Ceza Hukuku

T.C. YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

2020/12133 E. 

2022/10714 K.

27.12.2022 T.

“İçtihat Metni”

Mahkemesi :Ağır Ceza Mahkemesi

Suç : Taksirle öldürme

Taksirle öldürme suçundan sanıklar …, …, … ve …’ın mahkumiyetine, sanıklar …, … ve …’ın beraatlerine ilişkin hükümler, sanıklar … ve … müdafiileri, sanıklar … ve … ile katılanlar vekilleri tarafından temyiz edilmekle, dosya incelenerek gereği düşünüldü:

7079 sayılı Kanunun 94’üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanunun 299’uncu maddesinin birinci fıkrası gereği süresi geçtikten sonra sanık … tarafından duruşmalı inceleme isteminde bulunulmuş olup, talep uygun görülmeyip duruşma açılmaksızın dosya üzerinde yapılan incelemede;
I-Katılan … vekilinin sanıklar …, …, … ve …’ın mahkumiyetine, sanıklar …, … ve …’ın beraatlerine ilişkin hükümlere yönelik temyiz talebinin incelenmesinde;

Vekaletnamesinde temyizden feragat yetkisi bulunan katılan … vekilinin, hükümden sonra temyiz aşamasında verdiği 10.02.2021 tarihli dilekçe ile temyiz isteminden feragat ettiğini belirtmiş olması karşısında, TEMYİZ İNCELEMESİNE YER OLMADIĞINA, katılan vekilinin temyiz istemi ile ilgili olarak dosyanın incelenmeksizin mahalline iade edilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE;

II-Sanıklar …, …, … ve …’ın mahkumiyetine, sanıklar …, … ve …’ın beraatlerine ilişkin hükümlere yönelik, katılanlar …, …, …, … ve … vekili, sanıklar … ve … müdafileri, sanık … ile sanık …’ın temyiz taleplerinin incelenmesine gelince;

Katılanlar …, …, …, … ve … vekili Av. …’nin yokluğunda verilen hükmün, 02.03.2016 tarihinde usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, katılanlar vekilinin de hükmü CMUK’un 310/1. maddesinde öngörülen yasal bir haftalık süre içinde 04.03.2016 tarihinde temyiz ettiğinin anlaşılması karşısında; katılanlar vekilinin temyiz talebinin süresinde olmadığı yönündeki tebliğnamedeki görüşe iştirak edilmemiştir.

23.10.2011 tarihinde yerel saatle 13:41 sıralarında, merkez üssü … ili, … ilçesinde meydana gelen ve merkez üssü … köyü civarı, değeri değişik kuruluşlara göre 7,1 ile 7,3 arasında değişen, odak derinliği 19,02 km olan depremin meydana gelmesi üzerine Kışla Mahallesi 12 ada 6 parselde bulunan … Apartmanının yıkılması ve çökmesi sonucu 43 kişinin öldüğü, yapılan ölü muayene ve otopsi işlemleri … ölenlerin göçüğe (depreme) bağlı olarak hayatlarını kaybettiklerinin tespit edildiği olayda;

… Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanlığına bağlı İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından Haziran 2012 tarihinde hazırlanan bilirkişi raporuna göre; … Apartmanının yapım yılı tam olarak bilinmemekte olup, 2001 tarihli Aras Mühendislik tarafından hazırlanan ve TMMOB Jeoloji Mühendisleri odası … İl Temsilciliği tarafından onaylı inşaat alanı jeoteknik etüt raporu, YGS mühendislik tarafından hazırlanan ve … onaylı elektrik tesisat projesi, Aydınoğlu mimarlık tarafından hazırlanan mimari proje, 2001 tarihli yapı ruhsatı talep dilekçesi, 2008 tarihli yapı kullanma izin belgesi, muvafakat yazıları ve noter evraklarından binanın 2001 yılı ve/veya sonrasında yapıldığının anlaşıldığı, binaya ait mimari, statik ve elektrik tesisat projelerinin olduğu ancak statik hesap raporları ile zemin raporlarının bulunmadığı,

… Apartmanının yapım yılına göre, 1997-Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik kapsamına girdiği, 14.11.2011 tarihli bilirkişi raporuna göre binanın taşıyıcı sisteminin betonarme olup …, zemin ve 6 normal olmak üzere toplam 8 kattan oluştuğu, yapı ruhsatına göre binanın …, zemin ve 6 normal olmak üzere toplam 8 kattan oluştuğu, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgelerinde belirtilen …, zemin ve normal kat yüksekliklerinin mimari ve statik proje ile uyumlu olmadığının belirlendiği,

1997-Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmeliğin “7.2 Genel Kurallar” bölümünde deprem bölgelerinde kullanılacak binalarda dikkate alınması gereken minimum beton sınıfları hakkında bilgi verildiği, … Apartmanına ait karot numuneleri üzerinde gerçekleştirilen merkezi basınç deneyi sonucunda, numunelerin ortalama basınç dayanımının 14.82N/mm2 olarak elde edildiği, ayrıca, karot dayanımları arasındaki değişim aralığının 10.85-22.28N/mm2 olduğu, bunun da binada dökülen betonun oldukça heterojen olduğu anlamına geldiği, elde edilen ortalama basınç dayanımının da 1997 yılında yayımlanan Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen minimum beton sınıfı olan C16’yı sağlamadığı, yönetmeliğin “7.2.5. Malzeme Dayanımları” Bölümünde birinci ve ikinci derece deprem bölgelerindeki binalarda C20 veya daha yüksek dayanımlı beton kullanılması zorunludur ibaresinin bulunduğu,

1997-Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmeliğin “7.7.4 Kolon Enine Donatı Koşulları ” bölümünde kolon sarılma bölgeleri, kolon orta bölgeleri ve kolon-kiriş birleşim bölgeleri için dikkate alınması gereken uzunluklar, bu bölgelerdeki etriye yüzdesi, çap ve aralıkları hakkında bilgiler verildiği, … Apartmanı için hazırlanan bilirkişi raporuna göre, etriye çapı açısından yeterlilik gözükürken, etriye aralığı açısından ve binanın mevcut taşıyıcı elemanlarının donatı detaylandırmasında yetersizlikler olduğunun belirlendiği, yine bilirkişi raporu ile proje verilerine göre kolon boyutları, donatı çap ve adetlerinde de farklılıklar olduğu, parça beton numuneler içerisinde çimento hamuru-agrega arasında aderans çözülmesi olduğunun belirlendiği,

Mahkemece hükme esas alınan 29.06.2015 tarihli bilirkişi heyet raporunda; dava konusu depremde yıkılan … Apartmanına ilişkin görsel ve deneysel olarak tespit edilen teknik yetersizliklerle itibar edildiği, sanık …’nin yıkılan binanın fenni mesulü olduğu, meydana gelen ölüm ve yaralanmalar bakımından dikkat ve özen yükümlülüğünü ihlal eden ihmali davranışının müessir olduğu, bu sebeple sanığın taksirinin bulunduğu, sanık …’ın binanın sahibi ve müteahhidi olduğu, sanık …’ın ise binanın yapımına başlandığı andan itibaren bina sahibi olarak yapımından sorumlu oldukları halde, yürürlükteki kurallara uygun bir inşaat yaptırmak bakımından kendi üzerlerine düşen dikkat ve özeni göstermemeleri nedeniyle sorumlu oldukları, sanık …’ın bina yapılırken dair satın alan kişi konumundan dolayı, sanık … binanın ilk katı yapılırken hisselerini satıp bina sahibi konumundan ayrıldığı bu sebeple, binanın yıkılmasından dolayı herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığı, sanık …’nun dosya bilgilerine göre sadece mimari projeden sorumlu olduğu, sanık … …’in binanın elektrik ve tesisat projelerden sorumlu olması nedeniyle binanın yıkılmasından dolayı herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığı, sanık … …’in usta olarak inşa sorumluluğunu üstlendiği binayı, inşaat tekniğine uygun bir şekilde imal etmede gerekli dikkat ve özeni göstermediği için sorumluluğunun bulunduğu sonucuna varıldığı,

Dosya kapsamında mevcut bilirkişi raporları, yapılan inceleme, değerlendirme ve deliller neticesinde; 1. derece deprem bölgesinde yer alan … Apartmanının taşıyıcı elemanların donatı detaylandırmasında yetersizlikler olduğu, binada projelendirme, yapım ve … bitimi aşamalarında Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik ve İmar Kanunu esaslarına yeterince uyulmadığının belirlendiği,

A-Sanıklar …, … ve …’ın beraatlerine ilişkin hükümlere yönelik incelemede;
Yapılan yargılama sonunda, sanıklar …, …, …’ın üzerilerine yüklenen suçu işlemediklerinin sabit olması gerekçe gösterilerek mahkemece kabul ve takdir kılınmış olduğundan, katılanlar …, …, …, … ve … vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz sebeplerinin reddiyle, beraate ilişkin hükümlerin isteme uygun olarak ONANMASINA,

B-Sanıklar …, …, … ve …’ın mahkumiyetine ilişkin hükümlere yönelik incelemede;
Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre, sanıklar … ve … müdafiileri, sanık …, sanık … ile katılanlar …, …, …, … ve … vekilinin yerinde görülmeyen sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak;

3194 sayılı İmar Kanunun 28. maddesinde yapının fenni mesuliyetini üzerine alan meslek mensuplarının, (fenni mesul mimar ve mühendisler uzmanlık alanlarına göre) yapının, tesisatı ve malzemeleri ile birlikte, Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevli olduğu, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılması halinde durumu ruhsatı veren Belediyeye bildirmekle mükellef olduğunun düzenlendiği, bu konuda … 1. Noterliğine ait 01.07.2003 tarih ve 3374 numaralı taahhütnameyi vermiş olan sanık …’nin fenni mesul olmaktan kaynaklanan denetim görevini yerine getirmediği, dolayısıyla binanın yıkılmasına neden olan imalat hatalarından sanık …’nin sorumlu olduğu,

Sanık …’ın inşaat ustası olarak inşa sorumluluğunu üstlendiği, binayı inşaat tekniğine uygun bir şekilde imal etmede gerekli dikkat ve özeni göstermediği için sorumluluğunun bulunduğu,
Sanıklar …, …’ın ise, söz konusu binanın sahipleri ve müteahhidi olarak yapımından sorumlu oldukları halde, yürürlükteki kurallara uygun bir inşaat yaptırmak bakımından kendi üzerlerine düşen dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle kusurlu olduklarının kabul ve tespit edildiği olayda;

1-Taksirli suçlar açısından temel cezanın belirlenmesinde; TCK’nın 61/1. ve 22/4. madde ve fıkralarında yer alan ölçütlerden olan failin kusuru, meydana gelen zararın ağırlığı, suçun işleniş biçimi ile suçun işlendiği yer ve zaman nazara alınmak suretiyle, aynı Kanunun 3/1. maddesi uyarınca işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı olacak şekilde maddede öngörülen alt ve üst sınırlar arasında hakkaniyete uygun bir cezaya hükmolunması gerekirken, yürürlükteki kurallara uygun bir inşaat yaptırmak bakımından dikkat ve özeni göstermeyen, binadaki malzeme ve donatı yetersizliklerini denetlemeyen, bu nedenle birinci derece deprem bölgesinde bulunan … Apartmanının tamamen çökmesine ve 43 kişinin göçük altında kalarak ölmesine asli kusurlu olarak neden olan sanıklar …, …, … ve … hakkında, … ve hakkaniyet kuralları uyarınca cezada orantılılık ilkesi gözetilerek alt sınırdan daha fazla uzaklaşmak suretiyle ceza tayini gerekirken, yazılı şekilde hüküm kurularak sanıklar hakkında eksik cezaya hükmolunması,

