\u0131k [kk] B.No: 6383\/100, 26.09.2002) ve &#8216;Bir delilin, di\u011fer yan delillerle desteklenmemi\u015f olmas\u0131, mutlak suretle adil yarg\u0131lanma hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sorun olu\u015fturmaz. Mahkemece h\u00fckme esas al\u0131nan bir delilin \u00e7ok kuvvetli olmas\u0131 ve g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda herhangi bir risk bulunmamas\u0131, destekleyici delillere olan ihtiyac\u0131n yo\u011funlu\u011funu azalt\u0131r. Buna kar\u015f\u0131l\u0131k g\u00fcc\u00fc ve g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda birtak\u0131m \u015f\u00fcpheler bulunan bir delilin, su\u00e7un s\u00fcbutu konusunda ula\u015f\u0131lan vicdani kanaat bak\u0131m\u0131ndan belirleyici olmas\u0131 halinde, bu durum hakkaniyete uygun yarg\u0131lanma hakk\u0131 bak\u0131m\u0131ndan sorun olu\u015fturabilir.&#8217; (G\u00fcll\u00fczar Erman, B. No: 2012\/542 04.11.2014) \u015feklinde kararlar vermi\u015ftir.<br>Bu kararlar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda somut olaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda; su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddelerin bask\u0131, zorlama ve tuzak gibi yarg\u0131lamay\u0131 lekeleyebilecek nitelikli ve kaynakl\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmedi\u011fi ve g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda herhangi bir risk ve \u015f\u00fcphe bulunmad\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131nda herhangi bir isabetsizlik g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>3-5271 say\u0131l\u0131 CMK&#8217;n\u0131n 230\/1-b maddesinde; &#8216;Mahk\u00fbmiyet h\u00fckm\u00fcn\u00fcn gerek\u00e7esinde dosya i\u00e7erisinde bulunan ve hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen deliller ayr\u0131ca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilir.&#8217; denilmek suretiyle, hukuka uygun y\u00f6ntemlerle elde edilen di\u011fer delillerin ge\u00e7erlili\u011fini koruyaca\u011f\u0131 benimsenmi\u015ftir. Yarg\u0131tay Ceza Genel Kurulu&#8217;nun 29.11.2005 tarih ve 2005\/144 esas, 2005\/150 karar say\u0131l\u0131 karar\u0131nda: &#8216;Usul\u00fcne g\u00f6re al\u0131nm\u0131\u015f bir arama karar\u0131 olmadan yap\u0131lan arama hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fundan, arama i\u015fleminde elde edilen maddi delilin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f ancak, san\u0131\u011f\u0131n \u00f6zg\u00fcr iradesine dayal\u0131, ihbarla uyumlu ikrar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, su\u00e7un s\u00fcbuta erdi\u011fi&#8217; kabul edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Somut olayda yap\u0131lan arama i\u015fleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kabul edilse dahi, san\u0131\u011f\u0131n bu arama i\u015fleminin i\u00e7eri\u011fine herhangi bir itirazlar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n mahkeme huzurunda al\u0131nan samimi savunmalar\u0131nda, olay yerinde arama i\u015flemi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, polislere \u00fczerindeki uyu\u015fturucu maddeleri kendisinin verdi\u011fini s\u00f6ylemesi, tan\u0131k Birtan ile yapt\u0131\u011f\u0131 telefon konu\u015fmas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n ve tan\u0131k Birtan&#8217;\u0131n yakalan\u0131\u015f \u015fekli, su\u00e7 konusu maddelerin miktar\u0131 ve sat\u0131\u015fa haz\u0131r halde cadde \u00fczerinde ta\u015f\u0131nmas\u0131, su\u00e7 yeri, zaman\u0131, h\u00fckm\u00fcn m\u00fcnhas\u0131ran arama sonucu elde edilen delile dayanmamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, &#8216;uyu\u015fturucu madde ticareti yapma&#8217; su\u00e7unun s\u00fcbutuna ili\u015fkin yerel mahkeme karar\u0131nda bir isabetsizlik g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Somut olayda ele ge\u00e7irilen su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddelerin hukuka uygun y\u00f6ntemle elde edildi\u011fi, buna ba\u011fl\u0131 olarak h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131nda bir isabetsizlik bulunmad\u0131\u011f\u0131, yap\u0131lan arama i\u015fleminin hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu kabul edilse dahi san\u0131\u011f\u0131n arama ve el koyma i\u015fleminin i\u00e7eri\u011fine y\u00f6nelik bir itirazlar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131, uyu\u015fturucu maddelerin bask\u0131, zorlama ve tuzak gibi yarg\u0131lamay\u0131 lekeleyebilecek nitelikli ve kaynakl\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilmemesi ve g\u00fcvenilirli\u011fi konusunda herhangi bir risk ve \u015f\u00fcphe bulunmamas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n mahkeme huzurunda al\u0131nan samimi savunmalar\u0131nda, olay yerinde arama i\u015flemi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, polislere \u00fczerindeki uyu\u015fturucu maddeleri kendisinin verdi\u011fini s\u00f6ylemesi, tan\u0131k Birtan ile yapt\u0131\u011f\u0131 telefon konu\u015fmas\u0131, san\u0131\u011f\u0131n ve tan\u0131k Birtan&#8217;\u0131n yakalan\u0131\u015f \u015fekli, su\u00e7 konusu maddelerin miktar\u0131 ve sat\u0131\u015fa haz\u0131r halde cadde \u00fczerinde ta\u015f\u0131nmas\u0131, su\u00e7 yeri, zaman\u0131, h\u00fckm\u00fcn m\u00fcnhas\u0131ran arama sonucu elde edilen delile dayanmamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda, Y\u00fcksek Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesi&#8217;nin s\u00f6z\u00fc edilen karar\u0131n\u0131n (A) bendinde belirtilen s\u00fcbuta ve su\u00e7 vasf\u0131na ili\u015fkin bozma gerek\u00e7elerinin yerinde olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, Yerel Mahkeme karar\u0131n\u0131n, 06.10.2015 tarihli tebli\u011fnamemizde ve Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesi&#8217;nin s\u00f6z\u00fc edilen karar\u0131n\u0131n (B) bendinde belirtilen gerek\u00e7eler ile d\u00fczeltilerek onanmas\u0131 gerekti\u011fi&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle itiraz kanun yoluna ba\u015fvurmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>CMK&#8217;n\u0131n 308. maddesi uyar\u0131nca inceleme yapan Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesince 13.06.2016 tarih, 1928-3657 say\u0131 ve oy \u00e7oklu\u011fu ile itiraz nedenlerinin yerinde g\u00f6r\u00fclmedi\u011finden bahisle Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na g\u00f6nderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca de\u011ferlendirilmi\u015f ve a\u00e7\u0131klanan gerek\u00e7elerle karara ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00dcRK M\u0130LLET\u0130 ADINA<br>CEZA GENEL KURULU KARARI<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zel Daire \u00e7o\u011funlu\u011fu ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda olu\u015fan ve Ceza Genel Kurulunca \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi gereken uyu\u015fmazl\u0131k; san\u0131\u011fa at\u0131l\u0131 uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7una ili\u015fkin olarak, delillerin hukuka uygun elde edilip edilmedi\u011finin de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkindir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ncelenen dosya kapsam\u0131ndan;<\/p>\n\n\n\n<p>30.11.2014 tarihli tutanak ile ayn\u0131 tarihli olay, yakalama ve savc\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fme tutana\u011f\u0131na g\u00f6re; 30.11.2014 tarihi saat 20.00 s\u0131ralar\u0131nda \u00c7ekmek\u00f6y \u0130l\u00e7e Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6revli 72-163 ve 72-164 kod numaral\u0131 ekiplerin g\u00f6revlerinin ifas\u0131 s\u0131ras\u0131nda, Merkez Mahallesi, Erenler Caddesi \u00fczerinde durumundan \u015f\u00fcphelendikleri &#8230;&#8217;\u00fc durdurduklar\u0131, ad\u0131 ge\u00e7enin kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131n yap\u0131lmak istendi\u011fi s\u0131rada montunun sa\u011f cebinden \u00e7\u0131kart\u0131\u011f\u0131 naylon po\u015fet i\u00e7erisindeki esrar\u0131 g\u00f6revlilere teslim etti\u011fi, bunun \u00fczerine g\u00f6revlilerce yap\u0131lan kaba \u00fcst aramas\u0131nda \u015fahs\u0131n montunun sa\u011f ve sol ceplerinden (9) adet naylon po\u015fetlere sar\u0131l\u0131 h\u00e2lde esrar ele ge\u00e7irildi\u011fi, \u00c7ekmek\u00f6y Polis Merkezine getirilen &#8230;&#8217;\u00fcn burada yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda ise c\u00fczdan\u0131n\u0131n i\u00e7erisinde, al\u00fcminyum folyoya sar\u0131l\u0131 plaka h\u00e2linde esrar bulundu\u011fu, saat 22.00 s\u0131ralar\u0131nda \u00c7ekmek\u00f6y Asayi\u015f B\u00fcro Amirli\u011fine teslim edilen \u015fah\u0131s ve ele ge\u00e7irilen maddeler hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n devam etti\u011fi s\u0131rada ad\u0131 ge\u00e7enin 0535 952 24 87 telefonunun &#8220;Birtan&#8221; olarak kay\u0131tl\u0131 0534 896 94 56 numaral\u0131 telefondan s\u00fcrekli olarak arand\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6ren g\u00f6revlilerin, telefonu &#8230;&#8217;e a\u00e7t\u0131r\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015fme sesini hoparl\u00f6re verdirdiklerinde, &#8220;Birtan&#8221; olarak kay\u0131tl\u0131 \u015fahs\u0131n &#8220;Arif o\u011flum neredesin, sabahtan beri seni Do\u011fa Kolejinin alt\u0131nda bekliyorum, bana 100&#8217;l\u00fck menfez laz\u0131m, muhakkak, bo\u015f gelme&#8221; \u015feklinde konu\u015ftu\u011fu, bunun \u00fczerine g\u00f6revlilerin g\u00f6r\u00fc\u015fmede ge\u00e7en yere gittiklerinde Do\u011fa Koleji arkas\u0131nda, 34 VM 3865 plaka say\u0131l\u0131 ara\u00e7ta beklemekte olan Birtan Yava\u015f\u00e7\u0131 isimli \u015fahs\u0131 yakalad\u0131klar\u0131, ad\u0131 ge\u00e7en \u015fahs\u0131n Asayi\u015f B\u00fcro Amirli\u011fine getirilmesinden sonra saat 22.08 s\u0131ralar\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verilerek talimatlar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,<br>\u0130stanbul Kriminal Polis Laboratuvar\u0131 M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnce d\u00fczenlenen &#8220;A\u00e7ma-Vezin-Deney-\u015eahit Numune Alma ve Kapatma Tutana\u011f\u0131&#8221; i\u00e7eri\u011fine g\u00f6re; san\u0131\u011f\u0131n teslim etti\u011fi maddelerin (2) paketinin jelatine sar\u0131l\u0131, (1) paketinin ise kilitli naylon po\u015fette olmak \u00fczere toplam \u00fc\u00e7 par\u00e7a h\u00e2linde oldu\u011fu,<br>\u0130stanbul Kriminal Polis Laboratuvar\u0131nca d\u00fczenlenen 05.12.2014 tarihli rapora g\u00f6re; san\u0131\u011f\u0131n teslim etti\u011fi maddenin net 3,7 gram, \u00fcst aramas\u0131nda (9) paket naylon po\u015fette ele ge\u00e7irilen maddenin net 56 gram, c\u00fczdan\u0131nda bulunan maddenin ise net 2 gram esrar oldu\u011fu,<br>Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan verilen g\u00f6zalt\u0131na alma karar\u0131 uyar\u0131nca san\u0131\u011f\u0131n 01.12.2014 tarihinde saat 00.45&#8217;te g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131,<br>Anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Uyu\u015fmazl\u0131k konusunun isabetli bir bi\u00e7imde \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmesi i\u00e7in &#8220;arama&#8221; tedbirinin hukuki niteli\u011fi ile bu tedbire h\u00e2kim olan genel ilkelere de\u011findikten sonra konuya ili\u015fkin anayasal ve kanuni d\u00fczenlemelerin incelenmesinde fayda bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>A- Genel Olarak Koruma Tedbiri:<br>Ceza muhakemesinin yap\u0131lmas\u0131n\u0131 veya yap\u0131lan muhakemenin sonunda verilecek karar\u0131n k\u00e2\u011f\u0131t \u00fczerinde kalmamas\u0131n\u0131 ve muhakeme masraflar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla, kural olarak ceza muhakemesinde karar verme yetkisini haiz olan yetkililer taraf\u0131ndan, gecikmede sak\u0131nca bulunan durumlarda ge\u00e7ici olarak ba\u015fvurulan ve h\u00fck\u00fcmden \u00f6nce baz\u0131 temel hak ve h\u00fcrriyetlere m\u00fcdahaleyi gerektiren kanuni \u00e7arelere &#8220;koruma tedbiri&#8221; denir. (Bahri \u00d6zt\u00fcrk, Behiye Eker Kazanc\u0131, Sesim Soyer G\u00fcle\u00e7, Ceza Muhakemesi Hukukunda Koruma Tedbirleri, Se\u00e7kin, 2013, 1. Bas\u0131, s.1)<br>Koruma tedbirleri genel itibar\u0131yla 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanununda d\u00fczenlenmi\u015ftir. Ceza Muhakemesi Kanununun Birinci Kitab\u0131n\u0131n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc K\u0131sm\u0131 &#8220;Koruma Tedbirleri&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131makta olup arama ve yakalama tedbirine de bu k\u0131s\u0131mda yer verilmi\u015ftir. Kanunun bu a\u00e7\u0131k d\u00fczenlemesine g\u00f6re arama ve yakalama birer koruma tedbiridir.<\/p>\n\n\n\n<p>Koruma tedbirleriyle \u00e7o\u011fu zaman hen\u00fcz ger\u00e7ekten bir su\u00e7un i\u015flenip i\u015flenmedi\u011fi ya da i\u015fleme muhatap olan \u015f\u00fcpheli taraf\u0131ndan i\u015flendi\u011fi yarg\u0131 karar\u0131 ile sabit olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde, gecikmesinde sak\u0131nca bulunmas\u0131ndan dolay\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131kla yetinilerek gerek \u015f\u00fcphelinin gerekse \u015f\u00fcpheli stat\u00fcs\u00fcnde olmayan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine m\u00fcdahale edilmektedir. Bu nedenle koruma tedbirlerine \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc bir \u015fekilde, g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131 olan ve gecikmesinde sak\u0131nca ya da tehlike bulunan h\u00e2llerde ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Yakalama ve tutuklaman\u0131n esaslar\u0131, Anayasam\u0131z\u0131n 19. maddesinde &#8220;Ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fi&#8221; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 ile;<br>&#8220;Herkes ki\u015fi h\u00fcrriyeti ve g\u00fcvenli\u011fine sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eekil ve \u015fartlar\u0131 kanunda g\u00f6sterilen:<br>Mahkemelerce verilmi\u015f h\u00fcrriyeti k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 cezalar\u0131n ve g\u00fcvenlik tedbirlerinin yerine getirilmesi; bir mahkeme karar\u0131n\u0131n veya kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn gere\u011fi olarak ilgilinin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131; bir k\u00fc\u00e7\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6zetim alt\u0131nda \u0131slah\u0131 veya yetkili merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in verilen bir karar\u0131n yerine getirilmesi; toplum i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden bir ak\u0131l hastas\u0131, uyu\u015fturucu madde veya alkol tutkunu, bir serseri veya hastal\u0131k yayabilecek bir ki\u015finin bir m\u00fcessesede tedavi, e\u011fitim veya \u0131slah\u0131 i\u00e7in kanunda belirtilen esaslara uygun olarak al\u0131nan tedbirin yerine getirilmesi; usul\u00fcne ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00fclkeye girmek isteyen veya giren, ya da hakk\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme yahut geri verme karar\u0131 verilen bir ki\u015finin yakalanmas\u0131 veya tutuklanmas\u0131; halleri d\u0131\u015f\u0131nda kimse h\u00fcrriyetinden yoksun b\u0131rak\u0131lamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Su\u00e7lulu\u011fu hakk\u0131nda kuvvetli belirti bulunan ki\u015filer, ancak ka\u00e7malar\u0131n\u0131, delillerin yokedilmesini veya de\u011fi\u015ftirilmesini \u00f6nlemek maksad\u0131yla veya bunlar gibi tutuklamay\u0131 zorunlu k\u0131lan ve kanunda g\u00f6sterilen di\u011fer hallerde h\u00e2kim karar\u0131yla tutuklanabilir. H\u00e2kim karar\u0131 olmadan yakalama, ancak su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde yap\u0131labilir; bunun \u015fartlar\u0131n\u0131 kanun g\u00f6sterir\u2026&#8221; \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Ceza Muhakemesi Kanununun 2. maddesinde ise su\u00e7\u00fcst\u00fcn\u00fcn tan\u0131m\u0131na yer verilmi\u015f, koruma tedbirleri ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda ayn\u0131 Kanunun 90. maddesinde yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemler d\u00fczenlenmi\u015ftir.