2-Depremde yıkılan … Apartmanından alınan karot numunelerinin teknik bilirkişiler tarafından incelenmesi neticesinde; 1997 yılında yayımlanan Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelikte birinci ve ikinci derece deprem bölgelerindeki binalarda C20 veya daha yüksek dayanımlı beton kullanılmasının zorunlu olmasına rağmen, kullanılan betonun Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen minimum beton sınıfı olan C16’yı dahi sağlayamadığı, etriye aralığı açısından ve binanın mevcut taşıyıcı elemanlarının donatı detaylandırmasında yetersizlikler olduğu, bilirkişi raporu ile proje verilerine göre kolon boyutları, donatı çap ve adetlerinde de farklılıklar olduğu, parça beton numuneler içerisinde çimento hamuru-agrega arasında aderans çözülmesi olduğunun belirlendiği, bu yetersizlik ve eksikliklerin binanın yıkılmasında etkili olduğu; sanıkların yıkılan binanın proje aşamasında, yapım aşamasında ve … bitimi aşamasında, üzerilerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, öngörülebilen bu netice bakımından dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranan sanıklar …, …, … ve … hakkında bilinçli taksirin koşullarının oluştuğu anlaşılmakla, tayin olunan cezalarında 5237 sayılı TCK’nın 22/3. maddesi uyarınca arttırım yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

3-TCK’nın 53/6. maddesinde “belirli bir meslek veya sanatın ya da trafik düzeninin gerektirdiği dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık dolayısıyla işlenen taksirli suçtan mahkumiyet halinde 3 aydan 3 yıla kadar bu meslek veya sanatın icrasının yasaklanmasına ya da sürücü belgesinin geri alınabileceğine karar verilebileceğinin düzenlendiği, bir mesleğin icrasının yasaklanabilmesi için ruhsatnameye bağlı olarak yürütülmesi gerekmekte olup, inşaat mühendisi olduğu anlaşılan sanık …’nin çalışmasının ruhsatnameye bağlı olarak yürütülen bir meslek olmadığı nazara alınmadan, çalışma hürriyetini kısıtlayacak şekilde mesleğini icrasında bulunmaktan 1 yıl 6 ay süre ile yasaklanmasına karar verilmesi,

4-Taksirle işlenen suçlarda iştirak hükümlerinin uygulanamayacağı gözetilerek, yargılama giderinin her bir sanığa sebebiyet verdikleri tutar kadar ayrı ayrı yükletilmesine karar verilmesi gerekirken, yargılama giderlerinin eşit olarak tahsiline karar verilmesi,

Kanuna aykırı olup, sanıklar … ve … müdafiileri, sanık …, sanık … ile katılanlar …, …, …, … ve … vekilinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde görüldüğünden, hükümlerin 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi uyarınca halen uygulanmakta olan 1412 sayılı CMUK’un 321. maddesi uyarınca kısmen isteme uygun olarak BOZULMASINA; 27.12.2022 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. 

YARGITAY CEZA GENEL KURULU

2017/766 E. 

2018/432 K.

16.10.2018 T.

“İçtihat Metni”

Kararı Veren
Yargıtay Dairesi : 12. Ceza Dairesi
Mahkemesi :Ağır Ceza

Davacı …’in görevli memura mukavemet suçundan beraatine karar verilmesinden sonra, gözaltında kaldığı süreler nedeniyle 2.000 TL manevi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalı … Hazinesinden tahsili talebiyle açtığı davanın reddine ilişkin Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesince verilen 12.11.2009 tarihli ve 416-397 sayılı hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 12. Ceza Dairesince 27.09.2012 tarih ve 20658-20050 sayı ile;
“Davacının 07.03.2004 günü saat 17.20’de yakalanıp gözaltına alındığı, saat 21.00’de serbest bırakıldığı ve yapılan kovuşturma sonucunda hakkında beraat kararı verildiğinden 5320 sayılı Kanun’un 6. maddesi gereğince işlemin yapıldığı tarih itibarıyla yürürlükte bulunan 466 sayılı Kanun’un 1. fıkrasının 6. bendindeki ‘Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapılmasına veya son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına veyahut beraetlerine veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen…kimselerin uğrayacakları her türlü zararlar, bu Kanun hükümleri dairesinde Devletçe ödenir’ şeklindeki açık düzenleme karşısında, makul bir oranda manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesi ise 19.02.2013 tarih ve 55-77 sayı ile;
“Davacının Diyarbakır 3. Asliye Ceza Mahkemesinde hakkında kamu davası açılıp yargılamanın beraatle sonuçlanmasından önce hazırlık aşamasında tehdit ile görevli memura mukavemet suçundan emniyet görevlileri tarafından 07.03.2004 tarihi saat 17.20’de gözetim altına alındığı, saat 19.10’da günün nöbetçi savcısı ile yapılan telefon görüşmesi sonrası ifadesi alındıktan sonra salıverilmesi talimatının alındığı, davacının ilk raporunun aldırılması için saat 19.35’te hastaneye götürüldüğü, raporunun aldırılmasından sonra hastaneden emniyete getirildiği, emniyette ifadesinin saat 20.27’de alındığı, ifadesinin alınmasını takiben gözaltından çıkış raporunun aldırılması için tekrar hastaneye götürüldüğü, saat 20.45’te raporunun aldırıldığı, bu işlemi takiben saat 20.45’te salıverildiği,

Davacının gözetim altına alındığı 17.20 ve salıverildiği 20.45 saatleri arasındaki 3 saat 25 dakikalık zaman diliminin makul süre olarak değerlendirilmesinin gerektiği, zira bu süre içerisinde olayla ilgili tutanak düzenlendiği, sanığın üst aramasının yapılıp kendisine yasal haklarının anlatıldığı, nöbetçi savcıyla irtibat kurularak talimat alındığı, ilk raporunun aldırılması için hastaneye götürüldüğü, raporunun aldırılmasından sonra hastaneden emniyete getirildiği, emniyette ifadesinin alındığı, ifadesinin alınmasını takiben gözaltından çıkış raporunun aldırılması için tekrar hastaneye götürüldüğü, raporunun aldırılmasını takiben salıverildiği, belirtilen bu işlemlerin yapılması için mutlaka bir sürenin geçmesinin gerektiği, bütün bu işlemlerin çok kısa bir süre içerisinde yapılmasının fiilen mümkün olmadığı, kolluğun işlemleri olabilecek süre içerisinde yaptığının dosya kapsamı ile sabit olduğu, kolluk tarafından yapılan işlemler sırasında keyfî gecikmelerin yaşanmadığı, davacının makul bir süre ile emniyette tutulduğu, suç şüphesi ile gözaltına alınan davacının kolluk tarafından ifadesinin alınmasına yönelik yukarıda belirtilen işlemlerin yapılmasının yasal zorunluluk olduğu, bu işlemlerin yapılması sırasında makul sayılacak sürenin geçmesi halinde ilgili kişinin tazminata hak kazanmasının söz konusu olamayacağı, bunun kabulü hâlinde makul suç şüphesi ile gözaltına alınan herkesin, ifadesinin alınması sürecinde geçen süreler için tazminat hakkı olduğunun kabulünün gerekeceği, böyle bir kabulün mümkün olamayacağı,

Yargısal kararların da mahkememizin kanaatini desteklediği, ‘…makul şüpheye dayanılarak kollukça yakalanıp yasal işlemler yapıldıktan sonra makul süre aşılmaksızın serbest bırakılmış olduğu nazara alınarak herhangi bir tazminata hükmedilmeyeceği gözetilmeksizin…’ (Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 27.11.2006 tarih ve 1379-8570 sayılı içtihadı); ‘2911 sayılı Yasa’ya aykırılık suçundan makul şüphe üzerine gözaltına alınıp yaklaşık 2 saat 15 dakika gibi bir süre içinde salıverildiği anlaşılan davacıya manevi tazminata hükmedilmesi…’ (Yargıtay 4.HD’nin 24.09.2007 tarih ve 11203-10647 sayılı içtihadı); ‘Davacının bir soruşturmada makul şüpheye dayanılarak kollukça yakalanıp yasal işlemler yapıldıktan sonra makul süre aşılmaksızın serbest bırakılmış olduğu nazara alınarak 466 sayılı Yasa kapsamında herhangi bir tazminata hükmedilemeyeceği gözetilmeden yazılı gerekçeyle tazminata karar verilmesi’ (Yargıtay 10. Ceza Dairesinin 12.12.2006 tarih ve 12270-14187 sayılı içtihatı). Durum böyle olunca davacının davasının reddine karar verilmesinin gerektiği sonucuna ulaşıldığı” gerekçesiyle bozma kararına direnerek davanın reddine karar vermiştir.

Direnme kararına konu bu hükmün de davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 18.02.2014 tarihli ve 308402 sayılı “ret” istekli tebliğnamesi ile Yargıtay Birinci Başkanlığına gelen dosya, Ceza Genel Kurulunca 07.12.2016 tarih ve 105-763 sayı ile; 6763 sayılı Kanun’un 38. maddesi ile 5320 sayılı Kanun’a eklenen geçici 10. madde uyarınca kararına direnilen daireye gönderilmiş, aynı madde uyarınca inceleme yapan Yargıtay 12. Ceza Dairesince 20.03.2017 tarih ve 159-2169 sayı ile; direnme kararının yerinde görülmemesi üzerine Yargıtay Birinci Başkanlığına iade edilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA
CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yerel Mahkeme arasında oluşan ve çözümlenmesi gereken uyuşmazlıklar;

1- Tebliğnamede davacı vekilinin yasal süresinden sonra hükmü temyiz ettiğinden bahisle temyiz isteminin reddine karar verilmesinin talep edilmesi nedeniyle, davacı vekilinin temyiz isteminin süresinde olup olmadığının,

2- Süresinde temyiz isteminde bulunulduğu sonucuna ulaşılması hâlinde; görevli memura mukavemet suçundan 07.03.2004 tarihinde saat 17.20 sıralarında gözaltına alınıp aynı gün saat 21.00’de serbest bırakılan ve yargılandığı davada hakkında beraat kararı verilen davacının 466 sayılı Kanun uyarınca tazminata hak kazanıp kazanmadığının,
Belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;
Davacının 07.03.2004 tarihinde saat 17.20 sıralarında görevli memura mukavemet suçundan yakalanıp gözaltına alındığı, kolluk tarafından aynı gün saat 19.10’da aranan nöbetçi Cumhuriyet savcısının davacının ifadesinin alınarak salıverilmesi talimatını verdiği, saat 19.35’te Diyarbakır Devlet Hastanesi acil servisinde adli raporu aldırılan davacının saat 19.45-20.00 saatleri arasında müdafisi ile görüştüğü, kolluk tarafından saat 20.12’de başlanan ifade alma işleminin saat 20.27’de sona erdiği, saat 20.45 itibarıyla çıkış raporu düzenlenen davacının salıverme tutanağı da düzenlendikten sonra 07.03.2004 tarihinde saat 21.00’de salıverildiği, aynı suçtan açılan kamu davasında yapılan yargılama sonucunda Diyarbakır 3. Asliye Ceza Mahkemesince 08.07.2008 tarih ve 955-769 sayı ile, CMK’nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verildiği, beraat hükmünün 17.10.2008 tarihinde kesinleştiği, kesinleşmiş beraat hükmünün davacıya tebliğine ilişkin bir belge olmadığı,

Davacı vekilinin, 09.10.2009 havale tarihli dilekçe ile, davacının haksız yere yakalanıp gözaltına alındığından bahisle yakalama tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte 2.000 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu,

Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesince 12.11.2009 tarih ve 416-397 sayı ile, davanın reddine karar verilmesinden sonra hükmün, davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 12. Ceza Dairesince 27.09.2012 tarih ve 20658-20050 sayı ile, bozulmasına karar verildiği,

Bozmadan sonra yargılama yapan Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesince tarafların yokluğunda bozma kararına direnilerek davanın reddine karar verildiği,

Direnme kararına konu hüküm tarihinden sonra, davacı vekili Av. Vedat Karaduman’a çıkarılan ve muhatabın iş yerinde sürekli çalıştığını beyan eden çalışanına 03.05.2013 tarihinde yapılan tebliğe ilişkin tebliğ mazbatasında matbu olarak “BU ZARFTA Kapalı Tebligat-Normal Tebligat[Vekil Vedat Karaduman]-” ibaresiyle elle yazılmış “Karar” ibaresinin olduğu, tebliğ mazbatasının, matbu ibarenin bulunduğu bölümün hemen altından koparılması nedeniyle alt satırın görünmediği ancak bahse konu tebliğ mazbatasını ihtiva eden zarfın UYAP’ta kayıtlı kalan nüshası incelendiğinde “BU ZARFTA Kapalı Tebligat-Normal Tebligat[Vekil Vedat Karaduman]-” ibaresinin alt satırda “16/01/2013” şeklinde devam ederek sonlandığının görüldüğü,

Dosya içerisinde, gerekçeli kararın davacı vekili Av. …’a 13.06.2013 tarihinde “kalemde bizzat elden tebliğ” edildiğine dair tebliğ mazbatasının mevcut olduğu,

Yerel Mahkemece düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına dosya gönderme formunda; kararın davacı vekiline 13.06.2013 tarihinde tebliğ edildiğinin belirtildiği,

Davacı vekilinin hükmü, 13.06.2013 havale tarihli dilekçe ile temyiz ettiği,
Davacı vekilinin tebliğnameye cevap dilekçesinde; gerekçeli kararın kendilerine 03.05.2013 tarihinde değil 13.06.2013 tarihinde tebliğ edildiğini, 03.05.2013 tarihli tebligata ilişkin tebliğ mazbatalı zarf içerisinde gerekçeli kararın olmayıp 16.01.2013 tarihli tensip zaptının olduğunu beyan ettiği,
Anlaşılmaktadır.