<br>&#8220;Madde 2: \u2026j) Su\u00e7\u00fcst\u00fc:<br>1. \u0130\u015flenmekte olan su\u00e7u,<br>2. Hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan fiil ile fiilin i\u015flenmesinden sonra kolluk, su\u00e7tan zarar g\u00f6ren veya ba\u015fkalar\u0131 taraf\u0131ndan takip edilerek yakalanan ki\u015finin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u,<br>3. Fiilin pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren e\u015fya ve delille yakalanan kimsenin i\u015fledi\u011fi su\u00e7u\u2026ifade eder&#8221;<br>Maddedeki tan\u0131m do\u011frultusunda; \u00f6rne\u011fin failin ma\u011fduru b\u0131\u00e7aklamas\u0131 durumunda CMK&#8217;n\u0131n 2\/j-1; failin ma\u011fduru b\u0131\u00e7aklad\u0131ktan sonra takip \u00fczerine yakalanmas\u0131 durumunda CMK&#8217;n\u0131n 2\/j-2; failin b\u0131\u00e7aklama eyleminden hemen sonra elinde kanl\u0131 b\u0131\u00e7akla yakalanmas\u0131 durumunda ise CMK&#8217;n\u0131n 2\/j-3 maddesindeki su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2lleri s\u00f6z konusu olacakt\u0131r.<br>&#8220;Yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemler<br>Madde 90: (1) A\u015fa\u011f\u0131da belirtilen h\u00e2llerde, herkes taraf\u0131ndan ge\u00e7ici olarak yakalama yap\u0131labilir:<br>a) Ki\u015fiye su\u00e7u i\u015flerken rastlanmas\u0131.<br>b) Su\u00e7\u00fcst\u00fc bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131 olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 veya hemen kimli\u011fini belirleme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131.<br>(2) Kolluk g\u00f6revlileri, tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri d\u00fczenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na veya \u00e2mirlerine derh\u00e2l ba\u015fvurma olana\u011f\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, yakalama yetkisine sahiptirler.<br>(3) Soru\u015fturma ve kovu\u015fturmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 olmakla birlikte, \u00e7ocuklara, beden veya ak\u0131l hastal\u0131\u011f\u0131, mal\u00fbll\u00fck veya g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fckleri nedeniyle kendilerini idareden aciz bulunanlara kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7\u00fcst\u00fc hallerinde ki\u015finin yakalanmas\u0131 \u015fik\u00e2yete ba\u011fl\u0131 de\u011fildir.<br>(4) Kolluk, yakaland\u0131\u011f\u0131 s\u0131rada ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nleyecek tedbirleri ald\u0131ktan sonra, yakalanan ki\u015fiye kanun\u00ee haklar\u0131n\u0131 derhal bildirir.<br>(5) Birinci f\u0131kraya g\u00f6re yakalan\u0131p kollu\u011fa teslim edilen veya ikinci f\u0131kra uyar\u0131nca g\u00f6revlilerce yakalanan ki\u015fi ve olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na hemen bilgi verilerek, emri do\u011frultusunda i\u015flem yap\u0131l\u0131r.<br>(6) Yakalama emrine konu i\u015flemin yerine getirilmesi nedeniyle yakalama emrinin \u00e7\u0131kar\u0131lma amac\u0131n\u0131n ortadan kalkmas\u0131 durumunda mahkeme, h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan yakalama emrinin derh\u00e2l iadesi istenir&#8221; \u015feklindedir. Madde gere\u011fince; ki\u015fiye bir su\u00e7 i\u015flerken rastlanmas\u0131 veya su\u00e7\u00fcst\u00fc bir fiilden dolay\u0131 izlenen ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi veya kimli\u011finin hemen belirlenmesinin m\u00fcmk\u00fcn olmamas\u0131 h\u00e2llerinde herkesin ge\u00e7ici olarak yakalama yetkisi bulunmaktad\u0131r. Kolluk g\u00f6revlileri, hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri d\u00fczenlenmesini gerektiren ve gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde; Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na veya amirlerine ula\u015fma imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda yakalama yetkisine sahiptirler. Kolluk, yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine ya da ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nleyecek tedbirleri almal\u0131, hemen Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na haber vermeli ve emirleri do\u011frultusunda i\u015flem yapmal\u0131d\u0131r.<br>2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 13. maddesinde de polise, su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan di\u011fer h\u00e2llerde su\u00e7 i\u015flendi\u011fine veya su\u00e7a te\u015febb\u00fcs edildi\u011fine dair haklar\u0131nda kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan \u015f\u00fcphelileri yakalama yetkisi verilmi\u015ftir.<br>PVSK&#8217;n\u0131n su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan 13. maddesi;<br>&#8220;Polis,<br>A) Su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan di\u011fer h\u00e2llerde su\u00e7 i\u015flendi\u011fine veya su\u00e7a te\u015febb\u00fcs edildi\u011fine dair haklar\u0131nda kuvvetli iz, eser, emare veya delil bulunan \u015f\u00fcphelileri,<br>B) Haklar\u0131nda yetkili mercilerce verilen yakalama veya tutuklama karar\u0131 bulunanlar\u0131,<br>C) Halk\u0131n rahat\u0131n\u0131 bozacak veya rezalet \u00e7\u0131karacak derecede sarho\u015f olanlar\u0131 veya sarho\u015fluk h\u00e2linde ba\u015fkalar\u0131na sald\u0131ranlar\u0131, yap\u0131lan uyar\u0131lara ra\u011fmen bu hareketlerine devam edenler ile ba\u015fkalar\u0131na sald\u0131rmaya yeltenenleri ve kavga edenleri,<br>D) Usul\u00fcne ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde \u00fclkeye giren ya da haklar\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme veya geri verme karar\u0131 al\u0131nanlar\u0131,<br>E) Polisin kanunlara uygun olarak ald\u0131\u011f\u0131 tedbirlere kar\u015f\u0131 gelenleri, direnenleri ve g\u00f6rev yapmas\u0131n\u0131 engelleyenleri,<br>F) Bir kurumda tedavi, e\u011fitim ve \u0131slah\u0131 i\u00e7in kanunlarla ve bu Kanunun uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00f6steren t\u00fcz\u00fckte belirtilen esaslara uygun olarak al\u0131nan tedbirlerin yerine getirilmesi amac\u0131yla, toplum i\u00e7in tehlike te\u015fkil eden ak\u0131l hastas\u0131, uyu\u015fturucu madde veya alkol ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 serseri veya hastal\u0131k bula\u015ft\u0131r\u0131labilecek ki\u015fileri,<br>G) Haklar\u0131nda g\u00f6zetim alt\u0131nda \u0131slah\u0131na veya yetkili merci \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131na karar verilen k\u00fc\u00e7\u00fckleri,<br>Yakalar ve gerekli kanuni i\u015flemleri yapar&#8230;&#8221; \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<br>Arama ve elkoyman\u0131n esaslar\u0131; Anayasam\u0131z\u0131n 20. maddesinde &#8220;\u00d6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi&#8221;, 21. maddesinde ise &#8220;Konut dokunulmazl\u0131\u011f\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131klar\u0131 alt\u0131nda d\u00fczenlenmi\u015ftir.<br>Anayasam\u0131z\u0131n 20. maddesi;<br>&#8220;Herkes, \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamaz.<br>Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin \u00fcst\u00fc, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131 ve e\u015fyas\u0131 aranamaz ve bunlara el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar&#8230;&#8221;<br>21. maddesi ise;<br>&#8220;Kimsenin konutuna dokunulamaz. Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; kimsenin konutuna girilemez, arama yap\u0131lamaz ve buradaki e\u015fyaya el konulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 el koymadan itibaren k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, el koyma kendili\u011finden kalkar&#8221; h\u00fck\u00fcmlerini amirdir.<br>Anayasam\u0131z\u0131n 13. maddesindeki d\u00fczenleme ile temel hak ve h\u00fcrriyetlerin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 anayasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve belli \u015fartlara tabi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00fczenlemeye g\u00f6re; temel hak ve h\u00fcrriyetler, \u00f6zlerine dokunulmaks\u0131z\u0131n yaln\u0131zca Anayasan\u0131n ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak ve ancak kanunla s\u0131n\u0131rlanabilir. Bu s\u0131n\u0131rlamalar ise Anayasam\u0131z\u0131n s\u00f6z\u00fcne ve ruhuna, demokratik toplum d\u00fczeninin ve l\u00e2ik Cumhuriyetin gereklerine ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine ayk\u0131r\u0131 olamaz.<\/p>\n\n\n\n<p>B- Koruma Tedbiri Olarak Arama ve \u00c7e\u015fitleri:<br>1. Arama Kavram\u0131<br>Arama; &#8220;arama i\u015fi, taharri, birini veya bir \u015feyi bulmaya \u00e7al\u0131\u015fmak, ara\u015ft\u0131rmak, yoklamak&#8221; anlamlar\u0131na gelmektedir. (T\u00fcrk\u00e7e S\u00f6zl\u00fck, T\u00fcrk Dil Kurumu Yay\u0131nlar\u0131, 2009, s.113)<br>Arama, gizli olan\u0131 ortaya \u00e7\u0131karmak i\u00e7in y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir faaliyet oldu\u011fundan g\u00f6zle g\u00f6r\u00fclen veya a\u00e7\u0131kta b\u0131rak\u0131lan \u015feyler araman\u0131n konusu olamaz. \u00d6rne\u011fin; bir polis memurunun, yayalar ya da di\u011fer ara\u00e7lar bak\u0131m\u0131ndan tehlike olu\u015fturacak \u015fekilde kullan\u0131lmas\u0131 nedeniyle durdurdu\u011fu bir arac\u0131n arka koltu\u011funda, uyu\u015fturucu madde veya tabanca g\u00f6rmesi \u00fczerine bunlara el koymas\u0131 arama olarak kabul edilmemektedir. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek, Ceza Muhakemesinde Koruma Tedbiri Olarak Arama, Se\u00e7kin, 1999, 1. Bas\u0131, s.18)<br>Arama; ki\u015filerin konutlar\u0131, i\u015f yerleri, ara\u00e7lar\u0131, di\u011fer yerleri, \u00fcstleri, e\u015fyalar\u0131, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131, kulland\u0131klar\u0131 bilgisayar ve bilgisayar programlar\u0131 ile k\u00fct\u00fckleri \u00fczerinde yap\u0131lmaktad\u0131r. Ki\u015finin \u00fcst\u00fcnde yap\u0131lan araman\u0131n beden muayenesi boyutuna varmamas\u0131 gerekir. Zira, beden muayenesi ve v\u00fccuttan \u00f6rnek al\u0131nmas\u0131 aramadan farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmlere t\u00e2bi k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f olup cinsel organlar veya an\u00fcs b\u00f6lgesine bak\u0131lmas\u0131 i\u00e7 beden muayenesi say\u0131lmaktad\u0131r. Bu b\u00f6lgeler haricindeki a\u011f\u0131z, koltuk alt\u0131 gibi beden bo\u015fluklar\u0131 ile ayak, kol, sa\u00e7 aras\u0131 gibi v\u00fccut b\u00f6lgelerine t\u0131bbi ara\u00e7 veya y\u00f6ntemler kullan\u0131lmaks\u0131z\u0131n bak\u0131lmas\u0131 arama h\u00fck\u00fcmlerine tabidir.<br>Aramaya ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler sadece Ceza Muhakemesi Kanununda d\u00fczenlenmi\u015f de\u011fildir. Arama i\u015fleminin yap\u0131l\u0131\u015f\u0131na ili\u015fkin usulleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak d\u00fczenleyen Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 3. maddesinde yer verildi\u011fi \u00fczere 2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanunu, 2803 say\u0131l\u0131 Jandarma Te\u015fkil\u00e2t, G\u00f6rev ve Yetkileri Kanunu, 2692 say\u0131l\u0131 Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kanunu, 5607 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanunu, 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu, 6222 say\u0131l\u0131 Sporda \u015eiddet ve D\u00fczensizli\u011fin \u00d6nlenmesine Dair Kanun, 5188 say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanun, 5253 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu, 2935 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanunu, 1402 say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanunu ile 485 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkil\u00e2t ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede de bu hususta kurallar vazedilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>2. Arama \u00c7e\u015fitleri<br>Arama, amac\u0131na g\u00f6re &#8220;adli arama&#8221; ve &#8220;\u00f6nleme aramas\u0131&#8221; olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Arama \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131 ya da bir delili elde etme amac\u0131yla yap\u0131labilece\u011fi gibi, bir su\u00e7un i\u015flenmesini veya bir tehlikeyi \u00f6nlemek amac\u0131yla da yap\u0131labilir. Birinci t\u00fcr aramaya &#8220;adli arama&#8221;, ikinci t\u00fcr aramaya ise &#8220;\u00f6nleme aramas\u0131&#8221; denilmektedir. Bu itibarla arama hem koruma, hem de \u00f6nleme tedbiridir. Her iki t\u00fcr arama aras\u0131nda ortak \u00f6zellikler bulunmakla birlikte hukuk\u00ee nitelikleri, t\u00e2bi olduklar\u0131 kanuni d\u00fczenlemeler ve kapsamlar\u0131 bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar da bulunmaktad\u0131r.<br>a. \u00d6nleme Aramas\u0131<br>Genel emniyet ve asayi\u015fin korunmas\u0131 ile tehlikelerin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla ba\u015fvurulan \u00f6nleme aramas\u0131; 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 9 ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 18-26. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 19. maddesinde; &#8220;Mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespiti amac\u0131yla, h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde m\u00fclk\u00ee \u00e2mirin yaz\u0131l\u0131 emriyle ikinci f\u0131krada belirtilen yerlerde, ki\u015filerin \u00fcstlerinde, arac\u0131nda, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda ve e\u015fyas\u0131nda yap\u0131lan arama i\u015flemidir&#8221; \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. B\u00f6ylelikle kamu g\u00fcvenli\u011fi ile d\u00fczenini bozabilecek ki\u015fi ve e\u015fya bulunarak muhtemel bir zarar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fmesine veya su\u00e7 i\u015flenmesine engel olunarak toplum yak\u0131n bir tehlikeden korunacakt\u0131r.<br>\u00d6nleme aramas\u0131na karar verilebilmesi i\u00e7in belirtilen konulara ili\u015fkin somut ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir tehlike olmas\u0131 gerekir. 2559 say\u0131l\u0131 PVSK bu nitelikteki tehlike h\u00e2lini &#8220;makul sebep&#8221; olarak ifade etmektedir. Su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda somut olgulara dayal\u0131 &#8220;makul \u015f\u00fcphe&#8221; ile \u00f6nleme aramas\u0131ndaki &#8220;makul sebep&#8221; farkl\u0131 kavramlard\u0131r. &#8220;Makul sebep&#8221; konunun uzmanlar\u0131 taraf\u0131ndan ortak g\u00f6r\u00fc\u015fle anlamland\u0131r\u0131l\u0131p de\u011ferlendirilen bir olgu iken &#8220;makul \u015f\u00fcphe&#8221; \u00e7ok say\u0131daki s\u0131radan insan\u0131n somut bir olguyu ayn\u0131 y\u00f6nde de\u011ferlendirmeleri h\u00e2lidir. (Feridun Yenisey, Ay\u015fe Nuho\u011flu, Ceza Muhakemesi Hukuku Ders Kitab\u0131, Se\u00e7kin, 4. Bask\u0131, 2016, s. 381-382)<br>\u00d6nleme aramas\u0131 ancak kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen yerlerde yap\u0131labilir. 