1- Davacı vekilinin temyiz isteminin süresinde olup olmadığı;
Uyuşmazlığın sağlıklı bir hukuki çözüme kavuşturulabilmesi bakımından öncelikle tebliğ mazbatası ile ilgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinde fayda bulunmaktadır.
7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun “Tebliğ Mazbatası” başlıklı 23. maddesinde;
“Tebliğ bir mazbata ile tevsik edilir. Bu mazbatanın:
1. Tebliği çıkaran merciin adını,
2. Tebliği istiyen tarafın adını, soyadını ve adresini,
3. Tebliğ olunacak şahsın adını, soyadını ve adresini,
4. Tebliğin mevzuunu,
5. Tebliğin kime yapıldığını ve tebliğ muhatabından başkasına yapılmış ise o kimsenin adını, soyadını, adresini ve 22 nci madde gereğince tebellüğe ehil olduğunu,
6. Tebliğin nerede ve ne zaman yapıldığını,
7. 21 inci maddedeki durumun tahaddüsü halinde bu hususlara mütaallik muamelenin yapıldığını, adreste bulunmama ve imtina için gösterilen sebebi,
8. Tebligatın adres kayıt sistemindeki adrese yapılması durumunda buna ilişkin kaydı,
9. Tebliğ evrakı kime verilmiş ise onun imzası ile tebliğ memurunun adı, soyadı ve imzasını,
İhtiva etmesi lazımdır.”,
“Tebliğ mazbatalı kapalı zarf” başlıklı 59. maddesinde;
“Kanunun 1 inci maddesinde yazılı mercilerden çıkarılacak tebliğ evrakı, tebliğ mazbatalı kapalı bir zarf içinde gönderilir.”,
25.01.2012 tarihli ve 28184 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in “Tebliğ mazbatasında bulunması gereken bilgiler ve tanzimi” başlıklı 35. maddesinin birinci fıkrasında ise;
“(1) Tebliğ bir mazbata ile belgelendirilir. Bu mazbatanın;
a) Tebliği çıkaran merciin adını,
b) Tebliği isteyen tarafın adını, soyadını ve adresini,
c) Muhatabın adını, soyadını ve adresini,
ç) Tebliğin konusunu,
d) Tebliğin kime yapıldığını ve tebliğ muhatabından başkasına yapılmış ise o kişinin adını, soyadını, adresini ve 34 üncü madde gereğince tebellüğe ehil olduğunu,
e) Tebliğ tarihini, saatini ve nerede yapıldığını,
f) 30 uncu ve 31 inci maddelerdeki durumların gerçekleşmesi halinde bu hususlarla ilgili hangi işlemlerin yapıldığını, adreste bulunmama ve kaçınma için gösterilen sebebi,
g) Tebligatın adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine yapılması durumunda buna ilişkin kaydı,
ğ) Tebliğ evrakı kime verilmiş ise onun adı, soyadı, sıfatı ve imzası ile tebliğ memurunun adı, soyadı ve imzasını,
içermesi gerekir.” hükümleri yer almaktadır.

Tebliğin konusunu oluşturan tebliğ evrakı 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 59. maddesi uyarınca, tebliğ mazbatalı kapalı bir zarf içerisinde gönderilmelidir. Gerek 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 23. maddesinin dördüncü fıkrasında gerekse Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik’in 35. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde tebligat işlemini belgelendirecek olan tebliğ mazbatasının tebliğin konusunu içermesi gerektiği belirtilmiştir. Tebliğ mazbatasında, tebliğin konusunu oluşturan ve zarf içerisinde bulunan tebliğ evrakının gösterilmesi gerekmekte olup bu durumda, tebliğ mazbatası da zarf içerisinde bulunduğu belirtilen evrakın tebliğ edildiği hususunu belgelendirme vasfına sahip olacak, diğer bir deyişle, tebliğ mazbatasında zarf içerisinde olduğu belirtilmeyen evrakın, aksi başka türlü ispatlanmadığı sürece zarf içerisinde olduğu ve tebliğ edildiği söylenemeyecektir.
Öte yandan, 1412 sayılı CMUK’nın, 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 310. maddesinde, temyiz isteminin yüze karşı verilen kararlarda hükmün tefhiminden itibaren bir hafta içinde hükmü veren mahkemeye verilecek bir dilekçe ile veya zabıt kâtibine yapılacak beyanla olacağı, bu takdirde, beyanın tutanağa geçirilerek hâkime tasdik ettirileceği, yoklukta verilen kararlarda ise temyiz süresinin tebliğle başlayacağı belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;
Direnme kararına konu hükmün davacı ve vekilinin yokluklarında 19.02.2013 tarihinde tefhim edildiği, davacı vekillerinden Av. Vedat Karaduman’a 03.05.2013 tarihinde yapılan tebligata ilişkin tebliğ mazbatası üzerindeki tebliğin konusunu oluşturan ve zarf içerisindeki evrakı belirtir matbu yazıda, gerekçeli kararın zarf içerisinde olduğuna dair bir kaydın bulunmadığı, aynı mazbatada kime ait olduğu belli olmayan bir el yazısı ile “Karar” ibaresinin yazılı olduğu, Yerel Mahkemece düzenlenen Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına dosya gönderme formunda gerekçeli kararın davacı vekiline 13.06.2013 tarihinde tebliğ edildiğinin belirtildiği, davacı vekilinin hükmü 13.06.2013 tarihinde tebliğ aldıklarını beyan ettiği ve 13.06.2013 tarihinde temyiz isteminde bulunduğu anlaşılmakla; davacı vekiline 03.05.2013 tarihinde yapılan tebligata ilişkin tebliğ mazbatasında, gerekçeli kararın zarf içerisinde olduğunun belirtilmemesi, aynı mazbatadaki “Karar” ibaresinin ise, gerek yetkili bir mahkeme personeli tarafından yazıldığının belli olmamasından gerekse karar tarihini içermemesinden dolayı gerekçeli kararın zarf içerisinde olduğunu belgelendirme niteliğinin olmaması, Yerel Mahkemece davacı vekiline 13.06.2013 tarihinde gerekçeli karar tebliğinin yapılması, dosya gönderme formunda gerekçeli kararın davacı vekiline 13.06.2013 tarihinde tebliğ edildiğinin belirtilmesi, davacı vekilinin hükümden 13.06.2013 tarihinde haberdar olduklarını beyan etmesi ve gerekçeli kararın 03.05.2013 tarihinde yapılan tebligata ilişkin tebliğ mazbatalı zarf içerisinde olduğunun da başka türlü ispatlanamaması karşısında, gerekçeli kararın davacı vekiline 03.05.2013 tarihinde değil 13.06.2013 tarihinde tebliğ edildiği ve davacı vekilinin de 13.06.2013 tarihinde, 1412 sayılı CMUK’nın 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca karar tarihi itibarıyla uygulanması gereken 310. maddesinde öngörülen bir haftalık yasal süresi içerisinde temyiz isteminde bulunduğu kabul edilmelidir.

2- Süresinde temyiz isteminde bulunulduğu sonucuna ulaşılmakla, tehdit ile görevli memura mukavemet suçundan 07.03.2004 tarihinde saat 17.20 sıralarında gözaltına alınıp aynı gün saat 21.00’de serbest bırakılan ve yargılandığı davada hakkında beraat kararı verilen davacının 466 sayılı Kanun uyarınca tazminata hak kazanıp kazanmadığı;
466 sayılı Kanun hükümleri uyarınca açılacak tazminat davalarının hukukumuza girişi ve hukuki niteliğine değinilmek suretiyle uyuşmazlık sağlıklı bir şekilde çözümlenebilecektir.
Haksız ve hukuka aykırı olarak yakalanan veya tutuklanan kimselere tazminat ödenmesi esası, ülkemizde ilk kez 1961 Anayasası’nda düzenlenmiş, 30. maddesinde, yakalama ve tutuklamanın hangi hâllerde söz konusu olacağı açıklandıktan sonra maddenin son fıkrasında; “Bu esaslar dışında işleme tâbi tutulan kimselerin uğrayacakları her türlü zararlar kanuna göre Devletçe ödenir” hükmü yer almıştır.
1961 Anayasası’nda yer alan bu düzenleme doğrultusunda, 15.05.1964 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 466 sayılı Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkındaki Kanun’un 1. maddesinde 7 bent hâlinde, tazminatı gerektiren hâller ayrıntılı olarak düzenlenmiş, 466 sayılı Kanun’un 1. maddesinin 8. bendinde yer alan, aynı tür suçtan mahkûm olanlar, itiyadi suçlular ve suç işlemeyi meslek veya geçinme vasıtası hâline getirenlerin tazminat isteyemeyeceklerine ilişkin hüküm 18.01.1991 tarihli ve 20759 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 3696 sayılı Kanun ile kaldırılmıştır.
Haksız yakalanan ve tutuklanan kimselere tazminat ödenmesi esası 1982 Anayasası’nda da sürdürülmüş ve 19. maddesinde yakalama ve tutuklama şartlarına işaret edildikten sonra maddenin son fıkrasında; “Bu esaslar dışında bir işleme tabi tutulan kişilerin uğradıkları zarar, kanuna göre, Devletçe ödenir” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan hüküm bu kez 17.10.2001 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 4709 sayılı Kanun’un 4. maddesi ile; “Bu esaslar dışında bir işleme tâbi tutulan kişilerin uğradıkları zarar, tazminat hukukunun genel prensiplerine göre, Devletçe ödenir” şeklinde değiştirilmiştir.
Devletimizin tarafı olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 5. maddesinde de kişilerin özgürlüğünün hangi hâllerde sınırlandırılabileceği belirlenmiş ve maddenin son fıkrasında bu şartlara aykırı davranılması hâlinde mağdur olan herkesin tazminat istemeye hakkı olduğu esası kabul edilerek, bireyin keyfi olarak özgürlüğünden yoksun bırakılmasının engellenmesi amaçlanmıştır.

1 Haziran 2005 tarihinde yürürlüğe giren 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkındaki Kanun’un 18. maddesi ile 07.05.1964 gün ve 466 sayılı Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkındaki Kanun yürürlükten kaldırılmış ve 5271 sayılı Kanun’un Yedinci Bölümünde, Koruma Tedbirleri Nedeniyle Tazminat ana başlığı altında, 141 ila 144. maddelerinde, tazminat isteme şartları ve sonuçları yeniden kapsamlı bir şekilde düzenlenmiş ise de, 5320 sayılı Kanun’un 6. maddesindeki; “(1) Ceza Muhakemesi Kanununun 141 ilâ 144 üncü maddeleri hükümleri, 1 Haziran 2005 tarihinden itibaren yapılan işlemler hakkında uygulanır.