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 9. maddesinde somut ve yak\u0131n bir tehlikenin ba\u015f g\u00f6sterebilece\u011fi alanlar esas al\u0131nmak suretiyle \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131labilecek yerler tek tek say\u0131lm\u0131\u015f olup buna g\u00f6re \u00f6nleme aramas\u0131;<br>1) 2911 say\u0131l\u0131 Toplant\u0131 ve G\u00f6steri Y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fleri Kanunu kapsam\u0131na giren toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015flerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerde veya yak\u0131n \u00e7evresinde,<br>2) \u00d6zel hukuk t\u00fczel ki\u015fileri ile kamu kurumu niteli\u011findeki meslek kurulu\u015flar\u0131 veya sendikalar\u0131n genel kurul toplant\u0131lar\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin yak\u0131n \u00e7evresinde,<br>3) Halk\u0131n topluca bulundu\u011fu veya toplanabilece\u011fi yerlerde,<br>4) E\u011fitim ve \u00f6\u011fretim \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in her derecede e\u011fitim ve \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n idarecilerinin talebiyle ve kurumun imk\u00e2nlar\u0131yla \u00f6nlenmesi m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6r\u00fclmeyen olaylar\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 ihtimali kar\u015f\u0131s\u0131nda rekt\u00f6r, acele h\u00e2llerde de dekan veya ba\u011fl\u0131 kurulu\u015f yetkililerinin kolluktan yard\u0131m istemeleri h\u00e2linde, girilecek y\u00fcksek \u00f6\u011fretim kurumlar\u0131n\u0131n i\u00e7inde, bunlar\u0131n yak\u0131n \u00e7evreleri ile giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131nda,<br>5) Umum\u00ee veya umuma a\u00e7\u0131k yerlerde,<br>6) Her t\u00fcrl\u00fc toplu ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131nda, seyreden ta\u015f\u0131tlarda yap\u0131labilecektir.<br>Konutta, yerle\u015fim yerinde, kamuya a\u00e7\u0131k olmayan i\u015fyerlerinde ve eklentilerinde hi\u00e7bir \u015fekilde \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmay\u0131p bu yerlerde \u015fartlar\u0131 varsa ancak adli arama yap\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nleme aramas\u0131 idari bir i\u015flem olsa da kural olarak h\u00e2kim karar\u0131yla yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Kolluk taraf\u0131ndan somut tehlikenin olu\u015ftu\u011funu g\u00f6steren belirlemeler \u00f6nceden tespit edilip araman\u0131n yap\u0131lmas\u0131 \u00f6nerilen yer ve zaman ile birlikte o yer m\u00fclk\u00ee \u00e2mirine yaz\u0131l\u0131 olarak iletilir. \u0130llerde vali veya bu konuda yetkilendirdi\u011fi yard\u0131mc\u0131s\u0131 ve il\u00e7elerde ise kaymakam\u0131 ifade eden m\u00fclki amir, kollu\u011fun talebini uygun bulursa h\u00e2kimden arama karar\u0131 talep eder; ancak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde kendisi de yaz\u0131l\u0131 arama emri verebilir. \u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n al\u0131nmas\u0131nda ve icras\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n herhangi bir g\u00f6rev ve fonksiyonu yoktur. Kollu\u011fun kendi i\u00e7indeki birim amirlerinin emri ile \u00f6nleme aramas\u0131 yap\u0131lamaz. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 4. maddesi uyar\u0131nca, \u00f6nleme aramas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2l; derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde, mill\u00ee g\u00fcvenlik ve kamu d\u00fczeninin, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve h\u00fcrriyetlerinin korunmas\u0131n\u0131n tehlikeye girmesi veya zarar g\u00f6rmesi, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenememesi, ta\u015f\u0131nmas\u0131 veya bulundurulmas\u0131 yasak olan her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, patlay\u0131c\u0131 madde veya e\u015fyan\u0131n tespit edilememesi ihtim\u00e2linin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131 ve gerekti\u011finde h\u00e2kimden karar almak i\u00e7in vakit bulunmamas\u0131 h\u00e2lini ifade etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131nda veya emrinde; araman\u0131n sebebi, konusu ve kapsam\u0131, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 yer, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 zaman ve ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcre belirtilmelidir. \u00d6nleme aramas\u0131nda gece ile ilgili bir istisnaya yer verilmedi\u011finden her zaman yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u00d6nleme aramas\u0131 karar\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcrenin s\u0131n\u0131r\u0131 ile ilgili olarak da mevzuatta k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir h\u00fck\u00fcm bulunmamaktad\u0131r. Zira \u00f6nleme aramas\u0131n\u0131n ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 s\u00fcre, karar verilmesine dayanak te\u015fkil eden makul sebebin niteli\u011fine g\u00f6re de\u011fi\u015fkenlik arz edebilmektedir. \u00d6rne\u011fin; olimpiyat oyunlar\u0131 gibi iki ya da \u00fc\u00e7 hafta s\u00fcrecek ve d\u00fcnyan\u0131n bir \u00e7ok \u00fclkesinden sporcu ve izleyicilerin kat\u0131laca\u011f\u0131 bir spor organizasyonunda ya\u015fanabilecek kamu d\u00fczenini bozucu nitelikteki olaylar\u0131n ve su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi amac\u0131yla makul sebep olu\u015fmas\u0131 h\u00e2linde yap\u0131lacak bir \u00f6nleme aramas\u0131n\u0131n ge\u00e7erlilik s\u00fcresi organizasyon s\u00fcresi kadar olabilece\u011fi gibi, ba\u015fka olaylarda duruma g\u00f6re bir g\u00fcn s\u00fcreli, hatta saatli \u00f6nleme aramas\u0131 kararlar\u0131n\u0131n verilmesi de m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Her h\u00e2l\u00fck\u00e2rda bu s\u00fcrenin araman\u0131n hakl\u0131 k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00fcreden fazla olmamas\u0131 laz\u0131md\u0131r. \u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n da ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine bir m\u00fcdahale niteli\u011finde bulunmas\u0131 nedeniyle, makul bir sebep olmad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2lde verilen uzun s\u00fcreli \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde yasal olsa bile hukuka uygun olmayacakt\u0131r. Ayn\u0131 \u015fekilde makul bir sebep yokken belli periyotlarla yenilenmek suretiyle s\u00fcreklilik arz edecek ve genel arama izlenimi verecek \u015fekilde \u00f6nleme aramas\u0131 karar\u0131 verilmesi de hukuka ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<br>\u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n nas\u0131l icra edilece\u011fi hususunda 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;da ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finde \u00f6zel bir d\u00fczenleme bulunmamaktad\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin &#8220;Aramalar\u0131n Yap\u0131lma \u015eekli&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 b\u00f6l\u00fcm\u00fcndeki h\u00fck\u00fcmler hem adli hem de \u00f6nleme aramas\u0131 i\u00e7in ge\u00e7erli ortak h\u00fck\u00fcmlerdir. Dolay\u0131s\u0131yla icra edili\u015fi bak\u0131m\u0131ndan adli arama ile \u00f6nleme aramas\u0131 aras\u0131nda bir fark g\u00f6zetilmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nleme aramas\u0131 sonucunda bir su\u00e7 unsuruna veya deliline rastlan\u0131rsa koruma alt\u0131na al\u0131nacak ve durum Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na derh\u00e2l bildirilerek elkoyma i\u015flemini ger\u00e7ekle\u015ftirmek \u00fczere Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan yeni bir yaz\u0131l\u0131 emir istenecektir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde kolluk \u00e2mirinin yaz\u0131l\u0131 emriyle de elkoyma yap\u0131labilecektir. H\u00e2kim karar\u0131 olmaks\u0131z\u0131n yap\u0131lan elkoyma i\u015flemi, yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulmal\u0131d\u0131r. \u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n konusu ve kapsam\u0131 i\u00e7inde olan ancak su\u00e7 unsuru olu\u015fturmayan \u00f6rne\u011fin, bozuk para, \u00e7akmak gibi bir e\u015fya ise ge\u00e7ici olarak koruma alt\u0131na al\u0131n\u0131r ve aramaya sebep te\u015fkil eden husus sona erdi\u011finde ilgiliye teslim edilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nleme aramas\u0131n\u0131n sonucu arama karar\u0131 veya emri veren merci veya makama bildirilir. Ayr\u0131ca arama s\u0131ras\u0131nda su\u00e7 unsuruna rastlan\u0131lm\u0131\u015fsa bununla ilgili \u00f6zel olarak \u00f6nleme aramas\u0131 tutana\u011f\u0131 haz\u0131rlan\u0131r. Bu tutanakta adli arama tutana\u011f\u0131nda oldu\u011fu gibi arama karar\u0131n\u0131n tarih ve say\u0131s\u0131, h\u00e2kim karar\u0131 yoksa verilmi\u015f olan yaz\u0131l\u0131 emrin tarih ve say\u0131s\u0131 ile emri veren merci, araman\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer, tarih ve saat, araman\u0131n konusu, aranan ki\u015finin kimlik bilgileri, ad\u0131n\u0131 s\u00f6ylemedi\u011fi takdirde e\u015fk\u00e2l bilgileri, arama yap\u0131lan yerin adresi, ara\u00e7ta arama yap\u0131lm\u0131\u015fsa araman\u0131n mevkii ve arac\u0131n bilgileri, araman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, elkonulan su\u00e7 e\u015fyas\u0131 varsa buna ili\u015fkin belirleyici bilgiler, aramada yakalanan ki\u015filer varsa kimlik bilgileri, kimli\u011fi belirlenemiyorsa e\u015fk\u00e2l bilgileri, arama sonucunda yaralanma veya madd\u00ee bir zarar meydana gelip gelmedi\u011fi ve arama i\u015flemini yapanlar\u0131n ad\u0131, soyad\u0131, sicili ve unvan\u0131 hususlar\u0131 yer al\u0131r. Tutanak arama i\u015flemine kat\u0131lm\u0131\u015f olanlar ve haz\u0131r bulunanlarca imzalanarak bir sureti ilgiliye verilir. Su\u00e7 unsuruna rastlanmad\u0131\u011f\u0131 durumlarda, aranan ki\u015finin talebi h\u00e2linde, kendisine arama karar\u0131 veya emrinin tarih ve say\u0131s\u0131, araman\u0131n tarih ve saati, yeri, aranan \u015fahs\u0131n ve arayan g\u00f6revlinin kimlik bilgilerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir belge verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6nleme aramas\u0131 niteli\u011finde say\u0131lmayan idari denetimler i\u00e7in herhangi bir arama emir veya karar\u0131na gerek yoktur. Bir yerin faaliyeti bak\u0131m\u0131ndan uymakla y\u00fck\u00fcml\u00fc bulundu\u011fu kurallara uygun olarak \u00e7al\u0131\u015f\u0131p \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespiti bak\u0131m\u0131ndan o yerde yap\u0131lan i\u015flem bir denetlemedir. (Murat Ayd\u0131n, Arama ve El Koyma, Se\u00e7kin, 2012, 2. Bask\u0131, s.137) Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin &#8220;denetim yap\u0131lacak h\u00e2ller&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 18. maddesinde kolluk taraf\u0131ndan kendili\u011finden denetim yap\u0131labilecek bu h\u00e2ller g\u00f6sterilmi\u015ftir. Bu kapsamda \u00f6rne\u011fin; umuma a\u00e7\u0131k istirahat ve e\u011flence yerlerinin genel g\u00fcvenlik ve asayi\u015f y\u00f6n\u00fcnden denetimi, kimlik sorma, 2918 say\u0131l\u0131 Karayollar\u0131 Trafik Kanununa g\u00f6re ara\u00e7larda bulunmas\u0131 gerekli belgeler ve e\u015fyalarla ilgili yap\u0131lan denetimler, elektromanyetik ayg\u0131tlar ve dedekt\u00f6r k\u00f6pekleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla yap\u0131lan tarama \u015feklindeki denetimler kolluk taraf\u0131ndan herhangi bir arama emir veya karar\u0131na gerek olmadan kendili\u011finden yap\u0131labilecektir. \u00d6nleme aramas\u0131 niteli\u011finde say\u0131lmayan idari denetimler y\u00f6netmelikte say\u0131lanlardan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131ndan daha pek \u00e7ok \u00f6zel kanunda ve d\u00fczenleyici i\u015flemde idari denetimlere ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;nda ve Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nde h\u00e2kimden arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131 gerekmeyen h\u00e2ller g\u00f6sterilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; polisin, tehlikenin \u00f6nlenmesi veya bertaraf edilmesi amac\u0131yla g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 bina ve tesislere gelenlerin herhangi bir emir veya karar olmas\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, \u00fcst\u00fcn\u00fc, arac\u0131n\u0131 ve e\u015fyas\u0131n\u0131 teknik cihazlarla, gerekti\u011finde el ile kontrol etme ve arama yetkisi bulunmaktad\u0131r. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 25. maddesi uyar\u0131nca Devlet\u00e7e kamu hizmetine \u00f6zg\u00fclenmi\u015f bina ve her t\u00fcrl\u00fc tesislere giri\u015f ve \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n belirli kurallara t\u00e2bi tutuldu\u011fu h\u00e2llerde, s\u00f6z konusu tesislere girenlerin \u00fcstlerinin veya \u00fczerlerindeki e\u015fyan\u0131n veya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanunu&#8217;nun Ek 1. maddesi kapsam\u0131nda bulunan, sivil hava meydanlar\u0131nda, limanlarda ve s\u0131n\u0131r kap\u0131lar\u0131nda, binalar\u0131n, u\u00e7aklar\u0131n, gemilerin ve her t\u00fcrl\u00fc deniz ve kara ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131n, giren \u00e7\u0131kan yolcular\u0131n X-ray cihaz\u0131ndan ge\u00e7irilerek, gerekti\u011finde \u00fcst\u00fcn\u00fcn ve e\u015fyas\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ile buralarda g\u00f6revli kamu kurulu\u015flar\u0131 ve \u00f6zel kurulu\u015flar personelinin, \u00fcstlerinin, ara\u00e7lar\u0131n\u0131n ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 2935 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanunu&#8217;nun 11. maddesi kapsam\u0131nda, ki\u015filerin \u00fcst\u00fcn\u00fcn, e\u015fyalar\u0131n\u0131n Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Valisinin emriyle aranmas\u0131nda, 1402 say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanunu&#8217;nun 3. maddesi kapsam\u0131nda, konutlar\u0131n ve her t\u00fcrl\u00fc dernek, siyas\u00ee parti, sendika, kul\u00fcp gibi te\u015fekk\u00fcllere ait binalar\u0131n, i\u015fyerlerinin, \u00f6zel ve t\u00fczel ki\u015filiklere sahip m\u00fcesseseler ve bunlara ait eklentilerin ve her t\u00fcrl\u00fc kapal\u0131 ve a\u00e7\u0131k yerlerin, mektup, telgraf ve sair g\u00f6nderilerin ve ki\u015filerin \u00fczerlerinin s\u0131k\u0131y\u00f6netim komutan\u0131n\u0131n emriyle aranmas\u0131nda, kanunlar\u0131n, muhafaza alt\u0131na al\u0131nmalar\u0131na olanak verdi\u011fi ki\u015filerin, \u00fcst veya e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda, 298 say\u0131l\u0131 Se\u00e7imlerin Temel H\u00fck\u00fcmleri ve Se\u00e7men K\u00fct\u00fckleri Hakk\u0131nda Kanun \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6revli kollu\u011fun, ayn\u0131 Kanun&#8217;un 79. maddesindeki sil\u00e2h ta\u015f\u0131ma yasa\u011f\u0131 kapsam\u0131nda, sil\u00e2h ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenilen ki\u015filerin \u00fcstlerinin ve e\u015fyalar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar\u0131 gerekmeyecektir. Yine 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 20. maddesi gere\u011fince; bir hukuka uygunluk nedenine ba\u011fl\u0131 olarak yap\u0131lan aramalarda da \u00f6rne\u011fin imdat istenmesi veya yang\u0131n, su bask\u0131n\u0131 ve bo\u011fulma gibi b\u00fcy\u00fck tehlikelerin haber verilmesi veya g\u00f6r\u00fclmesi h\u00e2llerinde de arama emir veya karar\u0131na gerek olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 4\/A maddesinde polise, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131 tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebin bulunmas\u0131 halinde durdurma yetkisi verilmi\u015ftir. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 27. maddesinde bu yetkinin kullan\u0131lmas\u0131 i\u00e7in &#8220;umma&#8221; derecesinde makul \u015f\u00fcphe aranm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan &#8220;Durdurma ve kimlik sorma&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 4\/A. maddesi;<br>&#8220;Polis, ki\u015fileri ve ara\u00e7lar\u0131;<br>a) Bir su\u00e7 veya kabahatin i\u015flenmesini \u00f6nlemek,<br>b) Su\u00e7 i\u015flendikten sonra ka\u00e7an faillerin yakalanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, i\u015flenen su\u00e7 veya kabahatlerin faillerinin kimliklerini tespit etmek,<br>c) Hakk\u0131nda yakalama emri ya da zorla getirme karar\u0131 verilmi\u015f olan ki\u015fileri tespit etmek,<br>\u00e7) Ki\u015filerin hayat\u0131, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc veya malvarl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan ya da topluma y\u00f6nelik mevcut veya muhtemel bir tehlikeyi \u00f6nlemek,<br>amac\u0131yla durdurabilir.<br>Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in polisin tecr\u00fcbesine ve i\u00e7inde bulunulan durumdan edindi\u011fi izlenime dayanan makul bir sebebin bulunmas\u0131 gerekir. S\u00fcreklilik arz edecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma i\u015flemi yap\u0131lamaz.<br>Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fiye durdurma sebebini bildirir ve durdurma sebebine ili\u015fkin sorular sorabilir; kimli\u011fini veya bulundurulmas\u0131 gerekli di\u011fer belgelerin ibraz edilmesini isteyebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Durdurma s\u00fcresi, durdurma sebebine esas te\u015fkil eden i\u015flemin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi i\u00e7in zorunlu olan s\u00fcreden fazla olamaz.<br>Durdurma sebebinin ortadan kalkmas\u0131 halinde ki\u015filerin ve ara\u00e7lar\u0131n ayr\u0131lmalar\u0131na izin verilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Polis, durdurdu\u011fu ki\u015fi \u00fczerinde veya arac\u0131nda silah veya tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyan\u0131n bulundu\u011fu hususunda yeterli \u015f\u00fcphenin varl\u0131\u011f\u0131 halinde, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar verilmesini \u00f6nlemek amac\u0131na y\u00f6nelik gerekli tedbirleri alabilir. Ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n, d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131 istenemez&#8230;&#8221;,<\/p>\n\n\n\n<p>Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan &#8220;Durdurma ve kontrol i\u015flemleri&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 27. maddesi ise;<br>&#8220;Bir ki\u015fiyi ge\u00e7ici olarak durdurmak, yakalama say\u0131lmaz; yakalama say\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ki\u015finin fiilen denetim alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekir. Denetim i\u00e7in ara\u00e7lar\u0131n durdurulmas\u0131 da m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Durdurma yetkisinin kullan\u0131labilmesi i\u00e7in, &#8216;umma&#8217; derecesinde makul \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r. Kolluk g\u00f6revlisi, tecr\u00fcbesine dayanarak, izledi\u011fi davran\u0131\u015flar\u0131ndan, o ki\u015finin bir su\u00e7 i\u015fleyece\u011fi veya i\u015fledi\u011fi hususunda kanaat elde eder veya ki\u015finin sil\u00e2hl\u0131 oldu\u011fu ve h\u00e2len tehlike yaratt\u0131\u011f\u0131 kanaatine var\u0131rsa ki\u015fi durdurulabilir.<br>Somut emarelerle desteklenen \u015f\u00fcphe bulunmadan, s\u00fcreklilik arzedecek, fiil\u00ee durum ve keyfilik olu\u015fturacak \u015fekilde durdurma ve kontrol i\u015flemi yap\u0131lamaz.<br>Sebebin olu\u015fmas\u0131na veya \u015f\u00fcpheye yol a\u00e7an davran\u0131\u015flar\u0131 hakk\u0131nda, durdurulan ki\u015fiye sorular y\u00f6neltilebilir. Ki\u015fi bu sorulara cevap vermekle y\u00fck\u00fcml\u00fc de\u011fildir. Durdurma yetkisinin kullan\u0131lmas\u0131na neden olan \u015f\u00fcphe, yap\u0131lan a\u00e7\u0131klama ile ortadan kalkarsa, ki\u015finin gitmesine engel olunmaz.<\/p>\n\n\n\n<p>Durdurma \u00fczerine a\u015fa\u011f\u0131daki i\u015flemler yap\u0131l\u0131r:<br>a) Durdurulan ki\u015fi \u00fczerinde giysilerinden herhangi birisi \u00e7\u0131kar\u0131lmaks\u0131z\u0131n, yoklama bi\u00e7iminde bir kontrol yap\u0131l\u0131r. Bu i\u015flem sonucunda, ki\u015fide sil\u00e2h bulundu\u011fu sonucunu \u00e7\u0131karmaya yeterli \u015f\u00fcphe meydana gelirse, memur kendili\u011finden sil\u00e2h ve di\u011fer su\u00e7 e\u015fyas\u0131 aramas\u0131 yapabilir.<br>b) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin cinsiyetinde bulunan g\u00f6revli taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r.<br>c) Yap\u0131lan kontrol\u00fcn konusu ve sebepleri ilgiliye a\u00e7\u0131klan\u0131r.<br>d) Bir ki\u015finin veya arac\u0131n durdurulma s\u00fcresinin, \u015fartlara g\u00f6re makul olmas\u0131 ve kontrol i\u00e7in ayr\u0131lan s\u00fcreyi a\u015fmamas\u0131 gerekir.<br>e) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015fiye en az s\u0131k\u0131nt\u0131 verici \u015fekilde yap\u0131l\u0131r.<br>f) Yap\u0131lan kontrol\u00fcn neticesinde su\u00e7a ili\u015fkin iz, eser, emare ve delil elde edilirse, ki\u015fi yakalan\u0131r.<br>g) Uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin, ki\u015finin herhangi bir yerinde gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa, daha geni\u015f \u00e7apl\u0131 kontrol yap\u0131labilir.<br>h) Yoklama suretiyle kontrol, ki\u015finin veya arac\u0131n ilk durduruldu\u011fu yerde veya o yerin yak\u0131n\u0131nda, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar ba\u015fkalar\u0131n\u0131n g\u00f6remeyece\u011fi tarzda yap\u0131l\u0131r. Ba\u015fka yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclerek kontrol yap\u0131lamaz.<br>i) Makul sebebi olu\u015ftu\u011fu takdirde, daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in, kolluk arac\u0131ndan veya yak\u0131ndaki kapal\u0131 bir yerden yararlan\u0131labilir.<br>j) Kontrolden sonra talep \u00fczerine olay yerinde derh\u00e2l bir tutanak d\u00fczenlenir.<br>Bu maddede yaz\u0131l\u0131 i\u015flemler gece de yap\u0131labilir&#8221; \u015feklindedir.<br>S\u00f6z konusu d\u00fczenlemelerle kollu\u011fa, ko\u015fullar\u0131 olu\u015ftu\u011fu taktirde ki\u015fi ve ara\u00e7lar\u0131 durdurma ve yoklama bi\u00e7iminde kontrol yapma yetkileri tan\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Y\u00f6netmeli\u011fin 27. maddesinin (g) ve (i) f\u0131kralar\u0131 gere\u011fince kolluk\u00e7a durdurulan ki\u015finin herhangi bir yerinde uyu\u015fturucu gibi belirli bir \u015feyin gizlendi\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyorsa veya makul sebep olu\u015fmu\u015fsa \u00f6nleyici kolluk yetkisi dahilinde daha geni\u015f kapsaml\u0131 kontrol yapma imkan\u0131 do\u011facakt\u0131r. Burada dikkat edilmesi gereken husus, kolluk gerekli tedbirleri alabilecek ancak bu ama\u00e7la ki\u015finin \u00fczerindeki elbisenin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 veya arac\u0131n d\u0131\u015far\u0131dan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda i\u00e7erisi g\u00f6r\u00fcnmeyen b\u00f6l\u00fcmlerinin a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131 isteyemeyecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>b. Adli Arama<br>\u015e\u00fcpheli ya da san\u0131\u011f\u0131n ya da delillerin yahut m\u00fcsadere edilecek e\u015fyalar\u0131n ele ge\u00e7irilmesi amac\u0131yla yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemi olan adli arama, elkoyma ile birlikte 5271 say\u0131l\u0131 CMK&#8217;n\u0131n 116-134, 2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n 2, Ek 4, Ek 6, 5607 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanunu&#8217;nun 9 ve Adl\u00ee ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin 5-17. maddelerinde d\u00fczenlenmi\u015f olup Y\u00f6netmeli\u011fin 5. maddesinde; &#8220;Bir su\u00e7 i\u015flemek veya buna i\u015ftirak veyahut yatakl\u0131k etmek makul \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda bulunan kimsenin, saklanan\u0131n, \u015f\u00fcphelinin, san\u0131\u011f\u0131n veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn yakalanmas\u0131 ve su\u00e7un iz, eser, emare veya delillerinin elde edilmesi i\u00e7in bir kimsenin \u00f6zel hayat\u0131n\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011finin s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131larak konutunda, i\u015fyerinde, kendisine ait di\u011fer yerlerde, \u00fczerinde, \u00f6zel k\u00e2\u011f\u0131tlar\u0131nda, e\u015fyas\u0131nda, arac\u0131nda 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu ile di\u011fer kanunlara g\u00f6re yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma i\u015flemidir&#8221; \u015feklinde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. (Bahri \u00d6zt\u00fcrk-Durmu\u015f Tezcan-Mustafa Ruhan Erdem-\u00d6zge S\u0131rma-Yasemin Sayg\u0131lar K\u0131r\u0131t-\u00d6zdem \u00d6zayd\u0131n-Esra Alan Akcan-Efser Erden, Nazari ve Uygulamal\u0131 Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin, 10. Bask\u0131, 2016, s.492, Nur Centel-Hamide Zafer, Ceza Muhakemesi Hukuku, Beta, 12. Bask\u0131, 2015, s. 400)<br>Arama tedbirine ba\u015fvurulabilmesi i\u00e7in \u015fu \u00fc\u00e7 \u00f6n \u015fart\u0131n birlikte bulunmas\u0131 gerekmektedir:<br>1- Gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131,<br>2- G\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131k,<br>3- \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck.<br>Arama tedbirinin ilk \u00f6n \u015fart\u0131 gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131d\u0131r. Bu \u015fart hem arama tedbirine ba\u015fvurulmas\u0131 hem de kim taraf\u0131ndan karar verilebilece\u011finin belirlenmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz etmektedir. Gecikmede sak\u0131nca ya da tehlike bulunmas\u0131 derh\u00e2l i\u015flem yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 takdirde tedbirden beklenen faydan\u0131n elde edilemeyecek, ceza muhakemesinin gere\u011fi gibi ve amac\u0131na uygun bi\u00e7imde yap\u0131lamayacak olmas\u0131d\u0131r. Gecikmede sak\u0131nca bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 olay\u0131n \u00f6zelliklerine g\u00f6re tedbire karar vermeye yetkili mercii takdir edecektir.<\/p>\n\n\n\n<p>Arama tedbirinin ikinci \u00f6n \u015fart\u0131 ise g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fte hakl\u0131l\u0131kt\u0131r. Buna g\u00f6re arama tedbirine ancak bir hakk\u0131n tehlikede oldu\u011funu g\u00f6steren olaylar mevcut oldu\u011fu takdirde ba\u015fvurulabilecektir. Hakk\u0131n bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 zaman alaca\u011f\u0131ndan ve tehlike gecikmeye m\u00fcsaade etmedi\u011finden hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015fle yetinilmek zorunludur. Bu ba\u011flamda bir ihlal ya da su\u00e7 i\u015flendi\u011fi hususunda \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r.(Buck\/Almanya, 28.04.2005; Ba\u015fvuru no:41604)<br>Arama tedbirinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve son \u00f6n \u015fart\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fckt\u00fcr. \u00d6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesinin temel ama\u00e7 ve i\u015flevi, arama tedbirine muhatap olacak ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini g\u00fcvence alt\u0131na almak i\u00e7in kullan\u0131lacak kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler lehine s\u0131n\u0131rland\u0131rmak, m\u00fcdahalelerde a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011fa gidilmesini ve buna ba\u011fl\u0131 olarak do\u011fabilecek ma\u011fduriyetleri \u00f6nleyebilmektir. Dar anlamda \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck de denilen orant\u0131l\u0131l\u0131k ise; tedbirin ilgililere &#8220;\u00f6l\u00e7\u00fcs\u00fcz bir y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fck&#8221; getirmemesini ve &#8220;katlan\u0131lamaz&#8221; nitelikte olmamas\u0131 gerekti\u011fini ifade etmektedir. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi taraf\u0131ndan da, Buck\/Almanya (28.04.2005; Ba\u015fvuru no:41604) ile Smirnov\/Rusya (07.06.2007; Ba\u015fvuru no:71362\/01) kararlar\u0131nda; yap\u0131lan m\u00fcdahale ile izlenen me\u015fru amac\u0131n orant\u0131l\u0131 olmas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanm\u0131\u015ft\u0131r.<br>Aramaya konu olabilecek yerler \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yahut di\u011fer bir ki\u015finin \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015f yeri veya ona ait di\u011fer yerlerdir. Adli araman\u0131n g\u00fcn\u00fcn her saatinde yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmakla birlikte konutta, i\u015f yerlerinde ve di\u011fer kapal\u0131 yerlerde araman\u0131n kural olarak g\u00fcnd\u00fcz yap\u0131lmas\u0131 gerekir. Su\u00e7\u00fcst\u00fc veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2ller ile yakalanm\u0131\u015f veya g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f olup da firar eden ki\u015fi veya tutuklu veya h\u00fck\u00fcml\u00fcn\u00fcn tekrar yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lan aramalar hari\u00e7, s\u00f6z konusu yerlerde gece vakti arama yap\u0131lamayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Arama karar\u0131 verilebilmesi i\u00e7in araman\u0131n konusunu olu\u015fturan ki\u015fi veya \u015feylerin, arama yap\u0131lacak yerde bulundu\u011fu hususunda belli bir \u015f\u00fcphenin olmas\u0131 gerekir. Kanun aranacak ki\u015finin su\u00e7la ilgisine g\u00f6re, bu \u015f\u00fcphenin yo\u011funlu\u011funu farkl\u0131 \u015fekillerde d\u00fczenlemi\u015f ve su\u00e7la ilgisi olmayan ki\u015filer nezdinde aramay\u0131 daha s\u0131k\u0131 ko\u015fullara t\u00e2bi k\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>CMK&#8217;n\u0131n 116. maddesinin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan haline g\u00f6re \u015f\u00fcpheli veya san\u0131kla ilgili yap\u0131lacak aramalarda arama sonunda \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilece\u011fi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilece\u011fi hususunda somut delillere dayal\u0131 kuvvetli \u015f\u00fcphe bulunmal\u0131d\u0131r. Araman\u0131n ki\u015fi hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine ciddi boyutta bir m\u00fcdahale oldu\u011fu g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda somut delillere dayal\u0131 kuvvetli \u015f\u00fcphede, g\u00fcnl\u00fck hayat deneyimlerine g\u00f6re eldeki delillerin \u015f\u00fcphelinin su\u00e7u i\u015fledi\u011fine y\u00f6nelik objektif bir ki\u015fiyi ikna etmeye yeterli somut olgu ve bilgilere dayanmas\u0131 \u015fartt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>CMK&#8217;n\u0131n 117. maddesi uyar\u0131nca, su\u00e7 i\u015fleme \u015f\u00fcphesi alt\u0131nda olmayan di\u011fer ki\u015filerin de \u00fcst\u00fc, e\u015fyas\u0131, konutu, i\u015fyeri veya kendisine ait di\u011fer yerleri, \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilmesi veya su\u00e7 delillerinin elde edilebilmesi amac\u0131yla aranabilecektir. &#8220;Di\u011fer ki\u015filer&#8221; kavram\u0131na t\u00fczel ki\u015filer ile resmi makam ve daireler de dahildir. Ki\u015finin tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131n\u0131n bulunmas\u0131 da aramaya engel de\u011fildir. Maddenin ikinci f\u0131kras\u0131na g\u00f6re di\u011fer ki\u015filerle ilgili arama yap\u0131lmas\u0131, aran\u0131lan ki\u015finin veya su\u00e7 delillerinin, belirtilen yerlerde bulundu\u011funun kabul edilmesine olanak sa\u011flayan olaylar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Ancak bu s\u0131n\u0131rlama \u015f\u00fcphelinin veya san\u0131\u011f\u0131n bulundu\u011fu yerler ile izlendi\u011fi s\u0131rada girdi\u011fi yerler bak\u0131m\u0131ndan ge\u00e7erli de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>Arama karar\u0131 veya emrinin belli baz\u0131 bilgileri i\u00e7ermesi zorunludur. (CMK m.119\/2) Arama karar veya emrinde; araman\u0131n nedenini olu\u015fturan fiil, aran\u0131lacak ki\u015fi, araman\u0131n yap\u0131laca\u011f\u0131 konut veya di\u011fer yerin adresi ya da e\u015fya, karar veya emrin ge\u00e7erli olaca\u011f\u0131 zaman s\u00fcresi, a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmelidir.<br>Arama kural olarak h\u00e2kim karar\u0131 ile gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n, Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 h\u00e2llerde ise kolluk amirinin yaz\u0131l\u0131 emri ile yap\u0131labilecektir. Konutta, i\u015f yerinde ve kamuya a\u00e7\u0131k olmayan kapal\u0131 alanlarda sadece h\u00e2kim karar\u0131 veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile arama yap\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Ancak baz\u0131 durumlarda h\u00e2kim karar\u0131 ve yaz\u0131l\u0131 arama emri bulunmasa dahi arama yap\u0131labilecektir. Bu h\u00e2ller olay\u0131n \u00f6zelli\u011finden veya kanun h\u00fckm\u00fcn\u00fcn verdi\u011fi arama yetkisinden kaynaklanabilece\u011fi gibi arama emri almaya imk\u00e2n bulunmamas\u0131 nedenine de dayanabilir. Bu durumlarda kolluk g\u00f6revlileri, bir arama karar\u0131 veya emri beklemeden arama yapmak, delilleri elde etmek ve failleri yakalamakla g\u00f6revlidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yakalama ki\u015finin \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 bir koruma tedbiridir. Bu niteli\u011fi gere\u011fi \u00fcst arama i\u015flemine g\u00f6re daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir i\u015flemdir. Yakalama ve yakalanan ki\u015fi hakk\u0131nda yap\u0131lacak i\u015flemleri d\u00fczenleyen CMK&#8217;n\u0131n 90\/4. maddesi gere\u011fince de, kolluk yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015finin ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine ya da ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini engelleyecek tedbirleri almal\u0131d\u0131r. Bu ba\u011flamda ki\u015finin yakalanmas\u0131ndan sonra tedbir olarak kaba \u00fcst aramas\u0131 yap\u0131labilir. Ayr\u0131ca karar al\u0131nmas\u0131na gerek olmayan bu arama i\u015flemi, en k\u0131sa zamanda ve dikkatli bir bi\u00e7imde elle yoklama \u015feklinde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Bu \u015fekilde yap\u0131lan i\u015flem di\u011fer bir anlat\u0131mla yoklama bir arama de\u011fildir. Bu nedenle arama prosed\u00fcr\u00fcne uyulmas\u0131na da gerek bulunmamaktad\u0131r. Ancak yap\u0131lan yoklaman\u0131n arama boyutuna ula\u015fmamas\u0131 gerekir. (Veli \u00d6zer \u00d6zbek-Koray Do\u011fan-P\u0131nar Bacaks\u0131z-\u0130lker Tepe, Ceza Muhakemesi Hukuku, Se\u00e7kin, 9. Bask\u0131, 2017, s.305) Yakalanan ki\u015finin \u00fcst\u00fcndeki k\u0131yafetlerin tamamen \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ve beden \u00e7ukurlar\u0131n\u0131n aranmas\u0131 ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p>2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n Ek 4. maddesinde &#8220;Polis, g\u00f6revli bulundu\u011fu m\u00fclki s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde, hizmet bran\u015f\u0131, yeri ve zaman\u0131na bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda su\u00e7a el koymak, \u00f6nlemek, san\u0131k ve su\u00e7 delillerini tesbit, muhafaza ve yetkili zab\u0131taya teslim etmekle g\u00f6revli ve yetkilidir\u2026&#8221; ,<br>&#8220;Adl\u00ee g\u00f6rev ve yetkiler&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 Ek 6. maddesinde &#8220;Polis, bu maddede yaz\u0131l\u0131 g\u00f6revlerinin yan\u0131nda, Ceza Muhakemesi Kanunu ve di\u011fer mevzuatta yaz\u0131l\u0131 soru\u015fturma i\u015flemlerine ili\u015fkin g\u00f6revleri de yerine getirir.<\/p>\n\n\n\n<p>Polis, bir su\u00e7a ili\u015fkin olarak kendisine yap\u0131lan s\u00f6zl\u00fc ihbar ve \u015fik\u00e2yetleri ve g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda \u00f6\u011frendi\u011fi su\u00e7a ili\u015fkin bilgileri yaz\u0131l\u0131 hale getirir.<br>Edinilen bilgi veya al\u0131nan ihbar veya \u015fik\u00e2yet \u00fczerine veya kendili\u011finden bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan polis, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri al\u0131r.<br>Bir su\u00e7 i\u015flendi\u011fi veya i\u015flenmekte oldu\u011fu bilgisini edinen polis, olay yerinin korunmas\u0131, delillerin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in acele tedbirleri ald\u0131ktan sonra el koydu\u011fu olaylar\u0131, yakalanan ki\u015filer ile uygulanan tedbirleri derhal Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirir ve Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n emri do\u011frultusunda i\u015fin ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131 i\u00e7in gerekli soru\u015fturma i\u015flemlerini yapar&#8230;&#8221; ve PVSK&#8217;n\u0131n 25. maddesindeki &#8220;Polis te\u015fkilat\u0131 bulunmayan yerlerde il, il\u00e7e ve bucak jandarma komutanlar\u0131 ile jandarma karakol komutanlar\u0131 bu kanunda yaz\u0131l\u0131 vazifeleri yapar ve yetkileri kullan\u0131rlar.&#8221; \u015feklindeki d\u00fczenlemeler birlikte de\u011ferlendirildi\u011finde, edinilen bilgi, ihbar veya \u015fikayet \u00fczerine ya da kendili\u011finden su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015fan kollu\u011fun, olay yerinde ki\u015filerin ve toplumun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na, v\u00fccut b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne veya malvarl\u0131\u011f\u0131na zarar gelmemesi ve su\u00e7un delillerinin tespiti, kaybolmamas\u0131 ya da bozulmamas\u0131 i\u00e7in derhal gerekli tedbirleri almas\u0131 zorunludur. Gerekli tedbirler derhal al\u0131n\u0131rken, tedbire ba\u015fvurulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ceza muhakemesinin amac\u0131na ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131, yani delillerin kaybolmas\u0131 gibi bir sonucun ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi de\u011ferlendirilerek, i\u015flemin yap\u0131lmas\u0131 esnas\u0131nda hakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmesi ve \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fcl\u00fck ilkesine uygun olarak hareket edilmesi gerekti\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Aksi durumda ise maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fma amac\u0131 tehlikeye girecek, ma\u011fdur ve san\u0131k haklar\u0131n\u0131n ihlali s\u00f6z konusu olacakt\u0131r. Bu halde su\u00e7un i\u015flendi\u011fi bilgisini alan kolluk, olay yerinde delillerin karart\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6nleme yetki ve g\u00f6revi kapsam\u0131nda yakalad\u0131\u011f\u0131 ki\u015fi ya da ki\u015filerin kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131 yapabilecek ve el koydu\u011fu olay\u0131, yakalanan ki\u015fi ya da ki\u015filer ile uygulad\u0131\u011f\u0131 tedbirleri en k\u0131sa zamanda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirecektir.<br>Kanun; anayasal ilkelere uygun olarak yasama organ\u0131nca yap\u0131lan nesnel ve gayri \u015fahsi kurallard\u0131r. &#8220;Y\u00f6netmelik&#8221; Anayasam\u0131z\u0131n 124. maddesi gere\u011fince; Ba\u015fbakanl\u0131k, bakanl\u0131klar ve kamu t\u00fczel ki\u015filerinin kendi g\u00f6rev alanlar\u0131n\u0131 ilgilendiren kanunlar\u0131n ve t\u00fcz\u00fcklerin uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak \u00fczere ve bunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 yaz\u0131l\u0131 hukuk kurallar\u0131d\u0131r. Bu halde y\u00f6netmelikler kanunlar\u0131n uygulanma \u015feklini g\u00f6stermek amac\u0131yla kanunun s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmemek \u015fart\u0131yla \u00e7\u0131kar\u0131labilir. Bu kapsamda araman\u0131n usul ve esaslar\u0131n\u0131 g\u00f6stermek \u00fczere Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin (a) ve (c) bentleri ile yine ayn\u0131 maddenin (f) bendindeki &#8220;ilgilinin r\u0131zas\u0131 ile&#8221; ibaresinin ve 27. maddesi ile 30. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n iptali istemiyle a\u00e7\u0131lan davada, y\u00f6netmeliklerin kanuna ayk\u0131r\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 denetlemeye yetkili Dan\u0131\u015ftay Onuncu Dairesince 13.03.2007 tarih ve 6392-948 say\u0131 ile Y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesinin (a) bendindeki &#8220;&#8230;yakalanmas\u0131 amac\u0131yla konutunda, i\u015fyerinde, yerle\u015fim yerinde, bunlar\u0131n eklentilerinde ve arac\u0131nda yap\u0131lacak aramada&#8230;&#8221; ibaresi, ayn\u0131 maddenin (f) bendindeki &#8220;ilgilinin r\u0131zas\u0131&#8221; ibaresi ile 30. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n iptaline ve 8. maddesinin (c) bendi ile 27. maddesinin iptali isteminin reddine ili\u015fkin verilen karar\u0131n temyizi \u00fczerine inceleme yapan Dan\u0131\u015ftay \u0130dari Dava Daireler Kurulu 14.09.2012 g\u00fcn 2257-1117 say\u0131 ile iptal kararlar\u0131n\u0131n onanmas\u0131na karar vermi\u015ftir. Bu anlamda s\u00f6z\u00fc edilen Y\u00f6netmeli\u011fin 2559 say\u0131l\u0131 Polis Vazife ve Sal\u00e2hiyet Kanununa, 2803 say\u0131l\u0131 Jandarma Te\u015fkil\u00e2t, G\u00f6rev ve Yetkileri Kanununa, 2692 say\u0131l\u0131 Sahil G\u00fcvenlik Komutanl\u0131\u011f\u0131 Kanununa, 5607 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununa, 5442 say\u0131l\u0131 \u0130l \u0130daresi Kanununa, 6222 say\u0131l\u0131 Sporda \u015eiddet ve D\u00fczensizli\u011fin \u00d6nlenmesine Dair Kanuna, 5188 say\u0131l\u0131 \u00d6zel G\u00fcvenlik Hizmetlerine Dair Kanuna, 5253 say\u0131l\u0131 Dernekler Kanununa, 2935 say\u0131l\u0131 Ola\u011fan\u00fcst\u00fc H\u00e2l Kanununa, 1402 say\u0131l\u0131 S\u0131k\u0131y\u00f6netim Kanununa, 485 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck M\u00fcste\u015farl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Te\u015fkil\u00e2t ve G\u00f6revleri Hakk\u0131nda Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnameye ve di\u011fer ilgili mevzuat h\u00fck\u00fcmlerine ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, bu d\u00fczenlemeleri a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 ve uygulamalar\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 nitelikte oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclmektedir. Y\u00f6netmeli\u011fin kamu d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in kanunlara ayk\u0131r\u0131 olmamak \u015fart\u0131yla s\u00f6z konusu kanunlar\u0131n uygulanmas\u0131n\u0131 g\u00f6stermek amac\u0131yla \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fi ve adli arama konusunda Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n idare hukuku kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde y\u00f6netmelikle d\u00fczenleme yetkisinin bulundu\u011fu g\u00f6zetildi\u011finde s\u00f6z konusu Y\u00f6netmeli\u011fin 8. maddesinin karar al\u0131namadan yap\u0131lacak arama i\u015flemini somut olgulara ba\u011flad\u0131\u011f\u0131 ve kanuna ayk\u0131r\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<br>Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin &#8220;Karar al\u0131nmadan yap\u0131lacak arama&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 8. maddesinin su\u00e7 tarihinde y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte bulunan hali;<br>&#8220;a) Hakk\u0131nda tutuklama karar\u0131 veya yakalama emri veya zorla getirme karar\u0131 bulunan ki\u015fi ile hakk\u0131nda g\u0131yab\u00ee tutuklama karar\u0131 verilen ka\u00e7ak yakaland\u0131\u011f\u0131nda \u00fcst\u00fcnde,<br>b) H\u00e2kim karar\u0131 veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n yaz\u0131l\u0131 emri ile veya kolluk taraf\u0131ndan do\u011frudan yakalanan ki\u015finin, kendisine, ba\u015fkalar\u0131na veya yakalama i\u015flemini yapan kolluk g\u00f6revlilerine zarar vermesini \u00f6nlemek amac\u0131yla yap\u0131lacak kaba \u00fcst aramas\u0131nda,<br>c) G\u00f6zalt\u0131na al\u0131nan ki\u015finin, nezarethaneye konmadan \u00f6nce yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda,<br>d) Herhangi bir sebeple hukuka uygun \u015fekilde yakaland\u0131ktan sonra kolluk g\u00fc\u00e7lerinin elinden ka\u00e7makta olan ki\u015filerin veya i\u015flenmekte olan veya hen\u00fcz i\u015flenmi\u015f olan veya pek az \u00f6nce i\u015flendi\u011fini g\u00f6steren belirtilerin oldu\u011fu su\u00e7un failinin yakalanmas\u0131 amac\u0131yla takibi s\u0131ras\u0131nda girdikleri ara\u00e7, bina ve eklentilerinde yakalanmas\u0131 amac\u0131yla yap\u0131lacak aramalarda,<br>e) 1) 4926 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 17 nci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda, ka\u00e7ak e\u015fya, her t\u00fcrl\u00fc sil\u00e2h, m\u00fchimmat, patlay\u0131c\u0131 ve uyu\u015fturucu maddelerin bulundu\u011fu \u015f\u00fcphe edilen her t\u00fcrl\u00fc kap, ambalaj veya ta\u015f\u0131maya yarayan di\u011fer ara\u00e7larda hemen yap\u0131lan aramalarda,<br>2) 4926 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 17 nci maddesinin alt\u0131nc\u0131 f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda g\u00fcmr\u00fck salonlar\u0131 ve g\u00fcmr\u00fck kap\u0131lar\u0131nda ka\u00e7ak e\u015fya saklad\u0131\u011f\u0131ndan ku\u015fkulan\u0131lan ki\u015filerin g\u00fcmr\u00fck kontrol\u00fc amac\u0131yla g\u00fcmr\u00fck g\u00f6revlilerince aranmas\u0131nda;<br>3) 4926 say\u0131l\u0131 Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununun 18 inci maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131 kapsam\u0131nda, 27\/10\/1999 tarihli ve 4458 say\u0131l\u0131 G\u00fcmr\u00fck Kanunu gere\u011fince belirlenen kap\u0131 ve yollardan ba\u015fka yerlerden g\u00fcmr\u00fck b\u00f6lgesine girmek, \u00e7\u0131kmak veya ge\u00e7mek ve bu yerlerde rastlanacak ki\u015fi ve her nevi ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n yetkili memurlar taraf\u0131ndan durdurulmas\u0131nda ve bu ki\u015filerin e\u015fya, y\u00fck ve \u00fczerleri ile varsa ta\u015f\u0131ma ara\u00e7lar\u0131n\u0131n aranmas\u0131nda,<br>f) 5237 say\u0131l\u0131 T\u00fcrk Ceza Kanununun 24 \u00fcnc\u00fc maddesindeki kanunun h\u00fckm\u00fc ve \u00e2mirin emrini yerine getirme, 25 inci maddesindeki me\u015fru savunma ve zorunluluk h\u00e2li ve 26 nc\u0131 maddesindeki hakk\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 ve di\u011fer kanunlar\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hukuka uygunluk sebepleri ve su\u00e7\u00fcst\u00fc h\u00e2linde yap\u0131lan aramalarda, toplum i\u00e7in veya ki\u015filer bak\u0131m\u0131ndan hayat\u00ee tehlikeyi ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla veya kapal\u0131 yerlerden gelen yard\u0131m \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131 \u00fczerine, konut, i\u015fyeri ve yerle\u015fim yeri ile eklentilerine girmek i\u00e7in&#8221; \u015feklinde olup bu durumlarda arama karar\u0131 al\u0131nmas\u0131na gerek yoktur.<br>Uyu\u015fmazl\u0131k konusunda isabetli bir \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131lmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan Ceza Muhakemesi Kanunu&#8217;nda koruma tedbirleri aras\u0131nda yer alan telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi tedbirinin de de\u011ferlendirilmesi gerekmektedir.<br>Telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin denetlenmesi, mevzuat\u0131m\u0131zda \u00f6nce yaln\u0131zca 30.07.1999 tarihli ve 4422 say\u0131l\u0131 \u00c7\u0131kar Ama\u00e7l\u0131 Su\u00e7 \u00d6rg\u00fctleriyle M\u00fccadele Kanunu&#8217;nda say\u0131l\u0131 \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7lar i\u00e7in d\u00fczenlenmi\u015fken, \u00f6zellikle \u00e7\u0131kar ama\u00e7l\u0131 ve \u00f6rg\u00fctl\u00fc su\u00e7lulukla daha etkin \u015fekilde m\u00fccadele edilebilmesi amac\u0131yla, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi kararlar\u0131na uygun bir d\u00fczenlemeye ihtiya\u00e7 duyulmas\u0131 sonucu, 5271 say\u0131l\u0131 Ceza Muhakemesi Kanunu&#8217;nun 135 il\u00e2 138. maddelerinde bir koruma tedbiri olarak yeniden d\u00fczenlenmi\u015f, 135. maddede; ileti\u015fimin tespiti, dinlenmesi, kayda al\u0131nmas\u0131, sinyal bilgilerinin de\u011ferlendirilmesi tedbirine yer verilip, s\u00f6z konusu tedbirlerin yerine getirilme \u015fartlar\u0131 ve usul\u00fc h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015f, bu konuya ili\u015fkin olarak verilecek kararlar\u0131n kapsam\u0131 ve uygulama s\u00fcresine y\u00f6nelik ayr\u0131nt\u0131l\u0131 d\u00fczenleme yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. CMK&#8217;n\u0131n 136. maddesinde, 135. maddede say\u0131lan tedbirlerin uygulanmas\u0131na dair \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n m\u00fcdafisi i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen istisnalar h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, 137. maddesinde telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin tespiti, dinlenmesi, kayda al\u0131nmas\u0131 kararlar\u0131n\u0131n ne suretle icra edilece\u011fi, kayda al\u0131nan ileti\u015fim muhtevas\u0131n\u0131n yaz\u0131ya d\u00f6k\u00fclmesi, i\u015flemlere son verilmesi, ileti\u015fimin i\u00e7eri\u011fine ili\u015fkin kay\u0131tlar\u0131n yok edilmesi ve ilgililerine bilgi verilmesi d\u00fczenlenmi\u015f, ayn\u0131 Kanun&#8217;un 138. maddesinde tesad\u00fcfen elde edilen deliller konular\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015ft\u0131r.