(2)Bu tarihten önceki işlemler hakkında ise, 7.5.1964 tarihli ve 466 sayılı Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkında Kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunur” hükmü uyarınca, 466 sayılı Kanun hükümleri 1 Haziran 2005 tarihinden önce gerçekleşen işlemler yönünden uygulanmaya devam edecektir.
Davaya konu işlem tarihi itibarıyla uygulanması gereken 466 sayılı Kanun Dışı Yakalanan veya Tutuklanan Kimselere Tazminat Verilmesi Hakkındaki Kanun’un 1. maddesi;”1. Anayasa ve diğer kanunlarda gösterilen hal ve şartlar dışında yakalanan veya tutuklanan veyahut tutukluluklarının devamına karar verilen;
2. Yakalama veya tutuklama sebepleri ve haklarındaki iddialar kendilerine yazılı olarak hemen bildirilmeyen;
3. Yakalanıp veya tutuklanıp da kanuni süresi içinde hakim önüne çıkarılmayan;
4. Hakim önüne çıkarılmaları için kanunda belirtilen süre geçtikten sonra hakim kararı olmaksızın hürriyetlerinden yoksun kılınan;
5. Yakalanıp veya tutuklanıp da bu durumları yakınlarına hemen bildirilmeyen;
6. Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapılmasına veya son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına veyahut beraetlerine veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen;
7. Mahkum olup da tutuklu kaldığı süre hükümlülük süresinden fazla olan veya tutuklandıktan sonra sadece para cezasına mahkum edilen kimselerin uğrayacakları her türlü zararlar, bu kanun hükümleri dairesinde Devletçe ödenir” hükmünü içermektedir.
Kişilerin suçluluğu mahkeme kararı ile kesinleşmeden önce uygulanan yakalama ve tutuklama gibi koruma tedbirleri, bazen bir kısım zararların meydana gelmesine de neden olabildiğinden, hürriyetten yoksun kalanların haklarının teslim edilmesi amacıyla bu tedbirlerin uygulanması sonucu meydana gelen zararların tazminine yönelik olarak söz konusu düzenleme öngörülmüştür.
Ceza Genel Kurulunun 20.07.2007 tarihli ve 338-71 sayılı kararında da vurgulandığı üzere, 07.05.1964 tarihli ve 466 sayılı Kanun’un 1. maddesinde 7 fıkra hâlinde, tazminatı gerektiren hâller ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup bunlardan uyuşmazlığı doğrudan ilgilendiren 6. fıkrasında; “Kanun dairesinde yakalandıktan veya tutuklandıktan sonra haklarında kovuşturma yapılmasına veya son soruşturmanın açılmasına yer olmadığına veyahut beraetlerine veya ceza verilmesine mahal olmadığına karar verilen” kimselerin uğrayacakları her türlü zararların, bu Kanun hükümlerine göre Devletçe ödeneceği belirtilmiştir.
Maddenin ilk beş fıkrası incelendiğinde, tazminatın koşullarının gerçekleşmesi için, gerek kararların verilme aşamasında, gerekse sonrasında yapılan işlemlerde, tutuklama, yakalama veya tutukluluğun devamına ilişkin koşulların bulunmaması, yakalama veya tutuklama sebepleri ve iddialar konusunda yazılı olarak bildirim yükümlülüğüne uyulmaması, yakalanan veya tutuklanan kişinin yasal süre içerisinde hâkim önüne çıkarılmaması, süre geçtiği hâlde hâkim kararı olmaksızın özgürlüğünden yoksun bırakılması veya durumundan yakınlarının haberdar edilmemesi gibi hukuka aykırılıklar aranırken, 6. fıkrada tazminat koşullarının doğması için, tutuklama ve yakalamanın hukuka uygun olarak gerçekleştirilmesi ön koşul olarak aranmıştır. Tutuklama, tutukluluğun devamı veya yakalama kararında, gerek verilişinde gerekse sonradan yapılması gereken işlemler yönünden hukuka aykırılıklar bulunması hâlinde eylemin tazminatı gerektirip gerektirmediği, 6. fıkra kapsamında değil, ilk beş fıkra kapsamında değerlendirilecektir.
6. fıkra uyarınca tazminat hakkının doğması için, yapılan işlemin başlangıçta hukuka uygun olması, daha sonra verilen kovuşturmaya yer olmadığına veya beraat kararı ile yapılan işlem veya verilen kararın tamamen veya kısmen haksız hâle dönüşmesi gerekmektedir. Burada başlangıçta verilen kararlar veya işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamakta, yakalama ve tutuklama tamamen hukukun öngördüğü ilkeler çerçevesinde gerçekleşmektedir. Kanun koyucu, hukuk devleti olmanın gereği olarak, fertlerin başlangıçta hukuka uygun bir şekilde özgürlüklerinin kısıtlanmasının daha sonra verilen kararlarla özü itibarıyla haksız bir hâle geldiğini kabul ederek, zararlarının tazminini kabul etmiştir.

Görüldüğü gibi, hukuka uygun bir şekilde yakalanan veya tutuklanan kişinin, 466 sayılı Kanun’un 1. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tazminata hak kazanabilmesi için, hakkında son soruşturmanın açılmasına veya kovuşturma yapılmasına yer olmadığına veyahut beraatine veya ceza verilmesine yer olmadığına karar verilmesi yeterlidir. Kanun koyucu sonradan verilen ve kesinleşen bu kararlarla zararın gerçekleştiğini başkaca hiçbir inceleme ve araştırmaya gerek kalmaksızın kabul etmiş, hâkime zararın doğup doğmadığını belirlemek yönünde herhangi bir takdir ve değerlendirme yetkisi tanımamıştır. Fıkrada hâkime tanınan yetki, kanun koyucu tarafından doğduğu varsayılan zararın hak ve nasafet kurallarına uygun olarak belirlenmesinden ibarettir.
Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

Davacının, görevli memura mukavemet suçundan 07.03.2004 tarihinde saat 17.20 sıralarında yakalanıp gözaltına alınarak işlemlerin bitmesini müteakip aynı tarihte, saat 21.00’de salıverildiği ve hakkında aynı suçtan açılan kamu davasının beraatle sonuçlanarak bu hükmün de 17.10.2008 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda, hukuka uygun bir şekilde yakalanan davacının, 466 sayılı Kanun’un 1. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tazminata hak kazanabilmesi için hakkında verilen beraat kararının kesinleşmesinin yeterli olduğu, beraat kararının kesinleşmesiyle başlangıçtaki gözaltına alınmak suretiyle özgürlüğünün kısıtlanmasının özü itibarıyla haksız hâle geldiği ve zararın gerçekleştiği, dolayısıyla tazminat hakkının doğduğu gözetilerek, yaklaşık 3 saat 40 dakika süreyle hürriyetinden yoksun kalan davacı lehine, Anayasa’nın 19, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 5 ve 466 sayılı Kanun’un 1/6. maddeleri uyarınca, uğradığı zararla ilgili olarak hak ve nasafet ilkelerine uygun bir tazminata hükmedilmesi gerekirken, suç şüphesi ile gözaltına alınan davacının ifadesinin alınmasına yönelik işlemlerin yapılmasının yasal zorunluluk olduğu ve bu işlemler için gözaltında kalınan sürenin makul bir süre olarak değerlendirilmesi gerektiği yönündeki yasal olmayan gerekçelerle tazminat isteminin reddine karar verilmesi isabetsizdir.

Bu itibarla, Yerel Mahkemenin direnme kararına konu hükmünün, davacının uğradığı zararla ilgili olarak hak ve nasafet ilkelerine uygun bir tazminata hükmedilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmelidir.

SONUÇ:Açıklanan nedenlerle;
1- Davacı vekilinin temyiz isteminin SÜRESİNDE OLDUĞUNA,

2- Diyarbakır 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 19.02.2013 tarihli ve 55-77 sayılı direnme kararına konu hükmünün, davacının uğradığı zararla ilgili olarak hak ve nasafet ilkelerine uygun bir tazminata hükmedilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesi isabetsizliğinden BOZULMASINA,

3- Dosyanın, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİ EDİLMESİNE, 16.10.2018 tarihinde yapılan müzakerede her iki uyuşmazlık yönünden oy birliğiyle karar verildi. 

T.C Yargıtay Ceza Genel Kurulu
Esas: 2014/785
Karar: 2017/34
K.T.: 31/01/2017

Özet: Oğlunun mülakatı geçememesi üzerine sanığın, Adalet Bakanlığı’na hitaben yazdığı dilekçedeki “… mülakat imtihanında yapılan haksızlığı yapanın Allah belasını versin, çoluk çocuğu hayır görmesin, ömür boyu sürünsün, … adalet bu ise adalet olmaz olsun, adaleti böyle kullananın Allah belasını versin, haksızlık yapanları kahretsin, ömür boyu sürüm sürüm sürünsün, mazlumların haklarını ondan alsın, … çocuğumun hakkını yiyenlerin en büyük musibetler başına ve çocuklarına gelsin, …” şeklindeki ifadeleri, beddua niteliğindedir, hakaret suçunun kanuni unsurlarını oluşturmaz.

Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret suçundan sanık …’un 5237 sayılı TCK’nun 125/1-2-3-a, 43/2, 62 ve 52. maddeleri uyarınca 7.600 Lira adli para cezası ile cezalandırılmasına ve taksitlendirmeye ilişkin, Bakırköy 5. Sulh Ceza Mahkemesince verilen 15.12.2009 gün ve 259-1146 sayılı hükmün sanık tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 4. Ceza Dairesince 24.12.2013 gün ve 34727-33480 sayı ile;

“…Sanığın oğlunun memurluk için başvurusu üzerine mülakat sonrası elenmesi sonucunda Adalet Bakanlığı’na hitaben yazdığı ağır eleştiri içerir dilekçesindeki sözler nezaket dışı sözler olmakla beraber, görevlilerin onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olmayıp, hakaret kastını içermediğinin ve eleştiri niteliğinde bulunduğunun anlaşılması karşısında, hakaret suçunun unsurlarının somut olayda oluşmadığı gözetilmeden, beraat yerine hükümlülük kararı verilmesi…” isabetsizliğinden bozulmasına karar verilmiştir.

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise 24.02.2014 gün ve 231209 sayı ile;

“5237 sayılı TCK’nun 125/1. maddesinde hakaret suçunun maddi unsurunu belirleyen seçimlik hareketlerin, bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldırma şeklinde düzenlenmiştir.

Hakaret suçunda korunan hukuki değer ‘kişilerin, şeref haysiyet ve namusu, toplum içindeki itibarı ve diğer kişiler nezdinde varolan saygınlığıdır.’

Hakaret suçunun düzenlendiği bölümün başlığı ‘şerefe karşı işlenen suçlar’ dır. Bu bölümde yer alan suçlar bireylerin toplum nezdindeki değerlerini ve kendi iç dünyasında varolan değerleri korumayı amaçlamaktadır. Hukuk düzeni her insanın ve diğer varlıkların, saygın ve onur sahibi olduğunu kabul etmektedir. Şeref kavramı sözü edilen kişinin hem iç dünyasında hemde toplumda varolan değerlerine herkesin saygı göstermesi şeklinde tanımlanmaktadır.

Hakaret suçunun oluşabilmesi için fiilin, gerçek bir kişinin belirtilen kişilik haklarını rencide edecek şekilde işlenmesi gerekmektedir. Hakaret suçu, Anayasanın 24 ile 30. maddeleri ile Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 9 ve 10. maddelerinde düzenlenen ifade hürriyetinin sınırlarını oluşturmaktadır. Hakaret suçunu oluşturan eylem, sanık açısından ifade hürriyetinin sınırlarının sona erdiği, mağdur yönünden ise onur, şeref ve saygınlığı ile din, vicdan ve kanaat hürriyetine ilişkin temel kişilik hakları ihlal edici nitelikte olduğu durumlarda suç teşkil ettiği gözönüne alınarak, eleştiriye katlanabilirlik ve hoşgörü sınırının, belirlenmesi sanık ile mağdurun karşılıklı haklarının dengelenmesini gerektirmektedir.