<br>&#8220;\u0130leti\u015fimin tespiti, dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 135. maddesi su\u00e7 tarihi itibar\u0131yla;<br>&#8220;(1) Bir su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan soru\u015fturma ve kovu\u015fturmada, su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka suretle delil elde edilmesi imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda, a\u011f\u0131r ceza mahkemesi veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan h\u00e2llerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131yla \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n telekom\u00fcnikasyon yoluyla ileti\u015fimi tespit edilebilir, dinlenebilir, kayda al\u0131nabilir ve sinyal bilgileri de\u011ferlendirilebilir. Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 karar\u0131n\u0131 derh\u00e2l mahkemenin onay\u0131na sunar ve mahkeme, karar\u0131n\u0131 en ge\u00e7 yirmi d\u00f6rt saat i\u00e7inde verir. S\u00fcrenin dolmas\u0131 veya mahkeme taraf\u0131ndan aksine karar verilmesi h\u00e2linde tedbir Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan derh\u00e2l kald\u0131r\u0131l\u0131r. Bu f\u0131kra uyar\u0131nca al\u0131nacak tedbire a\u011f\u0131r ceza mahkemesince oy birli\u011fiyle karar verilir. \u0130tiraz \u00fczerine bu tedbire karar verilebilmesi i\u00e7in de oy birli\u011fi aran\u0131r.<br>(2) (Ek: 21\/2\/2014 &#8211; 6526\/12 md.) Talepte bulunulurken hakk\u0131nda bu madde uyar\u0131nca tedbir karar\u0131 verilecek hatt\u0131n veya ileti\u015fim arac\u0131n\u0131n sahibini ve biliniyorsa kullan\u0131c\u0131s\u0131n\u0131 g\u00f6sterir belge veya rapor eklenir.<br>(3) \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek ki\u015filerle aras\u0131ndaki ileti\u015fimi kayda al\u0131namaz. Kayda alma ger\u00e7ekle\u015ftikten sonra bu durumun anla\u015f\u0131lmas\u0131 h\u00e2linde, al\u0131nan kay\u0131tlar derh\u00e2l yok edilir.<br>(4) Birinci f\u0131kra h\u00fckm\u00fcne g\u00f6re verilen kararda, y\u00fcklenen su\u00e7un t\u00fcr\u00fc, hakk\u0131nda tedbir uygulanacak ki\u015finin kimli\u011fi, ileti\u015fim arac\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fc, telefon numaras\u0131 veya ileti\u015fim ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 tespite imk\u00e2n veren kodu, tedbirin t\u00fcr\u00fc, kapsam\u0131 ve s\u00fcresi belirtilir. Tedbir karar\u0131 en \u00e7ok iki ay i\u00e7in verilebilir; bu s\u00fcre, bir ay daha uzat\u0131labilir. (Ek c\u00fcmle: 25\/5\/2005 &#8211; 5353\/17 md.) Ancak, \u00f6rg\u00fct\u00fcn faaliyeti \u00e7er\u00e7evesinde i\u015flenen su\u00e7larla ilgili olarak gerekli g\u00f6r\u00fclmesi halinde, mahkeme yukar\u0131daki s\u00fcrelere ek olarak her defas\u0131nda bir aydan fazla olmamak ve toplam \u00fc\u00e7 ay\u0131 ge\u00e7memek \u00fczere uzat\u0131lmas\u0131na karar verebilir.<br>(5) \u015e\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n yakalanabilmesi i\u00e7in, (&#8230;) mobil telefonun yeri, h\u00e2kim veya gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde Cumhuriyet savc\u0131s\u0131n\u0131n karar\u0131na istinaden tespit edilebilir. Bu hususa ili\u015fkin olarak verilen kararda, (&#8230;) mobil telefon numaras\u0131 ve tespit i\u015fleminin s\u00fcresi belirtilir. Tespit i\u015flemi en \u00e7ok iki ay i\u00e7in yap\u0131labilir; bu s\u00fcre, bir ay daha uzat\u0131labilir.<br>(6) Bu madde h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re al\u0131nan karar ve yap\u0131lan i\u015flemler, tedbir s\u00fcresince gizli tutulur.<br>(7) Bu madde kapsam\u0131nda dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin de\u011ferlendirilmesine ili\u015fkin h\u00fck\u00fcmler ancak a\u015fa\u011f\u0131da say\u0131lan su\u00e7larla ilgili olarak uygulanabilir:<br>a) T\u00fcrk Ceza Kanununda yer alan;<br>1. G\u00f6\u00e7men ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve insan ticareti (madde 79, 80),<br>2. Kasten \u00f6ld\u00fcrme (madde 81, 82, 83),<br>3. \u0130\u015fkence (madde 94, 95),<br>4. Cinsel sald\u0131r\u0131 (birinci f\u0131kra hari\u00e7, madde 102),<br>5. \u00c7ocuklar\u0131n cinsel istismar\u0131 (madde 103),<br>6. (Ek: 21\/2\/2014 &#8211; 6526\/12 md.) Nitelikli h\u0131rs\u0131zl\u0131k (madde 142) ve ya\u011fma (madde 148, 149),<br>7. Uyu\u015fturucu veya uyar\u0131c\u0131 madde imal ve ticareti (madde 188),<br>8. Parada sahtecilik (madde 197),<br>9. (M\u00fclga: 21\/2\/2014 &#8211; 6526\/12 md.),<br>10. (Ek: 25\/5\/2005 &#8211; 5353\/17 md.) Fuhu\u015f (madde 227)<br>11. \u0130haleye fesat kar\u0131\u015ft\u0131rma (madde 235),<br>12. R\u00fc\u015fvet (madde 252),<br>13. Su\u00e7tan kaynaklanan malvarl\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlerini aklama (madde 282),<br>14. Silahl\u0131 \u00f6rg\u00fct (madde 314) veya bu \u00f6rg\u00fctlere silah sa\u011flama (madde 315),<br>15. Devlet S\u0131rlar\u0131na Kar\u015f\u0131 Su\u00e7lar ve Casusluk (madde 328, 329, 330, 331, 333, 334, 335, 336, 337) su\u00e7lar\u0131.<br>b) Ate\u015fli Silahlar ve B\u0131\u00e7aklar ile Di\u011fer Aletler Hakk\u0131nda Kanunda tan\u0131mlanan silah ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 (madde 12) su\u00e7lar\u0131.<br>c) (Ek: 25\/5\/2005 &#8211; 5353\/17 md.) Bankalar Kanununun 22 nci maddesinin (3) ve (4) numaral\u0131 f\u0131kralar\u0131nda tan\u0131mlanan zimmet su\u00e7u,<br>d) Ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131kla M\u00fccadele Kanununda tan\u0131mlanan ve hapis cezas\u0131n\u0131 gerektiren su\u00e7lar.<br>e) K\u00fclt\u00fcr ve Tabiat Varl\u0131klar\u0131n\u0131 Koruma Kanununun 68 ve 74 \u00fcnc\u00fc maddelerinde tan\u0131mlanan su\u00e7lar.<br>(8) Bu maddede belirlenen esas ve usuller d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimse, bir ba\u015fkas\u0131n\u0131n telekom\u00fcnikasyon yoluyla ileti\u015fimini dinleyemez ve kayda alamaz.&#8221; \u015feklinde d\u00fczenlenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Maddenin birinci f\u0131kras\u0131nda telekom\u00fcnikasyon yoluyla yap\u0131lan ileti\u015fimin tespiti, dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131n\u0131n \u015fartlar\u0131 ve usul\u00fc d\u00fczenlenmi\u015f, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc f\u0131krada \u015f\u00fcphelinin tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinebilecek ki\u015filerle aras\u0131ndaki ileti\u015fimin kayda al\u0131namayaca\u011f\u0131 h\u00fckme ba\u011flanm\u0131\u015f, be\u015finci f\u0131kras\u0131nda, \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011fa ula\u015f\u0131labilmesini sa\u011flayabilecek olan di\u011fer ki\u015filerin mobil telefonunun yerinin tespiti imk\u00e2n\u0131 getirilmi\u015f, alt\u0131nc\u0131 f\u0131krada bu madde h\u00fck\u00fcmlerine g\u00f6re al\u0131nan h\u00e2kim veya Cumhuriyet savc\u0131s\u0131 karar\u0131n\u0131n gizlili\u011fi hususunda h\u00fckme yer verilmi\u015f, yedinci f\u0131kras\u0131nda telekom\u00fcnikasyon yoluyla ileti\u015fimin dinlenmesi, kayda al\u0131nmas\u0131 ve sinyal bilgilerinin de\u011ferlendirilmesine ancak f\u0131krada say\u0131lan katalog su\u00e7larla s\u0131n\u0131rl\u0131 olarak ba\u015fvurulabilece\u011fi h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, sekizinci f\u0131krada maddede belirlenen esas ve usuller d\u0131\u015f\u0131nda hi\u00e7 kimsenin, telekom\u00fcnikasyon yoluyla ileti\u015fiminin dinlenemeyece\u011fi ve kayda al\u0131namayaca\u011f\u0131 h\u00fckm\u00fc getirilmi\u015ftir.<br>D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc f\u0131krada ise ileti\u015fimin tespiti karar\u0131nda yer almas\u0131 gereken bilgiler ile ileti\u015fiminin tespitine ili\u015fkin tedbirin t\u00fcr\u00fc, kapsam\u0131 ve s\u00fcresinin g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fi belirtilmi\u015ftir. Buna g\u00f6re; dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin de\u011ferlendirilmesi koruma tedbirlerinde tedbir uygulanacak ki\u015finin kimli\u011fi, ileti\u015fim arac\u0131n\u0131n t\u00fcr\u00fc ile telefon numaras\u0131n\u0131n do\u011fru ve a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde verilen tedbir karar\u0131 usul\u00fcne uygun olmayacak ve elde edilen deliller de hukuka ayk\u0131r\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Ceza Muhakemesi Kanununda \u00d6ng\u00f6r\u00fclen Telekom\u00fcnikasyon Yoluyla \u0130leti\u015fimin Denetlenmesi, Gizli Soru\u015fturmac\u0131 ve Teknik Ara\u00e7larla \u0130zleme Tedbirlerinin Uygulanmas\u0131na \u0130li\u015fkin Y\u00f6netmelik&#8217;in 4. maddesinin (e) bendinde ileti\u015fimin dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131; &#8220;Telekom\u00fcnikasyon yoluyla ger\u00e7ekle\u015ftirilmekte olan konu\u015fmalar\u0131n dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131 ile di\u011fer her t\u00fcrl\u00fc ileti\u015fimin uygun teknik ara\u00e7larla dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik i\u015flemler&#8221; olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>CMK&#8217;n\u0131n 135. maddesi anlam\u0131nda ileti\u015fimin tespiti, dinlenmesi ve kayd\u0131 al\u0131nmas\u0131, bir su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan soru\u015fturma ve kovu\u015fturma s\u0131ras\u0131nda iki ki\u015fi aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen g\u00f6r\u00fc\u015fmenin, ancak yasaya uygun olarak g\u00f6revlendirilmi\u015f birimler taraf\u0131ndan uygun teknik ara\u00e7larla dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131 h\u00e2linde m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r. Bu y\u00f6ntemle elde edilen kan\u0131tlar\u0131n hukuka uygun kabul edilmeleri i\u00e7in de kanunda \u00f6ng\u00f6r\u00fclen usuller dairesinde bu i\u015flemlerin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gerekmektedir.<br>Ancak, ki\u015finin kendisine kar\u015f\u0131 i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la ilgili olarak, bir daha kan\u0131t elde etme olana\u011f\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131 ve yetkili makamlara ba\u015fvurma imk\u00e2n\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 ani geli\u015fen durumlarda kar\u015f\u0131 tarafla yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalar\u0131 kayda almas\u0131 h\u00e2linin hukuka uygun oldu\u011funun kabul\u00fc zorunludur. Aksi takdirde kan\u0131tlar\u0131n kaybolmas\u0131 ve bir daha elde edilememesi s\u00f6z konusudur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6\u011fretide, &#8220;Me\u015fru m\u00fcdafaa olarak de\u011ferlendirilebilecek, \u00f6rne\u011fin hakaret, tehdit veya \u015fantaj su\u00e7lar\u0131na muhatap olan ve o an konu\u015fmalar\u0131 kay\u0131t alt\u0131na alan ma\u011fdurun elde etti\u011fi bu delil hukuka uygun say\u0131lacakt\u0131r.&#8221; (Ersan \u015een, T\u00fcrk Hukukunda Telefon Dinleme, Gizli Soru\u015fturmac\u0131, X Muhbir, 2. Bask\u0131, s. 74), &#8220;\u2026 &#8216;Kay\u0131t alt\u0131na alma&#8217; ger\u00e7ekle\u015fen bir haks\u0131z sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131, &#8216;Kay\u0131tlar\u0131 takip organlar\u0131na verme&#8217; ise tekrar\u0131 muhakkak bir haks\u0131z sald\u0131r\u0131ya kar\u015f\u0131 yap\u0131lmaktad\u0131r. Yani her ikisi de me\u015frudur. Netice olarak, me\u015fru savunma \u00e7er\u00e7evesinde hareket etti\u011finden, \u00fczerinde durulan sorunda ma\u011fdurun eyleminin haberle\u015fmenin gizlili\u011fini ihlal veya ki\u015filer aras\u0131ndaki konu\u015fmalar\u0131n kayda al\u0131nmas\u0131 ya da benzeri ba\u015fka bir su\u00e7a v\u00fccut vermedi\u011fi gibi, yapm\u0131\u015f oldu\u011fu kay\u0131tlar\u0131n da hukuka uygun olarak ele ge\u00e7irilmi\u015f olduklar\u0131ndan pek\u00e2l\u00e2 delil olarak de\u011ferlendirilebilece\u011fi s\u00f6ylenebilir.&#8221; (Ali \u0130hsan Erda\u011f, TBB Dergisi, 2011(92), s. 54) \u015feklinde g\u00f6r\u00fc\u015fler mevcuttur.<br>Bu a\u015famada ceza muhakemesi hukukunun en \u00f6nemli ilkelerinden birisi olan &#8220;delillerin serbestli\u011fi&#8221; ve &#8220;hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemle elde edilen delillerin kullan\u0131lmas\u0131&#8221; konular\u0131 \u00fczerinde de durulmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130stikrar kazanm\u0131\u015f yarg\u0131 kararlar\u0131nda vurguland\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6\u011fretide de ifade edildi\u011fi \u00fczere, ceza muhakemesinin amac\u0131 usul kurallar\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc ilkeler do\u011frultusunda maddi ger\u00e7e\u011fin her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden uzak bi\u00e7imde kesin olarak belirlenmesidir. Maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015f\u0131lmas\u0131nda kullan\u0131lan ara\u00e7 delillerdir. Ceza Muhakemesi Kanunu&#8217;nun &#8220;Delilleri takdir yetkisi&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 217. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131ndaki; &#8220;Y\u00fcklenen su\u00e7, hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilir&#8221; \u015feklindeki h\u00fck\u00fcmle, ceza muhakemesinde kullan\u0131lacak delillerin hukuka uygun bir \u015fekilde elde edilmesi gerekti\u011fi a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmi\u015f ve &#8220;delillerin serbestli\u011fi&#8221; ilkesine de vurgu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Buna g\u00f6re b\u00fct\u00fcn deliller hukuka uygun olarak elde edilmeli ve de\u011ferlendirilmelidir.<br>Ceza muhakemesinde bir hususun hangi delille ispat olunaca\u011f\u0131 konusunda s\u0131n\u0131rlama bulunmay\u0131p, yarg\u0131lamay\u0131 yapan h\u00e2kim, hukuka uygun \u015fekilde elde edilen delilleri kullanmak suretiyle, san\u0131\u011f\u0131n aleyhine oldu\u011fu kadar lehine delilleri de ara\u015ft\u0131r\u0131p de\u011ferlendirerek, her t\u00fcrl\u00fc \u015f\u00fcpheden ar\u0131nm\u0131\u015f bir neticeye ula\u015fmal\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla yarg\u0131lamaya konu olay\u0131n a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturulmas\u0131 ve maddi ger\u00e7e\u011fin bulunabilmesi i\u00e7in ispat amac\u0131yla kullan\u0131lan her ara\u00e7 delil olarak kabul edilmi\u015ftir. Ancak maddi ger\u00e7ek, her ne pahas\u0131na olursa olsun de\u011fil, hukuk kurallar\u0131 i\u00e7erisinde, \u015f\u00fcpheli ve san\u0131\u011f\u0131n haklar\u0131 korunarak ara\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r.