Maddi olayda sanığın, Bakırköy Adli Yargı Adalet Komisyonu Başkanlığına göndermiş olduğu dilekçesinde, ‘mülakat imtihanında yapılan haksızlığı yapanın Allah belasını versin, çoluk çocuğu hayır görmesin, ömür boyu sürünsün,… adalet bu ise adalet olmaz olsun, adaleti böyle kullananın Allah belasını versin., haksızlık yapanı kahretsin, ömür boyu sürüm sürüm sürünsün, mazlumların haklarını ondan alsın, … çocuğumun hakkını yiyenlerin en büyük musibetler başlarına gelsin, …’ şeklinde yer alan açıklamaların amaç ve talep konusunu aşarak Komisyon başkan ve üyelerinin saygınlığını rencide edici nitelikte şeref ve haysiyetlerini incitici nitelikte olduğu ve hakaret suçunu oluşturduğu ve her işi olmayan kişinin görevlilere karşı ağır bedduada bulunma haklarının söz konusu olmadığı kabul edilmeli ve Adalet Komisyonuna yönelik sarf edilen sözlerin onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyutta olduğu ve hakaret suçunun yasal öğelerinin oluştuğu” görüşüyle itiraz kanun yoluna başvurmuştur.

CMK’nun 308. maddesi uyarınca inceleme yapan Yargıtay 4. Ceza Dairesince, 06.11.2014 gün ve 10019-32255 sayı ile; itiraz nedenlerinin yerinde görülmediğinden bahisle Yargıtay Birinci Başkanlığına gönderilen dosya, Ceza Genel Kurulunca değerlendirilmiş ve açıklanan gerekçelerle karara bağlanmıştır.

TÜRK MİLLETİ ADINA

CEZA GENEL KURULU KARARI

Özel Daire ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı arasında oluşan ve Ceza Genel Kurulunca çözümlenmesi gereken uyuşmazlık; hakaret suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının belirlenmesine ilişkindir.

İncelenen dosya kapsamından;

… tarafından yapılan infaz koruma memurluğu mülakat sınavına giren sanığın oğlunun sınavdan elenmesi üzerine sanığın, Adalet Bakanlığı’na hitaben “… mülakat imtihanında yapılan haksızlığı yapanın Allah belasını versin, çoluk çocuğu hayır görmesin, ömür boyu sürünsün, … adalet bu ise adalet olmaz olsun, adaleti böyle kullananın Allah belasını versin, haksızlık yapanları kahretsin, ömür boyu sürüm sürüm sürünsün, mazlumların haklarını ondan alsın, … çocuğumun hakkını yiyenlerin en büyük musibetler başına ve çocuklarına gelsin, …” şeklinde cümlelerin bulunduğu dilekçeyi yazdığı,

Sanığın aşamalarda; oğlunun gerekçesiz bir şekilde mülakattan elendiğini ve haksızlığa uğradığını düşündüğü için kendi el yazısı ile dilekçeyi yazdığını, sınavı yapan komisyon üyelerini tanımadığını savunduğu,

Anlaşılmaktadır.

5237 sayılı Türk Ceza Kanununun “Hakaret” başlıklı 125. maddesi;

“(1) Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat eden veya sövmek suretiyle bir kimsenin onur, şeref ve saygınlığına saldıran kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adli para cezası ile cezalandırılır. Mağdurun gıyabında hakaretin cezalandırılabilmesi için fiilin en az üç kişiyle ihtilat ederek işlenmesi gerekir.

(2) Fiilin, mağduru muhatap alan sesli, yazılı veya görüntülü bir iletiyle işlenmesi hâlinde, yukarıdaki fıkrada belirtilen cezaya hükmolunur.

(3) Hakaret suçunun;

a) Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,

b) Dini, siyasi, sosyal, felsefi inanç, düşünce ve kanaatlerini açıklamasından, değiştirmesinden, yaymaya çalışmasından, mensup olduğu dinin emir ve yasaklarına uygun davranmasından dolayı,

c) Kişinin mensup bulunduğu dine göre kutsal sayılan değerlerden bahisle,

İşlenmesi halinde, cezanın alt sınırı bir yıldan az olamaz

(4) Hakaretin alenen işlenmesi halinde ceza altıda biri oranında artırılır.

(5) Kurul hâlinde çalışan kamu görevlilerine görevlerinden dolayı hakaret edilmesi hâlinde suç, kurulu oluşturan üyelere karşı işlenmiş sayılır. Ancak, bu durumda zincirleme suça ilişkin madde hükümleri uygulanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Bu düzenleme ile 765 sayılı TCK’ndan farklı olarak hakaret ve sövme ayrımı kaldırılmış, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek veya sövmek hakaret suçunu oluşturan seçimlik hareketler olarak belirlenmiştir. (Mahmut Koca- İlhan Üzülmez, Türk Ceza Hukuku Özel Hükümler, Adalet Yayınevi, Ankara, 2013, s.430)

5237 sayılı TCK’nun “Soruşturma ve kovuşturma koşulu” başlıklı 131. maddesinin birinci fıkrasında ise; “Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı işlenen hariç; hakaret suçunun soruşturulması ve kovuşturulması, mağdurun şikâyetine bağlıdır” hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre, TCK’nun 125. maddesinin birinci fıkrasında hakaret suçunun temel şekli, üçüncü fıkrasında ise nitelikli halleri düzenlenmiş, aynı kanunun 131/1. maddesinde kamu görevlisine karşı görevinden dolayı hakaret dışında kalan hakaret suçlarının şikâyete tâbi olduğu açıkça ifade edilmiştir.

Hakaret fiillerinin cezalandırılmasıyla korunan hukuki değer, kişilerin onur, şeref ve saygınlığı olup, bu suçun oluşabilmesi için, davranışın kişiyi küçük düşürmeye matuf olarak gerçekleşmesi gerekmektedir. Bir hareketin tahkir edici olup olmadığı bazı durumlarda nispi olup, zamana, yere ve duruma göre değişebilmektedir. Kişilere yönelik her türlü ağır eleştiri veya rahatsız edici sözlerin hakaret suçu bağlamında değerlendirilmemesi, sözlerin açıkça, onur, şeref ve saygınlığı rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını veya sövmek fiilini oluşturması gerekmektedir.

Öte yandan, Türk Dil Kurumu Büyük Türkçe Sözlüğünde beddua; “Birinin kötü duruma düşmesini gönülden isteme, bir kimse için kötü dilekte bulunma, kötü dua, ilenme, ilenç”,

Bela ise; “İçinden çıkılması güç sakıncalı durum, büyük zarar ve sıkıntıya yol açan olay veya kimse, hak edilen ceza” şeklinde tanımlanmıştır.

Bir kimsenin zarar ve sıkıntıya düşmesini yaratıcıdan dileme mahiyetindeki sözlerin açıkça, kişinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadını içermediği veya sövmek fiilini oluşturmadığı takdirde hakaret olarak kabulü mümkün bulunmamaktadır.

Nitekim Ceza Genel Kurulunun 03.07.2001 gün 132-155 ve 16.09.2014 gün 328-386 sayılı kararlarında da; “Allah belanı versin” sözlerinin beddua niteliğinde, nezaket dışı, kaba ve rahatsız edici bir söz olduğuna işaret edilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında uyuşmazlık konusu değerlendirildiğinde;

… tarafından yapılan infaz koruma memurluğu mülakat sınavına katılan oğlunun mülakatı geçememesi üzerine sanığın, Adalet Bakanlığı’na hitaben yazdığı dilekçedeki “… mülakat imtihanında yapılan haksızlığı yapanın Allah belasını versin, çoluk çocuğu hayır görmesin, ömür boyu sürünsün, … adalet bu ise adalet olmaz olsun, adaleti böyle kullananın Allah belasını versin, haksızlık yapanları kahretsin, ömür boyu sürüm sürüm sürünsün, mazlumların haklarını ondan alsın, … çocuğumun hakkını yiyenlerin en büyük musibetler başına ve çocuklarına gelsin, …” şeklindeki ifadeleri, beddua niteliğinde, nezaket dışı, kaba ve rahatsız edici sözler ise de, komisyon üyelerinin onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnadı içermemesi ve sövme fiilini de oluşturmaması nedeniyle hakaret suçunun kanuni unsurlarının gerçekleşmediği kabul edilmelidir.

Bu itibarla; haklı nedene dayanmayan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının reddine karar verilmelidir.

Çoğunluk görüşüne katılmayan Genel Kurul Üyesi …; “Bilgiye ve düşüncelere erişim özgürlüğü ile bunları yayma özgürlüğü AİHS göre ifade özgürlüğünün iki unsurunu teşkil eder. AİHS’nin 10 uncu maddesine göre; ‘Herkes, görüşlerini açıklama ve anlatım özgürlüğüne sahiptir. Bu hak, kanaat özgürlüğünü, kamu otoritelerinin müdahalesi olmaksızın haber veya fikir alma ve verme özgürlüğünü de içermektedir. Kullanılması ödev ve sorumluluk yükleyen bu özgürlükler, demokratik bir toplumda, zorunlu tedbirler niteliğinde olarak, ulusal güvenliğin, ülke bütünlüğünün veya kamu güvenliğinin korunması, asayişsizliğin veya suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın, başkalarının ün ve haklarının korunması, gizli kalması gereken haberlerin yayılmasına engel olunması veya yargı organının otorite ve tarafsızlığının sağlanması için kanunla öngörülen bazı usullere, şartlara, sınırlandırmalara ve yaptırımlara bağlanabilecektir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, demokratik toplumların ilerlemesi ve bireylerin gelişimi için ifade özgürlüğünün temel koşul olduğunu kabul etmiş ise de, yine Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinden ve Mahkeme içtihatlarından bu özgürlüğün sınırsız olmadığını ifade etmektedir. Ancak öngörülen kısıtlamalar sıkı bir denetime tabi tutularak, bunların sınırları da bazı ilkelerle ortaya konulmuştur.

İfade özgürlüğünün korunması gereken mahremiyet ve itibarın korunması sorunu karşısında, bir takım sınırlamalar yapabilecekleri konusunda akit devletlere imkan vermektedir.

Şunu da ifade etmek gerekir ki politik düşüncelerin açıklanması diğerlerine göre daha geniş koruma alanı bulmaktadır. Bu nedenle siyasi partiler ve üyeleri için bu durum daha önemli olmaktadır.

İfade özgürlüğü aynı zamanda eleştiri hakkının kullanılmasını da içermekte, bütün temel hak ve özgürlüklerde olduğu gibi eleştiri hakkının kullanılmasında da sınırlamaların olabileceğini kabul edilmektedir.

Eleştirilerde ifade edilen sözler ve eleştirilen olaylar ve olgular arasında bir nedensellik bağı bulunmalı, fikri bağlamda tamamen kopuk anlaşılmaz kaba açıklamaların eleştiri kapsamında değerlendirilmesi söz konusu olmamaktadır.

Eleştiri hakkını kullanan kişinin ‘tahkir ve tezyif’ kastıyla hareket etmesi tek başına yeterli olmayıp hareketin aynı zamanda bu sonucu doğuracak biçimde eleştiri sınırlarını aşmaması gerekmektedir. Eleştiri haklı ve doğru olsa bile kişinin düşüncelerini ifade ederken konuyla ilgisi olmayan aşağılayıcı küçük düşürücü kaba sözcükleri kullanmış olması ya da tasvirleri yapmış olması halinde eleştiri sınırları aşılmış olacaktır.

Demokratik bir toplumda, aşağılayıcı olmamak kaydıyla, özellikle siyasetçilere yönelik neredeyse sınırsız bir eleştiri olanağı vardır. AİHM Lingens-Avusturya kararında; ‘ifade özgürlüğünün sadece lehte olduğu kabul edilen veya zararsız veya ilgilenmeye değmez görülen haber ve düşüncelere değil, aynı zamanda aleyhte olan, çarpıcı gelen veya rahatsız eden nitelikte olanlara da uygulanacağını, bunun demokratik toplumun olmazsa olmaz unsurları olan çoğulculuk, hoşgörü ve açık fikirliliğin bir gereği olduğunu’ vurgulamıştır. Ayrıca, politikacılara yönelik kabul edilebilir eleştiri sınırının daha geniş olması gerektiğini de ifade etmiştir.