<br>\u00d6\u011fretide; &#8220;Ceza muhakemesinde delilleri elde etmek amac\u0131yla kullan\u0131lan soru\u015fturma i\u015flemlerinin ve y\u00f6ntemlerinin \u00e7o\u011funlu\u011fuyla, koruma tedbirlerinin tamam\u0131, ki\u015filerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne m\u00fcdahaleyi gerektirir. Ceza muhakemesi toplumun su\u00e7un ayd\u0131nlat\u0131lmas\u0131ndaki menfaati ile bireylerin temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerine dokunulmas\u0131ndaki \u00e7\u0131kar\u0131n\u0131n dengelenmesi esas\u0131na dayan\u0131r. \u00d6zellikle soru\u015fturma a\u015famas\u0131nda maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fmak amac\u0131yla delil elde edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131rken, insan onuru ve insan haklar\u0131 ile hukukun ve ceza muhakemesinin temel ilkelerinden \u00f6d\u00fcn verilemez&#8221; denilmektedir. (Murat Volkan D\u00fclger, Ceza Muhakemesi Hukukunda D\u0131\u015flama Kural\u0131 ve Hukuka Ayk\u0131r\u0131 Delillerin Uzak Etkisi, Se\u00e7kin Yay\u0131nlar\u0131, Ankara 2014, s. 38)<br>Ceza Muhakemesi Kanunu&#8217;nun 206. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendinde; ortaya konulmak istenen delilin kanuna ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilmesi h\u00e2linde reddolunaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015f, 217. maddesinin ikinci f\u0131kras\u0131nda ise, &#8220;Y\u00fcklenen su\u00e7un, hukuka uygun olarak elde edilmi\u015f her t\u00fcrl\u00fc delille ispat edilebilece\u011fi&#8221; h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Madde metninden anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 \u00fczere, hukuka uygun olarak elde edilmeyen deliller, ceza yarg\u0131lama sistemimizde ispat arac\u0131 olarak kullan\u0131lamayacakt\u0131r. CMK&#8217;n\u0131n 230. maddesinin birinci f\u0131kras\u0131 uyar\u0131nca, h\u00fckm\u00fcn gerek\u00e7esinde delillerin tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ve de\u011ferlendirilmesi, h\u00fckme esas al\u0131nan veya reddedilen delillerin belirtilmesi, bu kapsamda dosya i\u00e7erisinde bulunan ve hukuka ayk\u0131r\u0131 y\u00f6ntemlerle elde edilen delillerin ayr\u0131ca ve a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6sterilmesi zorunludur.<\/p>\n\n\n\n<p>Ceza muhakemesinin amac\u0131 olan maddi ger\u00e7e\u011fe ula\u015fabilmek i\u00e7in, delil elde edilmesi a\u015famas\u0131nda \u015fahsi ve toplumsal de\u011ferlerin korunmas\u0131 da gereklidir. Kanun koyucu bu ama\u00e7la, delil serbestli\u011fi ilkesine, \u00f6\u011freti ve uygulamada &#8220;delil yasaklar\u0131&#8221; olarak adland\u0131r\u0131lan bir tak\u0131m s\u0131n\u0131rlamalar getirmi\u015ftir.<br>Delil yasaklar\u0131; &#8220;delil elde etme&#8221; ve &#8220;de\u011ferlendirme&#8221; yasaklar\u0131 olarak ikiye ayr\u0131lmaktad\u0131r. Delillerin elde edilme \u015fekline ili\u015fkin yasaklara &#8220;delil elde etme yasaklar\u0131&#8221; hukuka uygun olarak elde edilmi\u015f bulunsa bile bir delilin yarg\u0131 mercilerince ortaya konulup de\u011ferlendirilebilmesine ili\u015fkin yasaklara ise &#8220;delil de\u011ferlendirme yasaklar\u0131&#8221; denilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130fade alma ve sorgunun yasak usullerle ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi, tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinme hakk\u0131 olanlara bu hakk\u0131n hat\u0131rlat\u0131lmamas\u0131, araman\u0131n herhangi bir karara dayanmadan yap\u0131lmas\u0131, ses veya g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin montajlanmas\u0131 delil elde etme yasa\u011f\u0131na; tan\u0131kl\u0131ktan \u00e7ekinen \u015fahidin \u00f6nceki ifadelerinin okunamamas\u0131, ileti\u015fimin denetlenmesi s\u0131ras\u0131nda tesad\u00fcfen elde edilen delillerin CMK&#8217;n\u0131n 135. maddesinde say\u0131lanlar d\u0131\u015f\u0131ndaki bir su\u00e7un soru\u015fturma ve kovu\u015fturulmas\u0131nda kullan\u0131lamamas\u0131 ise delil de\u011ferlendirilmesi yasaklar\u0131na \u00f6rnek olarak g\u00f6sterilebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kanuna ayk\u0131r\u0131l\u0131ktan daha geni\u015f bir i\u00e7eri\u011fe sahip olan hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k kavram\u0131n\u0131n kapsam ve \u00e7er\u00e7evesi belirlenirken, gerek pozitif hukuk metinlerine, gerekse ki\u015filerin temel hak ve h\u00fcrriyetlerine ili\u015fkin evrensel hukuk ilkelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zetilmeli ve ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 durumunda, &#8220;hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n mevcudiyeti&#8221; kabul edilmelidir. Bu kavram Anayasa Mahkemesinin 22.06.2001 tarihli ve 2-2 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda benzer \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6z konusu kararda; &#8220;\u0130ki ki\u015fi aras\u0131nda yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclen telefon konu\u015fmas\u0131n\u0131n kimli\u011fi a\u00e7\u0131klanmayan birisi taraf\u0131ndan hukuka ayk\u0131r\u0131 bir \u015fekilde elde edilerek sunulmas\u0131 halinde, bu kay\u0131tlar\u0131n delil olarak kullan\u0131lmas\u0131 a\u015fa\u011f\u0131daki nedenlerle olanakl\u0131 de\u011fildir.<br>1) Soru\u015fturma ya da kovu\u015fturma organ\u0131 taraf\u0131ndan elde edilmese de insan haklar\u0131n\u0131 \u00e7i\u011fneyerek elde edilen delillerin mahkemeler taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nmas\u0131, m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Somut olayda \u00f6zel konu\u015fmalar\u0131 kaydedilen ki\u015filerin en temel insan haklar\u0131 ihlal edilmi\u015ftir. &#8230;Bu \u00e7er\u00e7evede ele ge\u00e7en bantlar\u0131n delil olarak kabul\u00fc olanakl\u0131 de\u011fildir. B\u00f6yle bir ihlal \u00f6zel ki\u015filer taraf\u0131ndan yap\u0131lsa dahi sonu\u00e7 de\u011fi\u015fmeyecektir. Bu yol a\u00e7\u0131lacak olursa hukuk devletinin temel kurallar\u0131ndan biri olan delil yasaklar\u0131na ili\u015fkin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 &#8216;hukuk devleti&#8217; ilkesinden alan kanun maddesi t\u00fcm etkisini yitirecektir.<br>2) Usul hukukumuzun d\u00fcr\u00fcst i\u015flem ilkesi bu \u015fekilde elde edilen delilin kullan\u0131lmas\u0131na olanak vermez. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesinde h\u00fck\u00fcm alt\u0131na al\u0131nan &#8216;adil yarg\u0131lanma hakk\u0131&#8217; ki\u015filerin hukuk devleti kurallar\u0131 i\u00e7inde yarg\u0131lanmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcr. Bir hukuk devletinde, devletin t\u00fcm organlar\u0131n\u0131n i\u015flemleri, mevcut hukuk kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilir. Bu kurala ayk\u0131r\u0131l\u0131k, i\u015flemin adil olmas\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcr\u00fcst i\u015flem ilkesini ihlal edecektir.<br>3) B\u00f6yle bir delilin kabul edilmesi hukukun genel ilkelerine ayk\u0131r\u0131l\u0131k olu\u015fturur. \u00d6zel ki\u015filerin ba\u015fkalar\u0131n\u0131n konu\u015fmalar\u0131n\u0131 kaydetmesi ve devlet organlar\u0131n\u0131n da bu kay\u0131tlara itibar etmesi kamu g\u00fcvenli\u011fini tehdit eden bir y\u00f6ne sahiptir. Usul hukuku kurallar\u0131, soru\u015fturma ve kovu\u015fturma organlar\u0131na kar\u015f\u0131 kamuyu koruyan kurallard\u0131r. Olay\u0131 ayd\u0131nlatmak i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar ne kadar kamu yarar\u0131na ise, kamunun ayn\u0131 faaliyetlerden zarar g\u00f6rmemesi e\u015fit derecede kamu yarar\u0131nad\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla her iki ihtiya\u00e7 aras\u0131nda makul bir denge kurulmas\u0131 gerekir. Bu denge hi\u00e7bir zaman tam bir matematiksel kesinlikte kurulamaz. Ancak e\u011fer temel bir hak ihlal edilmi\u015fse dengenin kamu aleyhine bozuldu\u011fu kesindir.<br>4) Nihayet, bu \u015fekilde elde edilen bir delil, demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleri ile de ba\u011fda\u015fmaz. Anayasa hukukumuzda, &#8216;demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleri&#8217; bir hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilmesinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 belirlemek amac\u0131yla kullan\u0131lan \u00f6l\u00e7\u00fcd\u00fcr. Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ancak yasayla g\u00f6sterilen nedenlerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131labilir. Ancak bu s\u0131n\u0131rland\u0131rma hi\u00e7bir zaman demokratik toplum d\u00fczeninin gereklerine ayk\u0131r\u0131 olamaz. Bir temel hakk\u0131n ihlali pahas\u0131na delil elde edilmesi, basit bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k de\u011fildir. Bu nedenle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde delil toplanmas\u0131 kanunla ger\u00e7ekle\u015fse dahi bu kanunun &#8216;demokratik toplum d\u00fczeninin gerekleri&#8217; \u00f6l\u00e7\u00fct\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131nda hukuki koruma elde etmesi beklenemez. Kald\u0131 ki s\u00f6z konusu delilin elde edili\u015f bi\u00e7imi bizzat kanun taraf\u0131ndan delil yasaklar\u0131 kapsam\u0131na dahil edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenlerle, delil oldu\u011fu iddias\u0131yla sunulan bu band kayd\u0131n\u0131n h\u00fckme esas al\u0131nmas\u0131 Anayasaya, hukukun genel ilkelerine, yasalara ayk\u0131r\u0131d\u0131r ve davada delil olarak kullan\u0131lamaz&#8221; denilmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Yarg\u0131tay Birinci Ba\u015fkanl\u0131k Kurulunun 14.02.2011 tarihli ve 30, 17.02.2011 tarihli ve 34 ile 24.02.2011 tarihli ve 38 say\u0131l\u0131 kararlar\u0131nda da; \u00f6zel g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ortam dinlemesi yoluyla kayda al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, konu\u015fmalar\u0131n kayda al\u0131nmas\u0131 hususunda \u00f6nceden verilmi\u015f karar bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla dinleme ve kayda alman\u0131n hukuka ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu, bu nedenle gerek hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilen ses kay\u0131tlar\u0131, gerekse ses kay\u0131tlar\u0131n\u0131n yorumu niteli\u011findeki yaz\u0131lar\u0131n delil olarak kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 nedenlerle hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilen ses kayd\u0131ndaki konu\u015fma ile konu\u015fmalar\u0131n yorumu niteli\u011findeki yaz\u0131 i\u00e7eri\u011finin irdelenmesine ve de\u011ferlendirilmesine gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, sonu\u00e7 olarak hukuka ayk\u0131r\u0131 elde edilen delillerin kullan\u0131lamayaca\u011f\u0131 belirtilmektedir.<br>Askeri Yarg\u0131tay\u0131n 12.01.2011 tarihli ve 21-18 say\u0131l\u0131 karar\u0131nda ise; &#8220;san\u0131\u011fa ait ses kayd\u0131 iradesine ayk\u0131r\u0131 bi\u00e7imde ve gizlice kaydedildi\u011fi i\u00e7in, hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delildir ve su\u00e7un ispat\u0131 amac\u0131yla delil olarak kullan\u0131lamaz&#8221; sonucuna ula\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti Anayasas\u0131 ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 S\u00f6zle\u015fmesi, \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fini temel haklar aras\u0131nda saym\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim Anayasan\u0131n \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ba\u015fl\u0131kl\u0131 20. maddesinde; &#8220;Herkes, \u00f6zel hayat\u0131na ve aile hayat\u0131na sayg\u0131 g\u00f6sterilmesini isteme hakk\u0131na sahiptir. \u00d6zel hayat\u0131n ve aile hayat\u0131n\u0131n gizlili\u011fine dokunulamaz&#8221;, haberle\u015fme h\u00fcrriyeti ba\u015fl\u0131kl\u0131 22. maddesinde ise &#8220;Herkes, haberle\u015fme h\u00fcrriyetine sahiptir. Haberle\u015fmenin gizlili\u011fi esast\u0131r. Mill\u00ee g\u00fcvenlik, kamu d\u00fczeni, su\u00e7 i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi, genel sa\u011fl\u0131k ve genel ahl\u00e2k\u0131n korunmas\u0131 veya ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerinin korunmas\u0131 sebeplerinden biri veya birka\u00e7\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak usul\u00fcne g\u00f6re verilmi\u015f h\u00e2kim karar\u0131 olmad\u0131k\u00e7a; yine bu sebeplere ba\u011fl\u0131 olarak gecikmesinde sak\u0131nca bulunan hallerde de kanunla yetkili k\u0131l\u0131nm\u0131\u015f merciin yaz\u0131l\u0131 emri bulunmad\u0131k\u00e7a; haberle\u015fme engellenemez ve gizlili\u011fine dokunulamaz. Yetkili merciin karar\u0131 yirmid\u00f6rt saat i\u00e7inde g\u00f6revli h\u00e2kimin onay\u0131na sunulur. H\u00e2kim, karar\u0131n\u0131 k\u0131rksekiz saat i\u00e7inde a\u00e7\u0131klar; aksi halde, karar kendili\u011finden kalkar. \u0130stisnalar\u0131n uygulanaca\u011f\u0131 kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131 kanunda belirtilir.&#8221; denilmektedir. A\u0130HS&#8217;nin 8. maddesi ile de herkesin \u00f6zel ve aile hayat\u0131, konutu ve haberle\u015fmesi koruma alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Ceza muhakemesinde maddi ger\u00e7ek ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131rken de bu ilkeler nazara al\u0131narak konulan hukuk kurallar\u0131na uygun davran\u0131lacakt\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla ceza muhakemesinde temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri s\u0131n\u0131rlayan kurallar ihlal edilerek toplanan deliller hukuka ayk\u0131r\u0131 say\u0131lacakt\u0131r. Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi de kararlar\u0131nda istikrarl\u0131 bir bi\u00e7imde; d\u00fcr\u00fcst ve adil bir yarg\u0131lamadan s\u00f6z edilebilmesi i\u00e7in, delillerin elde edilme yol ve y\u00f6ntemi dahil olmak \u00fczere yarg\u0131laman\u0131n b\u00fct\u00fcn olarak adil olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini belirtmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu a\u00e7\u0131klamalar \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k konusu de\u011ferlendirildi\u011finde;<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7ekmek\u00f6y \u0130l\u00e7e Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcnde g\u00f6revli ekiplerin g\u00f6revlerini ifa ettikleri s\u0131ras\u0131nda, 30.11.2014 tarihinde saat 20.00 s\u0131ralar\u0131nda Merkez Mahallesi, Erenler Caddesi \u00fczerinde durumundan \u015f\u00fcphelendikleri san\u0131k &#8230;&#8217;\u0131 durdurduklar\u0131, kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131n yap\u0131lmak istendi\u011fi s\u0131rada ad\u0131 ge\u00e7enin montunun sa\u011f cebinden \u00e7\u0131kart\u0131\u011f\u0131 naylon po\u015fet i\u00e7erisindeki esrar\u0131 g\u00f6revlilere teslim etti\u011fi, g\u00f6revlilerce yap\u0131lan kaba \u00fcst aramas\u0131nda ise san\u0131\u011f\u0131n montunun sa\u011f ve sol ceplerinden (9) adet naylon po\u015fetler i\u00e7erisinde esrar ele ge\u00e7irildi\u011fi, \u00c7ekmek\u00f6y Polis Merkezine getirilen san\u0131\u011f\u0131n burada yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda da c\u00fczdan\u0131 i\u00e7eresinde, al\u00fcminyum folyoya sar\u0131l\u0131 plaka h\u00e2linde esrar bulundu\u011fu, saat 22.00 s\u0131ralar\u0131nda \u00c7ekmek\u00f6y Asayi\u015f B\u00fcro Amirli\u011fine teslim edilen ad\u0131 ge\u00e7en ve ele ge\u00e7irilen maddeler hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n devam etti\u011fi s\u0131rada san\u0131\u011fa ait telefonunun &#8220;Birtan&#8221; olarak kay\u0131tl\u0131 0534 896 94 56 numaral\u0131 telefondan s\u00fcrekli olarak arand\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revlilerce g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, telefon &#8230;&#8217;e a\u00e7t\u0131r\u0131l\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015fme sesi hoparl\u00f6re verildi\u011finde, &#8220;Birtan&#8221; olarak kay\u0131tl\u0131 \u015fahs\u0131n &#8220;Arif o\u011flum neredesin, sabahtan beri seni Do\u011fa Kolejinin alt\u0131nda bekliyorum, bana 100&#8217;l\u00fck menfez laz\u0131m, muhakkak, bo\u015f gelme&#8221; \u015feklinde konu\u015fmas\u0131 \u00fczerine g\u00f6revlilerin g\u00f6r\u00fc\u015fmede ge\u00e7en yere gidip tan\u0131k Birtan&#8217;\u0131 yakalad\u0131klar\u0131, ad\u0131 ge\u00e7enin Asayi\u015f B\u00fcro Amirli\u011fine getirilmesinden sonra saat 22.08 