AİHM Castells-İspanya kararında ise, ‘Hükümeti eleştirmenin hoşgörülebilir sınırları, şahısları, hatta politikacıları eleştiri sınırından daha geniştir. Demokratik bir sistemde hükümetin eylemleri ve ihmalleri, sadece yasama ve yargılama organlarının değil, basının ve kamuoyunun da yakından incelemesine tabidir’ demektedir. Aynı kararda, hükümetlerin kendisine yönelik haksız saldırılara karşı cevap verebilecek birçok mecra olduğu için, yargıya başvurma seçeneğini daha az kullanması gerektiği de belirtilmektedir

AİHM Oberschlick ve Lingens davalarında, kişilerin görüşlerinin dile getirildiği eleştirilerde, kişilere ispat külfeti yüklemenin ifade özgürlüğüne aykırı olduğunu söylemiştir.

Her ne kadar AİHM kamu görevini yerine getiren görevlilerin görevlerini yerine getirirken icra ettikleri eylem ve sözlerine yöneltilen eleştirilere karşı daha fazla hoşgörülü olmasını gerektiğini belirtmekte ise de, bu kararlar incelendiğinde taraf olan görevlilerin siyasal yapı içinde görev yapan kişiler olduğu yargı görevini ifade eden görevlilere karşı bu anlayışın daha dar yorumlandığı anlaşılmaktadır.

Barfod/Danimarka 22.2.1989 kararında ‘Devletin hakimlerinin saygınlığı ve haysiyetlerinin korunması ile yükümlü olduğundan’ bahisle şikayetçilerin cezalandırılmasında sözleşmeye aykırılık bulmamıştır

Mahkeme 26.4.1995 tarihli (A serisi no: 313) ‘Prager ve Oberschlick/Avusturya’ kararında da benzer şekilde ‘birkaç hakim hakkında yapılan eleştirilerin hakaret oluşturduğu gerekçesiyle yayının nüshalarının toplattırılması ve sorumlularının cezalandırılmasında ifade özgürlüğünün ihlal edilmediğine karar vermiştir.

24.02.1997 tarihli ‘De Haes ve Gijsels/Belçika’ kararı da yargı mensuplarının şöhret ve haklarını ve yargı gücünün otoritesini koruma yararı ile basın özgürlüğünü koruma yararı arasında bir denge sağlama gerekliliğini Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin gündemine getirmiştir. Bu davada Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yargı mensuplarının kamunun güvenine sahip olması gerektiğine ve dolayısıyla olgusal temelden yoksun, yıkıcı saldırılardan korunmalarının gerekli olduğunu saptamıştır. Ayrıca yargıçların mesleki olarak kamu önünde konuşmama gibi bir sorumlulukları da olduğundan, yöneltilen saldırılara, örneğin politikacılar gibi cevap vermeleri mümkün olmadığını ifade etmiştir.

Skalka/Polonya davasında (No: 3692, Başvuru No: 43425/98, K.T: 27.05.2003, (prg. 34-43) AİHM’ye göre, ‘Adaletin güvencesi olan ve hukukun üstünlüğü ile yönetilen bir devlette temel bir işlevi olan mahkemelerin çalışmaları, kamunun güvenine sahip olmalarını gerektirir. Bu nedenle mahkemeler, temelsiz saldırılara karşı korunmalıdır Mahkemeler, diğer bütün kamu kurumları gibi, eleştiriden ve denetimden muaf değildirler. Özgürlüğü kısıtlanan kişiler de, bu alanda toplumun diğer bütün üyeleriyle aynı haklardan yararlanırlar. Ancak eleştiri ve aşağılama arasında açık bir ayrım yapılmalıdır. Bir ifade açıklamasının tek amacı bir mahkemeyi veya o mahkeme üyelerini aşağılamak ise, uygun bir cezalandırma, ilke olarak Sözleşme’nin 10/2. fıkrasını ihlal etmeyecektir.

İncelenen dosyada sanığın oğlunun memurluk için başvurusu üzerine mülakat sonrası elenmesi sonucunda Adalet Bakanlığına hitaben yazmış olduğu dilekçedeki sözlerin nezaket dışına taştığı görevlilerin onur, şeref ve saygınlığını rencide edici boyuta ulaştığı eleştiri sınırlarını aştığı, yazılı olarak ifade edilen sözlerin, bedduanın ötesinde eleştirilen olaylar ve olgular arasında bir nedensellik bağı bulunmadığı fikri bağlamda tamamen kopuk anlaşılmaz kaba ve Kurulu aşağılayıcı tahkir edici açıklamalar olduğu, bu nedenle itirazın kabul edilmesi gerektiği’ düşüncesiyle,

Çoğunluk görüşüne katılmayan diğer iki Ceza Genel Kurulu Üyesi de; “suçun unsurlarının oluşması nedeniyle itirazın kabul edilmesi gerektiği görüşüyle” karşı oy kullanmışlardır.

SONUÇ :

Açıklanan nedenlerle,

1- Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının REDDİNE,

2- Dosyanın mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 31.01.2017 tarihinde yapılan müzakerede oyçokluğuyla karar verildi. 

T.C. YARGITAY 17. CEZA DAİRESİ

2020/6785 E. 

2020/6856 K.

30.06.2020 T.

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇLAR : Konut dokunulmazlığının ihlali, cinsel taciz, basit yaralama
HÜKÜM : Beraat

Yerel mahkemece sanık hakkında verilen hükümler temyiz edilmekle, başvuruların süresi ve kararların niteliği ile suçların tarihine göre dosya görüşüldü:

I-Katılan sanık … hakkında yaralama suçundan verilen hükmün temyiz incelemesinde:

Dosya ve duruşma tutanakları içeriğine, toplanıp karar yerinde incelenerek tartışılan elverişli kanıtlara, gerekçeye ve hakimin takdirine göre, katılan sanık …’in temyiz nedenleri yerinde görülmemiş olduğundan reddiyle, usul ve kanuna uygun bulunan hükmün tebliğnameye uygun olarak ONANMASINA,

II-Katılan sanık … hakkında cinsel taciz ve konut dokunulmazlığının ihlali suçundan verilen hükümlerin temyiz incelemesinde:

1-Katılan sanık …’in katılanın evinin kapısını tekmelemesi ve “Seni yapmadan gitmem, aç kapıyı orospu, seni yapmadan gitmeyeceğim” demesi şeklinde gerçekleşen eyleminin TCK’nun 105. maddesinde tanımlı suçu oluşturacağı gözetilmeksizin yazılı şekilde sanığın beraatine karar verilmesi,

2-Katılan sanık …’in katılanın evinin bulunduğu binada “Ortak alan” tabir edilen daire kapısı önlerine girmesi şeklinde gerçekleşen eyleminde konut dokunulmazlığının ihlali suçunun tamamlandığı gözetilmeden TCK’nun 35. maddesinin uygulanması sureti ile eksik ceza tayini,

3-Anayasa Mahkemesinin 24/11/2015 gün ve 29542 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 08/10/2015 tarih, 2014/140 Esas ve 2015/85 sayılı iptal kararı doğrultusunda TCK’nun 53. maddesindeki hak yoksunluklarının yeniden değerlendirilmesinde zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, katılan sanıklar …, … vekilinin ve o yer Cumhuriyet Savcısının temyiz nedenleri bu bakımdan yerinde görülmüş olduğundan, hükümlerin açıklanan nedenlerle tebliğnameye uygun olarak BOZULMASINA, 30.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi. 

YARGITAY 4. CEZA DAİRESİ

2020/25432 E. 

2022/18406 K.

28.09.2022 T.

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇLAR : Trafik güvenliğini tehlikeye sokma, tehdit
HÜKÜMLER : Mahkumiyet

KARAR
Yerel Mahkemece verilen hükümler temyiz edilmekle, başvurunun süresi, kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya görüşüldü.
Temyiz isteğinin reddi nedenleri bulunmadığından işin esasına geçildi.
Vicdani kanının oluştuğu duruşma sürecini yansıtan tutanaklar, belgeler ve gerekçe içeriğine göre yapılan incelemede başkaca nedenler yerinde görülmemiştir.

Ancak;
1- Sanığın alkollü bir şekilde aracıyla seyir halinde iken müştekilerin aracına çarpması sonucu kazaya sebebiyet verdiği ve yanında kurt köpeği olduğu halde müştekilere yönelik “elimdeki köpeği bırakır sizi ısırttırırım, benim arabamı yaptıracaksınız” dediğinin anlaşılması karşısında, sanığın eyleminin TCK’nın 106/2-a. madde ve fıkrası kapsamında kaldığı gözetilmeden, hatalı değerlendirmeyle aynı Kanunun 106/1-1.madde ve fıkrası uyarınca hüküm kurulması,

2- Kabule göre de;
17/10/2019 gün ve 7188 sayılı Kanun’un 24. maddesiyle değişik CMK’nın 251. maddesinde Basit Yargılama Usulü düzenlenmiş olup, bu düzenlemenin uygulanmasıyla ilgili olarak, CMK’ya 7188 sayılı Kanunla eklenen geçici 5. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde yer alan “hükme bağlanmış” ibaresinin Anayasa Mahkemesi’nin 14/01/2021 tarihli ve 2020/81 esas, 2021/4 sayılı kararıyla “basit yargılama usulü” yönünden Anayasa’nın 38. maddesine aykırı görülerek iptaline karar verilmesi karşısında, temyiz incelemesi yapılan ve CMK’nın 251/1. maddesi kapsamına giren suçlar yönünden; Anayasa’nın 38. maddesi ile 5237 sayılı TCK’nın 7 ve 5271 sayılı CMK’nın 251 vd. maddeleri gereğince yeniden değerlendirme yapılması zorunluluğu, Kanuna aykırı ve sanık …’nın temyiz nedenleri yerinde görüldüğünden, tebliğnameye uygun olarak HÜKÜMLERİN BOZULMASINA, yeniden hüküm kurulurken 5320 sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince yürürlükte olan 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesi uyarınca cezayı aleyhe değiştirme yasağının gözetilmesine, yargılamanın bozma öncesi aşamadan başlayarak sürdürülüp sonuçlandırılmak üzere dosyanın esas/hüküm mahkemesine gönderilmesine, 28/09/2022 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Silah kavramı Türk Ceza Kanunu’nun 6/1-f maddesinde düzenlenmiş olup, köpeğin silah kapsamında olup olmayacağı, 4. alt bent kapsamında incelenerek değerlendirilmelidir. Bu bende göre “saldırı ve savunma amacıyla yapılmış olmasa bile, fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeyler” silah kapsamında sayılmaktadır. Terlik, taş, bardak, kül tablası, kemer, şişe, sandalye, kürek, oklava, tırnak çakısı, süpürge sapı gibi cisimler, bu bendin örnekleri olup, kullanıldığı suç ve kullanılma biçimine göre silah olarak kabul edilmelidir.

Bir canlı türü olan hayvan, dolayısıyla köpek, cisim veya şey değil, bir canlıdır, dolayısıyla silah olarak kabul edilmemelidir.

Köpeğin, dava konusu olaydaki gibi suçta kullanılması halinde, suçun nitelikli hali oluşmamakla birlikte, temel ceza belirlenirken, alt sınırdan uzaklaşılmalı ve buna gerekçe olarak kabul edilmelidir.

Bu nedenle, dava konusu olayda sanığın eyleminin, silahla tehdit suçunu oluşturacağı gerekçesi ile mahkeme kararının bozulması yönündeki (1 no’lu bozma kararı) sayın çoğunluk görüşüne katılmıyoruz. 

YARGITAY 12. CEZA DAİRESİ

2019/2121 E. 

2019/5170 K.

17.04.2019 T.

“İçtihat Metni”

Mahkemesi : Sulh Ceza Hâkimliği

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçundan şüpheli … hakkında yapılan soruşturma sonucunda Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 11.10.2018 tarihli ve 2018/12215 soruşturma, 2018/9079 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Karşıyaka 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 08.11.2018 tarihli ve 2018/2461 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,

Somut olayda, “müşteki ile şüphelinin arasındaki ihtilafa konu olan 35 FM 755 plakalı aracın mülkiyeti konusunda anlaşmazlık bulunduğu gibi halen evliliklerinin de devam ettiği, dolayısıyla bu süreç içerisinde müştekinin eşinin yanında özel hayatın söz konusu olamayacağından” bahisle Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şüpheli ile müşteki arasında İzmir 14. Aile Mahkemesi 2018/257 esas sayılı görülmekte olan boşanma davasının bulunduğu anlaşılmakla, anılan dava dosyanın soruşturma dosyası arasına alınıp incelendikten sonra, ayrıca 14.06.2018 tarihli tutanağa göre üzerinde takip cihazı ile kayıt cihazı bulunduğu tespit edilen …. plakalı aracın tescil kaydının temini ile aracın kime ait olduğu, suç tarihinden önce ve sonra fiilen kimin kullanımında olduğu belirlenerek, gerektiğinde tescil kaydına göre araç sahibi görünen kişi dinlenilmek suretiyle şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya ve değerlendirmeye dayalı verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik yapılan itirazın belirtilen gerekçelerle kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığının 30.01.2019 tarihli ve 94660652-105-34-16546-2018-Kyb sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 11.02.2019 tarihli ve 2019/13302 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve soruşturma evrakı tevdi kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Özel hayat; kişinin sadece gözlerden uzakta, başkalarıyla paylaşmadığı, kapalı kapılar ardında, dört duvar arasındaki yaşantısı ve mahremiyetinden ibaret değil, herkesin bilmediği veya bilmemesi gereken, istenildiğinde başka kişilere açıklanabilen, tamamen kişiye özel hayat olayları ve bilgilerin tamamını içerir. Bu nedenle, kamuya açık alanda bulunulması, bu alandaki her görüntü veya sesin dinlenilmesine, izlenilmesine, kaydedilmesine, sürekli ve izinsiz olarak elde bulundurulmasına rıza gösterildiği anlamına gelmez. Kamuya açık alanda bulunulduğunda dahi, “kalabalığın içinde dikkat çekmezlik, tanınmazlık, bilinmezlik” prensibi geçerli olup, kamuya açık alandaki kişinin, gün içerisinde yaptıkları, gittiği yerler, kiminle niçin, nasıl, nerede ve ne zaman görüştüğü gibi hususları tespit etmek amacıyla sürekli denetim ve gözetim altına alınması sonucu elde edilmiş bilgileri ya da onun başkalarınca görülmesi ve bilinmesini istemeyeceği, özel yaşam alanına girdiğinde şüphe bulunmayan faaliyetleri özel hayat kavramı kapsamına dahildir; ancak, süreklilik içermeyen ve özel yaşam alanına dahil olmayan olay ve bilgiler ise bu kapsamda değerlendirilemez. Sonuç olarak, bir olay ya da bilginin, özel hayat kavramı kapsamına girip girmediği belirlenirken, kişinin toplum içindeki konumu, mesleği, görevi, kamuoyu tarafından tanınıp tanınmadığı, dışa yansıyan davranışları, rıza ve öngörüleri, içinde bulunduğu fiziki çevrenin özellikleri, sosyal ilişkileri, müdahalenin derecesi gibi ölçütler göz önüne alınmalıdır.

Kişiye bağlı ve onun kişisel gelişimiyle ilgili olan özel hayatın gizliliği hakkı, evlilikle tamamen ortadan kalkmaz. Tarafların evli olmaları ve aynı konutu paylaşmalarından dolayı birbirlerinin kişisel eşyalarına ve özel yaşam alanına giren hususlara kolayca ulaşabilme imkanına sahip bulunmaları, eşlerin hiçbir sınır olmaksızın birbirlerini sürekli gözetleyebileceği ve denetleyebileceği şeklinde yorumlanamaz.

Ancak, kişinin, bir daha kanıt elde etme olanağının bulunmadığı ve yetkili makamlara başvurma imkanının olmadığı ani gelişen durumlarda, örneğin; kendisine karşı işlenmekte olan (cinsel saldırı, hakaret, tehdit, iftira veya şantaj gibi) bir suç söz konusu olduğunda ya da kendisine veya aile birliğine yönelen, onurunu zedeleyen, haksız bir saldırıyı önlemek için, kaybolma olasılığı bulunan kanıtların kaybolmasını engelleyip, yetkili makamlara sunarak güvence altına almak amacıyla, saldırıyı gerçekleştiren tarafın bilgisi ve rızası dışında, özel hayata ait bilgileri okuma, konuşma ve haberleşme içeriklerini veya özel hayata ilişkin ses ve görüntüleri dinleme, izleme ya da kaydetme, kişisel verileri kaydetme, ele geçirme ve yayma eylemlerinin hukuka aykırı olduğunu kabul etmek mümkün olmadığı gibi, esasen bu hallerde kişinin hukuka aykırı hareket ettiği bilinciyle davrandığından da söz edilemez.

Bu açıklamalar ışığında incelenen dosya kapsamına göre; resmi nikahlı eşi olan şüphelinin 7 aydır ayrı yaşamalarına ve boşanma aşamasında olmalarına rağmen gittiği yerlerden ve yaptığı işlerden haberdar olmasından dolayı kuşkulanan şikayetçinin, kız kardeşinin eşi adına kayıtlı olup, kredi borcunun kendisi tarafından ödenmesi nedeniyle sahibi olduğunu beyan ettiği ve kullanmakta olduğu …. plakalı aracın sağ ön yolcu kısmının torpido alt kısmına kayıt cihazı ve ayrıca GPRS yerleştirildiğini fark edip, şikayetçi olması üzerine başlatılan adli soruşturma kapsamında, şüphelinin kolluk görevlilerince alınan; “… plaka sayılı araç bana aittir, bu aracın indiriminden faydalanmak için araç ruhsatı bacanağımın üzerine yapılmıştır, benim müdürlüğünü yaptığım taşıma şirketinin benzin istasyonları ile anlaşmaları vardır, bu aracımızın da bu anlaşmalardan yaralanması için araca araç tanıma sistemi taktırdım, bu araç tanıma sistemi takılan araçlara şirket uygulaması gereği Gprs cihazı takılmaktadır, eşim ile aramızda sorun başlayıp boşanma aşamasına gelince ben eşimden parasını ödediğim bana ait olan aracı istediysem de eşim getirmedi. Araç içerisinde bulunan ses ve görüntü cihazı ile bir alakam yoktur, kimin tarafından ne amaçla takıldığından da haberim yoktur.” biçimindeki ifadesini müteakip, Karşıyaka Cumhuriyet Başsavcılığınca, “Resmi nikahla evli oldukları anlaşılan müşteki ile şüphelinin arasındaki ihtilafa konu olan …. plakalı aracın mülkiyeti konusunda anlaşmazlık bulunduğu gibi halen evliliklerinin de devam ettiği, dolayısıyla bu süreç içerisinde müştekinin eşinin yanında özel hayatın söz konusu olamayacağı” gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şüpheli ile şikayetçi arasında İzmir 14. Aile Mahkemesinin 2018/257 esasına kayden görülmekte olan boşanma davası bulunduğu gibi, iddia olunan suç tarihinde tarafların fiilen ayrı yaşadıkları da anlaşılmakla, özel hayatın gizliliği hakkının evlilikle tamamen ortadan kalkmadığı nazara alınarak, anılan boşanma dosyası soruşturma dosyası arasına alınıp incelenerek, 14.06.2018 tarihli tutanağa göre üzerinde takip cihazı ile kayıt cihazı bulunduğu tespit edilen …. plakalı aracın tescil kaydının temini ile aracın kime ait olduğu, iddia olunan suç tarihinden önce ve sonra fiilen kimin kullanımında olduğu, kayıt cihazının kim ve kimler tarafından hangi tarihte araca yerleştirildiği araştırılıp, gerektiğinde tescil kaydına göre araç sahibi görünen kişi de dinlenilmek suretiyle toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek, iddia ve savunmanın doğruluk derecesi açıklığa kavuşturulduktan sonra şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya ve yasal olmayan gerekçeye dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın belirtilen gerekçelerle kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle;

Kanun yararına bozma talebine dayanılarak düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına nazaran yerinde görüldüğünden, Karşıyaka 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 08.11.2018 tarihli ve 2018/2461 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309. maddesi uyarınca isteme uygun olarak BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde Sulh Ceza Hâkimliğince yapılmasına, dosyanın mahalline gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.04.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. 

YARGITAY 2. CEZA DAİRESİ

2019/11573 E. 

2019/13484 K.

MAHKEMESİ :Asliye Ceza Mahkemesi
SUÇ : Hırsızlık, başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanma
HÜKÜM : Mahkumiyet

Dosya incelenerek gereği düşünüldü;
5237 sayılı TCK’nın 53. maddesinin bazı bölümlerinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesi’nin 24.11.2015 tarihinde yürürlüğe giren 08.10.2015 gün ve 2014/140 E., 2015/85 K. sayılı kararı da nazara alınarak bu maddede öngörülen hak yoksunluklarının uygulanmasının infaz aşamasında gözetilmesi mümkün görülmüştür.

I- Sanık hakkında başkasına ait kimlik veya kimlik bilgilerini kullanma suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;
Yapılan duruşmaya, toplanan delillere, gerekçeye, hakimin kanaat ve takdirine göre temyiz itirazları yerinde olmadığından reddiyle hükmün istem gibi ONANMASINA,

II- Sanık hakkında hırsızlık suçundan kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde;

Katılan …’un aşamalardaki beyanlarına göre hırsızlık eyleminin iş yeri içinde bulunan telefonun çalınması şeklinde gerçekleşmesi nedeniyle sanığın eyleminin TCK’nın 142/1-b maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunu oluşturduğu ve TCK’nın 142/1-b maddesinin uzlaşma kapsamında bulunmadığı anlaşılmakla tebliğnamedeki bozma düşüncesine iştirak edilmemiş,dosya içeriğine göre diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. Ancak;

1- Tüm dosya içeriğine göre; katılan …’a ait iş yerinde masanın üzerinde bulunan suça konu cep telefonunun çalınması şeklindeki eylemin TCK’nın 142/1-b. maddesinde düzenlenen “bina veya eklentileri içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık” suçunu oluşturduğu gözetilmeden, sanık hakkında katılana yönelik eylem bakımından aynı Kanun’un 141/1.maddesi ile uygulama yapılması,

2- Katılan …’un soruşturma evresinde ve katılan …’in kimlik bilgilerini kullanması nedeniyle Kadıköy 1. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/1160-2011/716 esas sayılı dosyasında dinlenen katılan …’un alınan ifadesine göre sanığın iş yerinden cep telefonu çalıp kaçması akabinde katılanın sanığın peşinden koşarak yakaladığının anlaşılması karşısında eylemin teşebbüs aşamasında kaldığı gözetilerek sanık hakkında 5237 sayılı TCK’nın 35. maddesinin uygulanması gerektiği halde yazılı şekilde tamamlanmış suçtan hüküm kurulması,

Bozmayı gerektirmiş, sanığın temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan hükmün bu sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sonrası kurulacak hükümde 1412 sayılı CMUK’nın 326/son maddesinin gözetilmesine, 17/09/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. 

T.C. Yargıtay 9. Ceza Dairesi

2020/2015 E. , 2020/177 K. , 01.06.2020 T.