s\u0131ralar\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verilerek talimatlar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 olayda;<\/p>\n\n\n\n<p>Kolluk g\u00f6revlilerinin durumundan \u015f\u00fcphelenerek durdurup kaba \u00fcst aramas\u0131n\u0131 yapmak istedikleri san\u0131\u011f\u0131n montunun sa\u011f cebinden \u00e7\u0131kart\u0131\u011f\u0131 naylon po\u015fet i\u00e7erisindeki esrar\u0131 g\u00f6revlilere teslim etmesi sonucu ele ge\u00e7irilen su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin hukuka uygun olarak elde edildi\u011fi hususunda \u00d6zel Daire ile Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 aras\u0131nda uyu\u015fmazl\u0131k ve bu kabulde bir isabetsizlik bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2559 say\u0131l\u0131 PVSK&#8217;n\u0131n Ek 4. maddesi uyar\u0131nca, bir su\u00e7la kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda hizmet bran\u015f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmaks\u0131z\u0131n su\u00e7a el koymak ve delilleri tespit edip, muhafaza alt\u0131na almak ile g\u00f6revli ve yetkili olan kolluk g\u00f6revlilerinin, icra etmekte olduklar\u0131 devriye g\u00f6revi s\u0131ras\u0131nda durumundan \u015f\u00fcphelendikleri san\u0131\u011f\u0131 g\u00f6rmeleri \u00fczerine mesleki tecr\u00fcbelerine ve i\u00e7inde bulunduklar\u0131 durumdan \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 izlenimden kaynaklanan makul sebebe dayal\u0131 olarak san\u0131\u011f\u0131 durdurma ve san\u0131\u011fa m\u00fcdahalede bulunma hak ve gereklili\u011finin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, bu kapsamda durdurulan ve \u00fczerinde yoklama suretiyle kontrol yap\u0131lmak istenilen san\u0131\u011f\u0131n montunun cebinden \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddelerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131 g\u00f6revlilere teslim etmesinin ard\u0131ndan, san\u0131\u011f\u0131n \u00fczerinde ba\u015fkaca su\u00e7 unsuru olabilece\u011fini de\u011ferlendiren g\u00f6revlilerin PVSK&#8217;n\u0131n 4\/A maddesinin verdi\u011fi yetkiye dayal\u0131 olarak al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirler kapsam\u0131nda, ka\u00e7mas\u0131n\u0131, kendisine veya ba\u015fkalar\u0131na zarar vermesini \u00f6nlemek ve silah ya da tehlike olu\u015fturan di\u011fer bir e\u015fyadan ar\u0131nd\u0131rmak amac\u0131yla yoklama bi\u00e7iminde kontrol yapt\u0131klar\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n montunun sa\u011f ve sol ceplerinden (9) adet naylon po\u015fetler i\u00e7erisinde esrar ele ge\u00e7irildi\u011fi, belirtilen sak\u0131ncalar\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in yakalanan san\u0131\u011f\u0131n kontrol edilmesinin zorunlu olmas\u0131 nedeniyle g\u00f6revliler taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen yoklaman\u0131n ele ge\u00e7irilen su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddenin miktar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda arama i\u015flemi olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fi, ayr\u0131ca bu yoklama i\u015fleminin arama boyutuna varmamas\u0131 nedeniyle \u00f6l\u00e7\u00fcl\u00fc oldu\u011fu, \u00f6nceden al\u0131nm\u0131\u015f hi\u00e7 bir istihbari bilgi ya da ihbar olmaks\u0131z\u0131n asayi\u015f uygulamas\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftiren g\u00f6revlilerin, i\u015flenmekte olan bir su\u00e7la, di\u011fer bir anlat\u0131mla &#8220;su\u00e7\u00fcst\u00fc&#8221; h\u00e2li ile kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 nedeniyle CMK&#8217;n\u0131n 90\/4. maddesi ile PVSK&#8217;n\u0131n 13\/1-A ve Ek 6. maddelerinin verdi\u011fi yetkiye dayanarak, su\u00e7 delillerinin kaybolmamas\u0131 i\u00e7in derh\u00e2l gerekli tedbirleri al\u0131p uyu\u015fturucu maddeler ile di\u011fer materyalleri muhafaza alt\u0131na ald\u0131ktan sonra, uygulad\u0131klar\u0131 tedbirler ile somut olay hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bilgi verdikleri, m\u00fcteakiben al\u0131nan emirler do\u011frultusunda soru\u015fturma i\u015flemlerinin s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, yine PVSK&#8217;n\u0131n Ek 6. maddesini a\u00e7\u0131klay\u0131c\u0131 nitelikte olan Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011finin 8. maddesinin (f) bendindeki d\u00fczenlemeye g\u00f6re de; su\u00e7\u00fcst\u00fc halinde ayr\u0131ca bir arama emri ya da karar al\u0131nmas\u0131na gerek bulunmad\u0131\u011f\u0131, dolay\u0131s\u0131yla su\u00e7un delili ve konusunu olu\u015fturan uyu\u015fturucu maddelerin ele ge\u00e7irilip muhafaza alt\u0131na al\u0131nmas\u0131n\u0131n hukuka uygun oldu\u011fu ve hukuka ayk\u0131r\u0131 bir delilden s\u00f6z edilemeyece\u011fi kabul edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6te yandan, g\u00f6revlilerce yakalanan ve hakk\u0131nda gerekli i\u015flemlerin yap\u0131labilmesi amac\u0131yla \u00c7ekmek\u00f6y Polis Merkezine g\u00f6t\u00fcr\u00fclen san\u0131\u011f\u0131n burada yap\u0131lan \u00fcst aramas\u0131nda c\u00fczdan\u0131 i\u00e7erisinde al\u00fcminyum folyoya sar\u0131l\u0131 \u015fekilde uyu\u015fturucu madde ele ge\u00e7irildi\u011fi, ard\u0131ndan konu hakk\u0131nda Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na saat 22.08&#8217;de bilgi verildi\u011finde, san\u0131k hakk\u0131nda uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan i\u015flem yap\u0131lmas\u0131 ve 01.12.2014 tarihinde mevcutlu olarak adliyeye getirilmesi talimatlar\u0131n\u0131n al\u0131nd\u0131\u011f\u0131, dosyada bulunan g\u00f6zalt\u0131na alma karar\u0131nda ise san\u0131\u011f\u0131n 01.12.2014 tarihinde saat 00.45&#8217;te g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi, gerek olay\u0131n Cumhuriyet savc\u0131s\u0131na bildirildi\u011fi zaman gerekse g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 saat dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, san\u0131\u011f\u0131n yakalanmas\u0131 sonras\u0131 \u00c7ekmek\u00f6y Polis Merkezine getirilerek \u00fcst aramas\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 an itibar\u0131yla san\u0131k hakk\u0131nda verilen bir g\u00f6zalt\u0131 karar\u0131 bulunmad\u0131\u011f\u0131, bu nedenle Adli ve \u00d6nleme Aramalar\u0131 Y\u00f6netmeli\u011fi&#8217;nin karar al\u0131nmadan yap\u0131lacak arama i\u015flemlerini d\u00fczenleyen 8. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (c) bendinin uygulanma \u015fartlar\u0131n\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131, \u00fcst\u00fcnde su\u00e7 unsurlar\u0131 ele ge\u00e7irilen san\u0131\u011f\u0131n karakola getirilmesi sonras\u0131nda \u00fczerindeki c\u00fczdan\u0131 i\u00e7erisinde yap\u0131lan araman\u0131n PVSK&#8217;n\u0131n 4\/A maddesi kapsam\u0131nda bir yoklama i\u015flemi olarak da de\u011ferlendirilemeyece\u011fi, bu nedenle san\u0131\u011f\u0131n c\u00fczdan\u0131 i\u00e7erisinde yap\u0131lacak arama i\u015flemi i\u00e7in h\u00e2kimden karar ya da Cumhuriyet savc\u0131s\u0131ndan veya kolluk amirinden yaz\u0131l\u0131 arama emri al\u0131nmas\u0131n\u0131n gerekli oldu\u011fu, dosya kapsam\u0131nda b\u00f6yle bir karar veya yaz\u0131l\u0131 emir bulunmad\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, hukuka ayk\u0131r\u0131 olarak elde edilen bu delilin Anayasan\u0131n 38. maddesinin 6. f\u0131kras\u0131 ile CMK&#8217;n\u0131n 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi, 217. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131, 230. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendi uyar\u0131nca h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fc gerekmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Di\u011fer taraftan, san\u0131\u011f\u0131n \u00c7ekmek\u00f6y Asayi\u015f B\u00fcro Amirli\u011finde bulundu\u011fu s\u0131rada telefonunun &#8220;Birtan&#8221; olarak kay\u0131tl\u0131 0534 896 94 56 numaral\u0131 s\u00fcrekli olarak arand\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6revlilerce g\u00f6r\u00fclmesi \u00fczerine, telefonun san\u0131\u011fa a\u00e7t\u0131r\u0131l\u0131p g\u00f6r\u00fc\u015fme sesinin hoparl\u00f6re verilmesi sa\u011flanmak suretiyle, san\u0131\u011f\u0131n tan\u0131k Birtan ile yapt\u0131\u011f\u0131 telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin g\u00f6revlilerce dinlenildi\u011fi ve bu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin olay tutana\u011f\u0131 i\u00e7eri\u011finde kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lmakla, bu \u015fekilde elde edilen delilin h\u00fckme esas al\u0131n\u0131p al\u0131namayaca\u011f\u0131na gelince;<\/p>\n\n\n\n<p>Bir su\u00e7 dolay\u0131s\u0131yla yap\u0131lan soru\u015fturma ve kovu\u015fturmada, su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka suretle delil elde edilmesi imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131 durumunda ba\u015fvurulabilecek bir koruma tedbiri olan ve CMK&#8217;n\u0131n 135. maddesinde d\u00fczenlenen ileti\u015fimin tespiti, dinlenmesi ve kayda al\u0131nmas\u0131na ili\u015fkin koruma tedbirinin, ileti\u015fimin dinlenmesi bak\u0131m\u0131ndan g\u00f6r\u00fc\u015fmenin ger\u00e7ekle\u015fti\u011fi s\u0131rada iletimin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hat, sistem veya ortama girilmek suretiyle s\u00f6ylenen s\u00f6zlerin uygun bir ara\u00e7 vas\u0131tas\u0131yla i\u015fitilmesi \u015feklinde anla\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi, ki\u015filerin telekom\u00fcnikasyon ara\u00e7lar\u0131 ile yapm\u0131\u015f olduklar\u0131 ileti\u015fimin herhangi bir ara\u00e7 kullan\u0131lmadan \u00e7\u0131plak kulakla i\u015fitilmesi ve dinlenmesinin CMK&#8217;n\u0131n 135. maddesi anlam\u0131nda bir dinleme olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fi, san\u0131\u011f\u0131n su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddeler ile yakalan\u0131p polis merkezine getirilmesi nedeniyle de olayda su\u00e7 i\u015flendi\u011fine ili\u015fkin somut delillere dayanan kuvvetli \u015f\u00fcphe sebeplerinin varl\u0131\u011f\u0131 ve ba\u015fka suretle delil elde edilmesi imk\u00e2n\u0131n\u0131n bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan da s\u00f6z edilemeyece\u011fi, dolay\u0131s\u0131yla \u015f\u00fcpheli veya san\u0131\u011f\u0131n dinlenilebilmesini d\u00fczenleyen CMK&#8217;n\u0131n 135. maddesindeki \u015fartlar olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 gibi bu konuda verilmi\u015f bir karar da bulunmad\u0131\u011f\u0131, devletin t\u00fcm organlar\u0131n\u0131n i\u015flemlerinin hukuk kurallar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinin hukuk devleti ilkesinin bir gere\u011fi oldu\u011fu, aksinin kabul\u00fcn\u00fcn i\u015flemlerin adil olmas\u0131n\u0131 ve dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcr\u00fcst i\u015flem ilkesini ihlal edece\u011fi, bir temel hakk\u0131n ihlali pahas\u0131na delil elde edilmesinin, basit bir hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131k olarak de\u011ferlendirilemeyece\u011fi, bu ba\u011flamda su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu maddeler ile yakalanmas\u0131 sonras\u0131nda polis merkezine getirilen san\u0131\u011f\u0131n \u00e7almakta olan telefonunun, g\u00f6revlilerce r\u0131zas\u0131na ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde san\u0131\u011fa a\u00e7t\u0131r\u0131lmas\u0131 ve tan\u0131k Birtan ile ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fmenin sesinin de hoparl\u00f6re verilmesi sa\u011flanarak delil elde edilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131n, Anayasan\u0131n 20 ve 22. maddeleri ile A\u0130HS&#8217;nin 8. maddesinde koruma alt\u0131na al\u0131nan \u00f6zel hayat\u0131n gizlili\u011fi ve yine gizlili\u011fi esas olan haberle\u015fme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn ihlali niteli\u011finde oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla s\u00f6z konusu g\u00f6r\u00fc\u015fmenin kay\u0131t alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 suretiyle delil olarak kullan\u0131lmas\u0131 hukuka ayk\u0131r\u0131 olup Anayasan\u0131n 38. maddesinin 6. f\u0131kras\u0131 ile CMK&#8217;n\u0131n 206. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131n\u0131n (a) bendi, 217. maddesinin 2. f\u0131kras\u0131, 230. maddesinin 1. f\u0131kras\u0131n\u0131n (b) bendi uyar\u0131nca h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131n\u0131n kabul\u00fcnde zorunluluk bulunmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak; san\u0131\u011f\u0131n c\u00fczdan\u0131nda ele ge\u00e7irilen su\u00e7 konusu uyu\u015fturucu madde ile polis merkezinde bulundu\u011fu s\u0131rada tan\u0131k Birtan ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmesinin h\u00fckme esas al\u0131namayaca\u011f\u0131, ancak hukuka uygun olarak elde edildi\u011fi kabul edilen san\u0131\u011f\u0131n teslim etti\u011fi ve \u00fczerinde yap\u0131lan yoklamada ele ge\u00e7irilen uyu\u015fturucu maddelerin h\u00fckme esas al\u0131nabilece\u011fi anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131ndan, Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n kabul\u00fcne karar verilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>SONU\u00c7:<br>A\u00e7\u0131klanan nedenlerle;<br>1- Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131 itiraz\u0131n\u0131n<br>a) Karakola g\u00f6t\u00fcr\u00fclen ve hakk\u0131nda g\u00f6zalt\u0131 karar\u0131 bulunmayan san\u0131\u011f\u0131n c\u00fczdan\u0131nda ele ge\u00e7irilen uyu\u015fturucu maddenin hukuka uygun elde edilip edilmedi\u011fi ile tan\u0131k Birkan ile ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015fmenin h\u00fckme esas al\u0131n\u0131p al\u0131namayaca\u011f\u0131na ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131k konular\u0131 bak\u0131m\u0131ndan REDD\u0130NE,<br>b) San\u0131\u011f\u0131n montunun sa\u011f ve sol ceplerinde ele ge\u00e7irilen (9) par\u00e7a h\u00e2lindeki uyu\u015fturucu maddelerin hukuka uygun elde edilip edilmedi\u011fine ili\u015fkin uyu\u015fmazl\u0131k konusu bak\u0131m\u0131ndan KABUL\u00dcNE,<br>2- Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesinin 14.03.2016 tarihli ve 15937-1471 say\u0131l\u0131 bozma karar\u0131n\u0131n KALDIRILMASINA,<br>3- Dosyan\u0131n, h\u00fckm\u00fcn esas\u0131n\u0131n incelenmesi i\u00e7in Yarg\u0131tay 20. Ceza Dairesine g\u00f6nderilmek \u00fczere Yarg\u0131tay Cumhuriyet Ba\u015fsavc\u0131l\u0131\u011f\u0131na TEVD\u0130 ED\u0130LMES\u0130NE, 16.05.2019 tarihinde yap\u0131lan m\u00fczakerede oy birli\u011fiyle karar verildi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>YARGITAY CEZA GENEL KURULU 2016\/1062 E.&nbsp; 2019\/441 K. &#8220;\u0130\u00e7tihat Metni&#8221;Karar\u0131 VerenYarg\u0131tay Dairesi : 20. Ceza DairesiMahkemesi :A\u011f\u0131r CezaSay\u0131s\u0131 : 579-182Uyu\u015fturucu madde ticareti yapma su\u00e7undan san\u0131k &#8230;&#8217;\u00fcn, TCK&#8217;n\u0131n 188\/3, 62, 52, 53, 54 ve 63. maddeleri uyar\u0131nca 8 y\u0131l 4 ay hapis ve 80 TL adli para cezas\u0131 ile cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na, hak yoksunlu\u011funa, m\u00fcsadereye ve mahsuba ili\u015fkin [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"spay_email":""},"categories":[15],"tags":[],"jetpack_featured_media_url":"","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/695"}],"collection":[{"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=695"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/695\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":697,"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/695\/revisions\/697"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=695"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=695"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/arabaciogluhukuk.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=695"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}