Mahkemesi :Asliye Ceza Mahkemesi

Suç : Tefecilik yapmak

Hüküm : TCK’nın 241/1, 43/1, 62/1, 52/2-4 maddeleri gereğince 2 yıl 1 ay hapis ve 2.500 TL adli para cezası, hak yoksunluğu

Mahalli mahkemece verilen hüküm temyiz edilmekle dosya incelenerek gereği düşünüldü:

1-Tefecilik suçunda suç tarihinin kazanç elde etmek için ödünç paranın verildiği tarih, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği gün olduğu Dairemizce de benimsenen Ceza Genel Kurulunun 12/05/2015 tarihli ve 2014/4655 Esas, 2015/152 sayılı Kararında da açıklandığı üzere, değişik zamanlarda birden fazla kişiye kazanç karşılığı ödünç para verilmesi halinde zincirleme tefecilik suçunun oluşacağı nazara alındığında; UYAP kayıtlarına göre sanık … hakkında tefecilik suçundan birden çok dosyada karar verildiğinin anlaşılması karşısında, anılan davaların akıbetinin araştırılması, derdest ise bu dava ile birleştirilmesi, karar verilmiş ve kesinleşmiş ise onaylı örneklerinin getirtilerek incelenmesinden sonra suç ve iddianame tarihlerine göre eylemler arasında hukuki kesintinin oluşup oluşmadığının ve zincirleme suç hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağının saptanması, zincirleme suç hükümlerinin uygulanması gerektiğinin belirlenmesi halinde sanığa TCK’nın 241. maddesi gereğince verilecek cezadan aynı Kanunun 43. maddesi uyarınca artırım yapıldıktan sonra kesinleşen davada verilen cezanın mahsubu ile oluşur ise aradaki fark kadar cezaya hükmedilmesi, hukuki kesintinin gerçekleşmesi halinde ise ayrı ceza verilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik inceleme ile yazılı şekilde sanığın mahkumiyetine karar verilmesi,

2-Kabule göre de;

a-CMK’nın 226/1. maddesine aykırı biçimde iddianamede yer almadığı ve savunmasının alındığı sırada adli sicil kaydı kendisine okunmadığı, ek savunma hakkı tanınmadığı halde sanık hakkında TCK’nın 43. maddesinin uygulanması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

b-Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 19/06/2007 tarihli ve 2007/10-108 Esas, 2007/152 Karar sayılı ilamında belirtildiği gibi yasa koyucunun ayrıca adli para cezası öngördüğü suçlarda, hapis cezasının alt sınırdan tayini halinde mutlak surette adli para cezasının da alt sınırdan tayini gerektiği yönünde bir zorunluluk bulunmamakta ise de yeterli ve yasal gerekçe gösterilmeksizin adli para cezasının alt sınırın üzerinde 100 gün olarak belirlenmesi,

c-Sanık hakkında TCK’nın 43. maddesi gereğince hükmolunan hapis cezası 1/4 oranında arttırılarak tayin edildiği halde, adli para cezasının 1/2 oranında arttırılarak ve devamındaki uygulamanın da bunun üzerinden yapılıp hükümde çelişki kurularak ceza tayini,

d-Anayasa Mahkemesinin 24/11/2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 2014/140 Esas, 2015/85 sayılı TCK’nın 53. maddesinde yer alan bazı ibarelerin iptaline ilişkin Kararının değerlendirilmesi lüzumu,

e-Sanık hakkında tefecilik suçundan mahkumiyet hükmü kurulmasına rağmen kamu davasında kendisini vekille temsil ettiren katılan Hazine lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince maktu vekalet ücretine hükmedilmemesi,

f-Katılanın gerekçeli kararda gösterilmemesi,

Kanuna aykırı, sanık müdafiinin ve katılan Hazine vekilinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi de gözetilerek CMUK’nın 321. maddesi uyarınca hükmün BOZULMASINA, 01.06.2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

T.C. Yargıtay 12. Ceza Dairesi        

2017/11234 E. , 2018/851 K. , 24.01.2018 T.

Mahkemesi :Sulh Ceza Hâkimliği

Taksirle bir kişinin yaralanmasına neden olma suçundan şüpheli … hakkında yürütülen soruşturma evresi sonucunda, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca verilen 09/03/2016 tarihli ve 2015/2689 soruşturma, 2016/4108 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itirazın reddine dair mercii Denizli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04/05/2016 tarihli ve 2016/1214 değişik iş sayılı kararını kapsayan dosya incelendi.

Dosya kapsamına göre, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca, girişilen tahkikat sonucunda, müştekinin sağ testisinde fonksiyon kaybı oluşmasında, şüpheli cerrahi uzmanı hekim …’nin kusurunun olmadığının belirlendiği, bu nedenle üzerine atılı taksirle yaralamaya neden olma suçunun unsuları itibariyle oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, tespite konu söz konusu Adli Tıp Kurumunun 02/12/2015 tarihli raporunda “dosyada fıtık ameliyatı öncesinde testislerinin durumunu belirten herhangi bir tıbbi belge bulunmadığı, dolayısıyla mevcut olduğu bildirilen testis atrofisi ile şikayet konusu fıtık ameliyatı arasında tıbben illiyet bağı kurulmasına yeter ölçüde tıbbi veri bulunmadığının” belirtildiği oysaki müştekinin beyanlarında ameliyatından kısa süre önce … Devlet Hastanesinde muayene olduğunu ve ilk teşhisinde orada konulduğunu belirtmesine ve Acıpayam Cumhuriyet Başsavcılığına hitaben verdiği 23/01/2015 tarihli dilekçesinde de bu belgelerin istenilmesinin talep edilmesine karşın savcılık tarafından dosyaya getirtilmediği anlaşılmakla, ilgili muayene evraklarının getirtilerek dosyanın Adli Tıp Kurumuna gönderilerek kusur durumuna yönelik yeniden bir rapor aldırılarak sonucuna gore bir karar verilmesi gerekirken eksik soruşturmaya dayalı olarak kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, ortada 5271 sayılı Kanun’a uygun bir soruşturmanın bulunmadığı bir durumda, anılan Kanun’un 160. maddesi ve diğer maddeleri uyarınca soruşturma yapılmasını sağlamak maksadıyla merciince itirazın kabul edilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmediğinden bahisle CMK’nın 309.maddesi uyarınca anılan kararın bozulması lüzumu Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nün 09/11/2017 gün ve 94660652-105-20-6379-2017 sayılı kanun yararına bozma talebine atfen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 16/11/2017 gün ve 2017/63994 sayılı tebliğnamesi ile daireye ihbar ve dava evrakı tevdi kılınmakla;

Dosya incelenerek gereği düşünüldü:

Kanun yararına bozma talebine atfen düzenlenen tebliğnamedeki bozma isteği incelenen dosya kapsamına göre yerinde görüldüğünden, Denizli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 04/05/2016 tarihli ve 2016/1214 değişik iş sayılı kararının CMK’nın 309. maddesi uyarınca BOZULMASINA, müteakip işlemlerin mahallinde yapılmasına, dosyanın gereği için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24/01/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

T.C. Yargıtay 14. Ceza Dairesi        

2016/993 E.  ,  2019/13661 K. , 26.12.2019 T.

1-MAHKEMESİ : Sincan 5. Asliye Ceza Mahkemesi

2-MAHKEMESİ : Ankara Batı 5. Asliye Ceza Mahkemesi

SUÇ : Cinsel saldırı

HÜKÜM : Cinsel saldırı suçundan mahkumiyet, sarkıntılık suretiyle cinsel saldırı suçundan mahkumiyet

İlk derece mahkemesince verilen hükümler temyiz edilmekle başvurunun muhtevası ve inceleme tarihine kadar getirilen kanuni düzenlemeler nazara alınarak dosya tetkik edildi.

Sanık hakkında 08.11.2012 tarihli iddianameyle mağdure …’e yönelik eylemi nedeniyle 5237 sayılı, TCK’nın 102/1,53/1. maddeleri gereğince cezalandırılması talebiyle cinsel saldırı suçundan kamu davası açıldığı, Sincan 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.07.2013 gün ve 2012/552 Esas, 2013/444 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda, sanığın aynı Kanunun 102/1, 62, 53. maddeleri uyarınca 2 yıl 6 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına dair kurulan hükmün sanık müdafisi tarafından temyiz edilmesi üzerine dosyanın gönderildiği Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 26.08.2015 günlü, 14-2013-313036 sayılı yazısı ile 6545 sayılı Kanunla TCK’nın 102/1. maddesinde değişiklik yapıldığı gerekçesiyle uyarlama yapılması amacıyla dosyanın iade edildiği, HSK kararıyla Ankara Batı 5. Asliye Ceza Mahkemesine dönüşen mahkemenin hüküm kurmak suretiyle el çektiği dosyayı kanuna aykırı şekilde yeniden ele alarak yaptığı yargılama sonucunda verdiği 27.10.2015 gün ve 2015/656 Esas, 2015/701 sayılı kararıyla sarkıntılık suretiyle cinsel saldırı suçundan mahkumiyetine dair kurduğu hükmün sanık müdafisince temyiz edildiği anlaşılmakla, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun değişikliği nedeniyle dosyayı iade yetkisinin bulunmaması karşısında, Ankara Batı 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 27.10.2015 gün ve 2015/656 Esas, 2015/701 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama ile kurulan hükmün hukuki değerden yoksun olup yok hükmünde bulunduğunun kabulüyle sanık müdafisinin Sincan 5. Asliye Ceza Mahkemesinin 04.07.2013 gün ve 2012/552 Esas, 2013/444 Karar sayılı dosyasında kurulan hükme yönelik temyiz isteminin incelenmesinde gereği görüşüldü:

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin soruşturma ve kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya içeriğine göre yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddine,

Ancak; 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun tanımlar başlıklı 6. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; ”Ceza kanunlarının uygulanmasında, çocuk deyiminden; henüz on sekiz yaşını doldurmamış kişinin” anlaşılacağı,

5395 sayılı Çocuk Koruma Kanununun tanımlar başlıklı 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; ”Bu kanunun uygulamasında çocuk; daha erken yaşta ergin olsa bile, onsekiz yaşını doldurmamış kişiyi” ifade ettiği,
Belirtilmiştir.

5237 sayılı TCK’nın 6 ve 5395 sayılı ÇKK’nın 3. maddeleri karşısında; suçun mağdurunun onsekiz yaşını bitirmemiş olması durumunda, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca herhangi bir sebeple onsekiz yaşından önce ergin olsa dahi ceza hukuku bakımından çocuk olarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu sebeple evlenmeyle veya mahkeme kararıyla ergin olsa bile, on sekiz yaşını doldurmamış mağdura karşı gerçekleştirilen eylemler çocuğun cinsel istismarı suçunu oluşturacaktır.

Somut olayda suç tarihinde 17 yıl 10 aylık olup evli olan mağdureye karşı işlenen suçun 5237 sayılı TCK’daki karşılığının 103. madde olduğu gözetilmeden yazılı şekilde 102. madde ile hüküm kurulması,

Kabule göre de;Hükümden sonra 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanunun 58, 59, 60 ve 61. maddeleri ile 5237 sayılı Kanunun 102, 103, 104 ve 105. maddelerinde yer alan cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçların yeniden düzenlendiğinin ve mevcut haliyle sanığın cinsel içerikli konuşma sırasında mağdurenin saçını okşaması şeklindeki eyleminin ani ve kesintili şekilde gerçekleşip, süreklilik arz etmemesi nedeniyle sarkıntılık düzeyinde kaldığının anlaşılması karşısında, 5237 sayılı TCK’nın 7/2. madde-fıkrasındaki “Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur” hükmü gözetilerek lehe olan hükmün, önceki ve sonraki kanunların bütün hükümleri olaya uygulanarak ortaya çıkan sonuçların birbirleriyle karşılaştırılması suretiyle belirlenmesi, her iki kanunla ilgili uygulamanın denetime imkan verecek şekilde kararda gösterilmesi ve 24.11.2015 günlü, 29542 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 08.10.2015 gün ve 2014/140 Esas, 2015/85 Karar sayılı ilamı ile 5237 sayılı TCK’nın 53. maddesi yönünden kısmi iptal kararı verildiğinden, anılan hususlar nazara alınarak yeniden değerlendirme yapılmasında zorunluluk bulunması,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafisinin temyiz itirazları bu itibarla yerinde görüldüğünden, ceza miktarı itibarıyla kazanılmış hakkı saklı kalmak kaydıyla hükmün 5320 sayılı Kanunun 8/1. maddesi gözetilerek 1412 sayılı CMUK’nın 321 ve 326. maddeleri uyarınca BOZULMASINA, 26.12.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

2